II KK 512/21

Sąd Najwyższy2021-11-15
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
przedawnieniekasacjaart. 157 k.k.art. 102 k.k.oskarżenie prywatnepostępowanie karneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu sprawy z powodu przedawnienia, wskazując na błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu karalności w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia Sądu Rejonowego w S., które umorzyło postępowanie karne wobec W. J. o czyn z art. 157§2 k.k. z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące przedawnienia karalności, nie uwzględniając art. 102 k.k. dotyczącego przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, który wydłuża okres przedawnienia o 5 lat od wszczęcia postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z kasacji Prokuratora Generalnego, która dotyczyła postanowienia Sądu Rejonowego w S. o umorzeniu postępowania karnego wobec W. J. o czyn z art. 157§2 k.k. z powodu przedawnienia karalności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów, w szczególności art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 102 k.k., wskazując, że sąd niższej instancji błędnie uznał przedawnienie, mimo że postępowanie zostało wszczęte w ustawowym terminie, a zastosowanie art. 102 k.k. powinno wydłużyć okres przedawnienia. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nie uwzględnił przepisu art. 102 k.k., który przewiduje wydłużenie okresu przedawnienia o 5 lat w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed upływem terminu. W aktach sprawy znajdowało się zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożone przez J. B. w dniu 13 września 2019 r., a dochodzenie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019 r. Tym samym, przedawnienie czynu nastąpi dopiero z dniem 28 września 2024 r. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S., nakazując uwzględnienie przedstawionych uwag.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania przygotowawczego przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 101§2 k.k., powoduje wydłużenie tego terminu o 5 lat na podstawie art. 102 k.k. w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące przedawnienia, nie stosując art. 102 k.k., który wyraźnie stanowi o wydłużeniu okresu przedawnienia o 5 lat w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, jeżeli przed jego upływem wszczęto postępowanie. W analizowanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed upływem rocznego terminu przedawnienia, co skutkowało jego wydłużeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
Sąd Rejonowy w S.instytucjasąd niższej instancji
J. B.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 17 § 1

Kodeks karny

pkt 6 - stwierdzenie przedawnienia karalności

k.k. art. 102

Kodeks karny

W przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, termin przedawnienia określony w art. 101 § 1 i 2 nie może być krótszy niż 5 lat od popełnienia przestępstwa.

Pomocnicze

k.k. art. 101 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie art. 102 k.k. przez Sąd Rejonowy, który nie uwzględnił wydłużenia okresu przedawnienia o 5 lat w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego po wszczęciu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. nastąpiło przedawnienie karalności czynu w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego okres przedawnienia ustalony na podstawie art. 101§2 k.k. ulega wydłużeniu o 5 lat, jeżeli przed jego upływem wszczęto postępowanie.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności w sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego, zastosowanie art. 102 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania przygotowawczego przed upływem terminu przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego - przedawnienia, które może decydować o tym, czy sprawca poniesie odpowiedzialność. Interpretacja SN jest kluczowa dla praktyki.

Czy przedawnienie zawsze oznacza bezkarność? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy przepis!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 512/21
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2021 r.
sprawy
W. J.
oskarżonej o czyn z art. 157§2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na niekorzyść oskarżonej
od postanowienia Sądu Rejonowego w S.
z dnia 25 września 2020r., sygn. akt II K (…)
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..
UZASADNIENIE
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.
Autor kasacji postawił w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów, tj. art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 102 k.k. poprzez niezasadne uznanie, iż nastąpiło przedawnienie karalności czynu i w konsekwencji umorzenie - zainicjowanego prywatnym aktem oskarżenia - postępowania karnego wobec W. J. o czyn popełniony w dniu 28 września 2018r. i zakwalifikowany jako występek z art. 157§2 k.k., podczas gdy w rocznym okresie przedawnienia karalności tego czynu, wynikającym z art. 101§2 k.k. (jaki upływał w dniu 28 września 2019r.), a mianowicie w dniu 14 września 2019r., wszczęto postępowanie w sprawie, co w połączeniu z prawidłowo zastosowanym przepisem art. 102 k.k. winno skutkować uznaniem, iż nie doszło do przedawnienia karalności analizowanego działania oskarżonej.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..
Uchybienie wskazane w kasacji Prokuratora Generalnego, stanowiące bezwzględną przesłankę odwoławczą, rzeczywiście w niniejszej sprawie wystąpiło.
Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne na podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. stwierdzając przedawnienia karalności czynu z art. 157§2 k.k., zarzuconego W.J. prywatnym aktem oskarżenia. Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że przestępstwo, o które została oskarżona W. J., miało zostać popełnione w dniu 28 września 2018r., w związku z czym, z uwagi na okoliczność, że pokrzywdzona już w dniu zdarzenia znała tożsamość sprawcy czynu, jego karalność ustała z początkiem dnia 28 września 2019r. (art. 101§2 k.k.).
Sąd nie dostrzegł jednak tego, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 102 k.k., który stanowi, że w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego okres przedawnienia ustalony na podstawie art. 101§2 k.k. ulega wydłużeniu o 5 lat, jeżeli przed jego upływem wszczęto postępowanie.
Jak wynika z analizy akt sprawy, zanim do Sądu Rejonowego wpłynął prywatny akt oskarżenia, prowadzono postępowanie przygotowawcze zainicjowane zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, złożonym przez J. B. w dniu 13 września 2019r.
Dochodzenie w tej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 14 czerwca 2019r.
(k. 24) o czyn, który pierwotnie zakwalifikowano z art. 157§1 k.k. Dopiero po ustaleniu, że J. B. doznała obrażeń ciała skutkujących naruszeniem narządów ciała na okres trwający nie dłużej niż 7 dni, w rozumieniu art. 157§2 k.k., dochodzenie zostało umorzone na podstawie art. 17§1 pkt 2 k.p.k. w dniu 18 września 2019r. (k. 42 akt sprawy o sygn. PR Ds (…)).
Tym samym, wobec wszczęcia w dniu 14 czerwca 2016r. postępowania karnego w niniejszej sprawie, doszło do wydłużenia okresu przedawnienia czynu o dalsze 5 lat, a zatem nastąpi ono dopiero z dniem 28 września 2024r. (art. 102 k.k.).
Mając na uwadze zasadność zarzutu podniesionego w kasacji, Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..
W ponowionym postępowaniu Sąd Rejonowy winien mieć na uwadze poczynione przez Sąd Najwyższy uwagi w kwestii przedawnienia karalności czynu zarzucanego W. J.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI