II KK 516/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający J. K. od zarzutów z art. 234 k.k. (fałszywe oskarżenie). Oskarżyciel posiłkowy zarzucał rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 440 k.p.k.) poprzez zaniechanie rzetelnego rozważenia zarzutów apelacji, w tym naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Argumentował, że sąd odwoławczy nieprawidłowo ocenił dowody, w tym postanowienie o umorzeniu dochodzenia dyscyplinarnego i akta postępowania kanonicznego, a także prywatny akt oskarżenia, który miał być oparty na fałszywych przesłankach. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślił, że rolą postępowania kasacyjnego jest kontrola najpoważniejszych naruszeń prawa, a zarzuty skarżącego stanowiły powielenie argumentacji z apelacji, domagając się w istocie ponownej kontroli ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, iż zarzut zniesławienia postawiony oskarżycielowi posiłkowemu nie był fałszywy w rozumieniu art. 234 k.k., gdyż dotyczył prawdziwych informacji, a brak elementu bezprawności wyłączał odpowiedzialność. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 234 k.k.) został uznany za pozorny, gdyż w istocie dotyczył błędów w ustaleniach faktycznych, a sąd odwoławczy nie stosował tego przepisu, lecz utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. W konsekwencji kasacja została oddalona, a oskarżyciel posiłkowy został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja granic kontroli kasacyjnej, niedopuszczalność powielania zarzutów apelacyjnych w kasacji, zasady stosowania art. 234 k.k. w kontekście prawdziwości informacji i braku bezprawności.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, skupia się na procedurze kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzuty kasacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 440 k.p.k.) i błędów w ustaleniach faktycznych, które w istocie stanowią powielenie argumentacji z apelacji i domagają się ponownej weryfikacji materiału dowodowego, mogą stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy do uchylenia orzeczenia, ponieważ postępowanie kasacyjne ma na celu kontrolę najpoważniejszych uchybień, a nie dublowanie kontroli apelacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty kasacyjne muszą dotyczyć rażących naruszeń prawa lub uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a nie stanowić jedynie powtórzenia argumentacji z apelacji czy próbę forsowania subiektywnej interpretacji dowodów.
Czy fałszywe oskarżenie w rozumieniu art. 234 k.k. zachodzi, gdy oskarżony podał nieprawdziwe okoliczności dotyczące jego własnych zachowań, które wyłączają bezprawność zarzucanego mu czynu (np. prawdziwość informacji, działanie w obronie społecznie uzasadnionego interesu), a sąd pierwszej instancji uznał, że czyn ten nie stanowił przestępstwa z powodu braku bezprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji nie zachodzi przestępstwo z art. 234 k.k., ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak bezprawności, a sąd odwoławczy utrzymał to w mocy. Zarzut zniesławienia nie był fałszywy, gdyż dotyczył prawdziwych informacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzut zniesławienia postawiony oskarżycielowi posiłkowemu nie był fałszywy, ponieważ opierał się na prawdziwych informacjach. Brak elementu bezprawności wykluczył odpowiedzialność karną, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że nie doszło do naruszenia art. 234 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. L. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 234
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 212 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty kasacji stanowią powielenie argumentacji z apelacji i domagają się ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych, co wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że nie doszło do naruszenia art. 234 k.k., gdyż zarzut zniesławienia nie był fałszywy, a brak elementu bezprawności wyłączał odpowiedzialność.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 440 k.p.k.) poprzez zaniechanie rzetelnego rozważenia zarzutów apelacji. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. • Naruszenie prawa materialnego (art. 234 k.k.) poprzez jego błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
rolą postępowania kasacyjnego jest, co do zasady, kontrola orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego • Podważanie natomiast prawidłowości przeprowadzonej w sprawie kontroli apelacyjnej poprzez zakwalifikowanie uchybień jako rzekomo naruszających dyspozycje art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. nie może sprowadzać się tylko do formalnego powołania tych przepisów w zarzucie kasacji i stworzenia pozorów nieprawidłowej kontroli odwoławczej • zarzuty zwyczajnego środka zaskarżenia zostały rozpoznane i należycie umotywowane przez sąd ad quem • kwestionowana w zarzutach strony skarżącej ocena prawna zachowania oskarżonego, nie jest elementem sfery ustaleń faktycznych, a jej dokonanie wpisane jest w wyłączną kompetencją sądu orzekającego • zarzut ten tylko pozornie sygnalizuje obrazę prawa materialnego, zaś w istocie, uwzględniając treść uzasadnienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia, wskazuje na błąd w ustaleniach faktycznych
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic kontroli kasacyjnej, niedopuszczalność powielania zarzutów apelacyjnych w kasacji, zasady stosowania art. 234 k.k. w kontekście prawdziwości informacji i braku bezprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, skupia się na procedurze kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z fałszywym oskarżeniem i granicami kontroli kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga apelacja – granice kontroli nad wyrokami.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.