Orzeczenie · 2025-03-12

II KK 514/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
nękaniegroźbyznęcanieprzemoc psychicznaprzemoc fizycznanaruszenie nietykalności cielesnejkasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońcę skazanego G.S. oraz przez Prokuratora Generalnego, dotyczące wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2024 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Kraśniku. Sprawa dotyczyła oskarżonego o czyny z art. 197 § 1 k.k. (zgwałcenie), art. 207 § 1 k.k. (znęcanie), art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. (uporczywe nękanie i groźby) oraz art. 191a § 1 k.k. (rozpowszechnianie wizerunku). Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od czynu z art. 197 § 1 k.k., uznał za winnego czynów z art. 207 § 1 k.k. i art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k., umorzył postępowanie co do czynu z art. 191a § 1 k.k., orzekając kary pozbawienia wolności, zakazy zbliżania się i kontaktowania oraz obowiązek zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, uchylił wyrok w części dotyczącej uniewinnienia od czynu z art. 197 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zmienił kwalifikację czynu z art. 207 § 1 k.k. na art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k., skazując na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, zmienił datę początkową czynu z art. 190a § 1 k.k. i orzekł nową karę łączną. Kasacje zarzuciły Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie prawa materialnego (obrona) oraz procesowego (Prokurator Generalny) w zakresie opisu czynu z art. 190 § 1 k.k., wskazując na pominięcie znamienia wzbudzenia uzasadnionej obawy spełnienia groźby. Sąd Najwyższy uznał obie kasacje za zasadne, stwierdzając, że opis czynu przypisanego przez Sąd Okręgowy nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za czyn z pkt II aktu oskarżenia (który został zmieniony przez Sąd Okręgowy i zakwalifikowany jako czyn z art. 190 § 1 k.k.) i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie. Orzeczenie o karze łącznej również upadło. Sąd Najwyższy nie dostrzegł podstaw do uchylenia wyroku w części dotyczącej czynu z art. 190a § 1 k.k., gdyż nie podniesiono w kasacjach zarzutów odnoszących się bezpośrednio do tego czynu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa groźby karalnej (art. 190 § 1 k.k.) i wymogów formalnych opisu czynu w wyroku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy dokonał zmiany kwalifikacji prawnej i opisu czynu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opis czynu przypisanego oskarżonemu, zawierający groźby pozbawienia życia i spowodowania uszczerbku na zdrowiu, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., jeśli nie wskazano, że groźby te wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę ich spełnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opis czynu nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. bez wskazania na wzbudzenie uzasadnionej obawy spełnienia groźby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego poprzez błędne zredagowanie opisu czynu przypisanego oskarżonemu z art. 190 § 1 k.k. Brak wskazania w opisie, że groźby wzbudziły w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę ich spełnienia, skutkuje tym, że opis ten nie zawiera wszystkich ustawowych znamion tego przestępstwa.

Czy utrzymanie w mocy obowiązku zadośćuczynienia w kwocie 13 000 zł jest zasadne, gdy sąd uznał, że oskarżony nie dopuścił się czynu z art. 207 § 1 k.k., a przypisany mu czyn z art. 190 § 1 k.k. nie wypełnia ustawowych znamion przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji w związku z uchyleniem wyroku w części dotyczącej skazania za czyn z art. 190 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej skazania za czyn z art. 190 § 1 k.k. z powodu błędów w opisie. W związku z tym, konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy, który będzie musiał rozważyć również kwestię obowiązku zadośćuczynienia w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej uchylenia skazania)

Strony

NazwaTypRola
G.S.osoba_fizycznaskazany
K.R.osoba_fizycznapokrzywdzona
adw. A.W.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
Prokuratura Rejonowaorgan_państwowyprokurator
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 190a § 1

Kodeks karny

Uporczywe nękanie, które wzbudza w zagrożonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione groźby pozbawienia życia lub spowodowania uszczerbku na zdrowiu, narusza prywatność.

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

Groźba pozbawienia życia lub spowodowania uszczerbku na zdrowiu, która wzbudza w zagrożonej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona.

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

Znęcanie się psychiczne lub fizyczne nad osobą najbliższą lub inną osobą pozostającą w stosunku zależności od sprawcy.

k.k. art. 197 § 1

Kodeks karny

Doprowadzenie innej osoby do obcowania płciowego przemocą lub groźbą bezprawną.

k.k. art. 191a § 1

Kodeks karny

Rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej bez jej zgody.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów przy zbiegu przepisów ustawy.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ukaranie.

k.p.k. art. 607e § 1

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie w sprawach o przestępstwa popełnione za granicą.

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

Orzekanie zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej i zakazu kontaktowania się z nią.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 115 § 1

Kodeks karny

Definicja przestępstwa.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Podstawa ustaleń faktycznych.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek dowodzenia.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.k. art. 413 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne wyroku.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędny opis czynu z art. 190 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy, który nie zawiera znamienia wzbudzenia uzasadnionej obawy spełnienia groźby. • Rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

nie wymienia wszystkich znamion czynu zabronionego z art. 190§1 k.k. • groźba musi wzbudzić w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełniona • brak staranności przy redagowaniu orzeczenia

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Michał Laskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa groźby karalnej (art. 190 § 1 k.k.) i wymogów formalnych opisu czynu w wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy dokonał zmiany kwalifikacji prawnej i opisu czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa karnego – precyzji opisu czynu zabronionego i jego znamion. Pokazuje, jak istotne jest dokładne zdefiniowanie groźby, aby mogła być uznana za przestępstwo. Jest to ważna lekcja dla prawników i studentów prawa.

Czy groźba śmierci bez obawy jej spełnienia to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst