III KK 47/15

Sąd Najwyższy2015-03-11
SAOSKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekara ograniczenia wolnościkara grzywnynaruszenie prawa materialnegokasacjaSąd Najwyższywyrok nakazowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na orzeczeniu kary ograniczenia wolności za wykroczenie zagrożone jedynie grzywną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B., który skazał K. S. za wykroczenie z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 145 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył karę miesiąca ograniczenia wolności, podczas gdy przepis przewiduje jedynie grzywnę. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 października 2014 r., którym obwiniony K. S. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 145 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył obwinionemu karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin. Wyrok uprawomocnił się z powodu braku sprzeciwu. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu kary nieprzewidzianej przez ustawę (art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości), która przewiduje jedynie karę grzywny. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając rażącą obrazę prawa materialnego, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Rejonowy wymierzył karę nieprzewidzianą przez ustawę, co implikowało dalsze uchybienia, w tym określenie obowiązku z art. 20 § 2 pkt 2 k.w. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że w podstawie prawnej ukarania powołano również art. 145 k.w., który również nie przewiduje orzeczonej kary, a opis czynu nie został uzupełniony o zaśmiecanie miejsca publicznego. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można orzec kary ograniczenia wolności za wykroczenie, które jest zagrożone jedynie karą grzywny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 431 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje jedynie karę grzywny, a orzeczenie kary ograniczenia wolności stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony (w wyniku uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaobwiniony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (5)

Główne

u.w.t.p.a. art. 431 § 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny.

Pomocnicze

k.w. art. 145

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 9 § 1

Kodeks wykroczeń

Wskazuje na przyjęcie zbiegu przepisów.

k.w. art. 20 § 2

Kodeks wykroczeń

Dotyczy określenia obowiązku w ramach kary ograniczenia wolności.

k.w. art. 21 § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy określenia obowiązku w ramach kary ograniczenia wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie zagrożone jedynie grzywną stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Powołanie w podstawie prawnej nieodpowiedniego przepisu karnego (art. 145 k.w.) bez uzupełnienia opisu czynu.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego czyn ten zagrożony jest jedynie karą grzywny orzeczenie kary nieprzewidzianej przez ustawę za dane wykroczenie implikowało dalsze uchybienia wykracza poza zakres przedmiotowy wniosku o ukaranie

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za wykroczenia, zasady orzekania kar, kontrola kasacyjna Sąd Najwyższego nad wyrokami nakazowymi."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego wykroczenia i specyfiki wyroku nakazowego. Podkreśla wagę zgodności orzekanej kary z ustawowym zagrożeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne i materialne popełnione przez sąd niższej instancji, co prowadzi do uchylenia wyroku. Jest to przykład ważnej kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy: Kara musi być zgodna z prawem, nawet w przypadku wykroczenia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 47/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka w sprawie K. S. skazanego z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.z 2012r. poz.1356 j.t.) i art. 145 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 marca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 października 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. wyrokiem nakazowym z dnia 23 października 2014 r. uznał obwinionego K. S. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012r. poz.1356 j.t.) i art. 145 k.w. i za to w 2 myśl art. 9 § 1 k.w. na mocy ww. przepisu w zw. z art. 20 § 1 i 2 k.w. i art. 21 § 1 k.w. wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin. Od powyższego orzeczenia nie złożono w ustawowym terminie sprzeciwu, wobec czego uprawomocniło się w dniu 20 listopada 2014 r. Kasację na korzyść od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, polegające na orzeczeniu wobec obwinionego za popełnienie wykroczenia określonego w tym przepisie kary miesiąca ograniczenia wolności w sytuacji, gdy czyn ten zagrożony jest jedynie karą grzywny. Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co zważywszy na jej kierunek skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, gdy wskazuje, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisu prawa materialnego, tj. art. 431 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Rejonowy, uznając K. S. za winnego popełnienia wskazanego powyższej wykroczenia, wymierzył mu karę ograniczenia wolności, podczas gdy przepis powyższy tego rodzaju kary nie przewiduje. Wykroczenie w nim statuowane zagrożone jest tylko i wyłącznie karą grzywny. Ponadto orzeczenie kary nieprzewidzianej przez ustawę za dane wykroczenie implikowało dalsze uchybienia wyroku nakazowego, polegające na określeniu z mocy art. 21 § 1 k.w. obowiązku, o którym mowa w art. 20 § 2 pkt 2 k.w. Trafnie również zauważa autor kasacji innego rodzaju uchybienie, jakim dotknięty jest zaskarżony wyrok nakazowy. W podstawie prawnej ukarania 3 powołano bowiem nie tylko stosowny przepis ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, lecz również art. 145 k.w., notabene także nie przewidujący orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary, bez uzupełnienia opisu czynu o ustalenie, że sprawca zaśmiecał miejsce publiczne. Przytoczenie art. 9 § 1 k.w. wskazuje na przyjęcie, iż w sprawie zachodzi zbieg przepisów. Ta treść rozstrzygnięcia nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy i wykracza poza zakres przedmiotowy wniosku o ukaranie. Z tych powodów konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi meriti, który uwzględni zaprezentowane powyżej rozważania i ukształtuje orzeczenie w sposób wolny od stwierdzonych w następstwie rozpoznania kasacji naruszeń prawa materialnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI