II KK 528/25

Sąd Najwyższy2026-02-26
SNKarneprawo karne materialneWysokanajwyższy
kara łącznapostępowanie nakazowekasacjaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoustawa o przeciwdziałaniu narkomaniigranice kary

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy w części dotyczącej kary łącznej grzywny, uznając, że przekroczono dopuszczalny limit 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego M.N. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który wymierzył karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych. Kasacja zarzuciła naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który ogranicza maksymalną karę grzywny w postępowaniu nakazowym do 200 stawek dziennych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M.N. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku. Sąd pierwszej instancji, orzekając w trybie nakazowym, uznał oskarżonego za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzył mu kary jednostkowe grzywny, a następnie karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który stanowi, że wyrokiem nakazowym można orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że wymierzenie kary łącznej grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym stanowiło istotne naruszenie prawa procesowego. Podkreślono, że limit stawek dziennych w postępowaniu nakazowym ma charakter gwarancyjny dla oskarżonego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uwzględnienia ustawowych granic kary w postępowaniu nakazowym.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie kary łącznej grzywny przekraczającej 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że limit 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym, określony w art. 502 § 1 k.p.k., ma charakter gwarancyjny dla oskarżonego i odnosi się również do kary łącznej. Przekroczenie tego limitu skutkuje wadliwością orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
M.N.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 502 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrok nakazowy może orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych. Limit ten dotyczy również kary łącznej.

Pomocnicze

u.p.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 70 § ust. 4a

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary łącznej grzywny w postępowaniu nakazowym przekraczało dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

górna granica możliwa do wymierzenia na mocy wyroku nakazowego, kary łącznej grzywny może wynosić maksymalnie 200 stawek dziennych limit ten odnosi się nie tylko do kar jednostkowych, ale również do kary łącznej, która musi mieścić się w ustawowym standardzie, dopuszczalnym dla danego rodzaju postępowania orzeczenie w trybie nakazowym kary łącznej grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych stanowiło rażącą i mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów prawa procesowego

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 502 § 1 k.p.k. w kontekście orzekania kary łącznej grzywny w postępowaniu nakazowym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania nakazowego i kar łącznych grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego - ograniczeń proceduralnych w postępowaniu nakazowym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kara łączna grzywny w postępowaniu nakazowym: Sąd Najwyższy przypomina o limitach!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 528/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
M.N.
skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 26 lutego 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku
z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt II K 1453/25,
1.
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej (pkt IX) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku do ponownego rozpoznania;
2.
wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa.
Marek Pietruszyński           Piotr Mirek                Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Lublin - Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, wyrokiem
nakazowym z dnia 30 października 2025 r., sygn. II K 1453, uznał oskarżonego M.N. za winnego popełnienia:
1.
czynu z art. 62 ust. 1 ustawy  z dnia 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej: u.p.n.) i za to, na mocy art. 62 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, a ponadto, na podstawie art. 70 ust. 4a u.p.n., orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 1000 zł;
2.
czynu z art. 62 ust. 1 u.p.n. i za to, na mocy art. 62 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 37a § 1 k.k., wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, a ponadto, na podstawie art. 70 ust. 4a u.p.n., orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 1000 zł.
Następnie, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych, ustalając, na podstawie art. 33 § 3 k.k., wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 14 listopada 2025 r.
Kasacje nadzwyczajną od powyższego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając je na korzyść oskarżonego, w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny, wskazał na rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na tym, że po wymierzeniu oskarżonemu M.N. wyrokiem nakazowym za dwa czyny z art. 62 ust. 1 u.p.n. kar jednostkowych w postaci grzywny w wymiarze po 150 stawek dziennych, Sąd wymierzył na tej podstawie karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu art. 502 § 1 k.p.k. górna granica możliwa do wymierzenia na mocy wyroku nakazowego, kary łącznej grzywny może wynosić maksymalnie 200 stawek dziennych.
Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Lublin - Wschód w Lublinie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasację Prokuratora Generalnego uznać należało za oczywiści zasadną,
a to pozwoliło ją uwzględnić w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., bez udziału stron. Skarżący trafnie wskazał na istotne naruszenie prawa procesowego, skutkujące wymierzeniem kary łącznej, która w zastanych warunkach procesowych nie mogła zostać wymierzona.
Postepowanie nakazowe, opisane w rozdziale 53 k.p.k., podlega swoistym rygorom. Sąd, przystępując do rozstrzygnięcia w przedmiocie wymiaru kary, w pierwszej kolejności musi uwzględnić procesowe ramy postępowania nakazowego, które w sposób kategoryczny ograniczają surowość orzekanych kar. Zgodnie z dyspozycją art. 502 § 1 k.p.k., wyrokiem nakazowym można wymierzyć grzywnę w wysokości jedynie do 200 stawek dziennych. Powyższy przepis statuuje nieprzekraczalną granicę represji karnej w tym trybie, pełniąc funkcję gwarancyjną dla oskarżonego, który zostaje pozbawiony możliwości bezpośredniego przedstawienia swoich racji przed Sądem na rozprawie. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę, że limit ten odnosi się nie tylko do kar jednostkowych, ale również do kary łącznej, która musi mieścić się w ustawowym standardzie, dopuszczalnym dla danego rodzaju postępowania (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. II KK 460/24; z dnia 26 marca 2025 r., sygn. II KK 498/24; z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. II KK 83/24).
Orzeczenie w trybie nakazowym kary łącznej grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych stanowiło rażącą i mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów prawa procesowego. Przekroczenie progu określonego w art. 502 § 1 k.p.k. skutkowało wydaniem orzeczenia dotkniętego wadą - oskarżonemu wymierzono karę surowszą, niż wynikałoby to z prawidłowego zastosowania przepisów przez Sąd pierwszej instancji. Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok - w części zawierającej rozstrzygnięcie o karze łącznej i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, który orzekając o karze łącznej grzywny będzie miał na uwadze górne granice kary możliwej do orzeczenia w wyroku nakazowym.
Marek Pietruszyński      Piotr Mirek     Paweł Wiliński
[WB]
[a.ł]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę