II KK 495/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za znęcanie się nad zwierzętami, uznając ją za oczywiście bezzasadną, w tym zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego P. Z. za znęcanie się nad zwierzętami, który został skazany na karę ograniczenia wolności. Głównym zarzutem kasacji była nienależyta obsada sądu okręgowego ze względu na sposób powołania jednego z sędziów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, oddalając ją i obciążając skazanego kosztami postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że zarzut nienależytej obsady sądu nie został skutecznie wykazany w kontekście wpływu na treść orzeczenia, a także odniesiono się do uchwał Sądu Najwyższego i wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kwestii wadliwości procesu nominacyjnego.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. Z., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa, a następnie Sądu Okręgowego w Warszawie, za przestępstwo z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji wynosiła 1 rok ograniczenia wolności, polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu okręgowego ze względu na sposób powołania sędziego X. Y.), art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. (pobieżne rozpoznanie zarzutów apelacyjnych dotyczących oddalenia dowodów i obrazy przepisów postępowania) oraz art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 i 2 k.p.k. (wadliwe uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że dopuszczalny był jedynie zarzut z pkt 1 kasacji, dotyczący bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy podkreślił, że w sprawie nie zmaterializowała się bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ autor kasacji nie wykazał wpływu wadliwości procesu nominacyjnego na treść orzeczenia. Odwołano się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20), a także do postanowienia Sądu Najwyższego z 23 września 2021 r. (IV KZ 37/21) i uchwały z 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), które podważają automatyczne założenie o nienależytej obsadzie sądu w przypadku sędziów powołanych po zmianach w procedurze nominacyjnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wskazał konkretnych argumentów uzasadniających, że sędzia nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Wobec oddalenia kasacji, skazanego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano wpływu wadliwości procesu nominacyjnego na treść orzeczenia oraz w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały SN z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która wymaga wykazania wpływu wadliwości nominacji na treść orzeczenia. Podkreślono, że uchwała ta nie ma waloru normatywnego w świetle wyroku TK z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20). Przywołano również stanowisko SN z uchwały I KZP 2/22, zgodnie z którym brak jest podstaw do a priori przyjęcia, że każdy sędzia powołany po zmianach nie spełnia standardu bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (16)
Główne
u.o.z. art. 35 § 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Pomocnicze
k.k. art. 37a § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 2
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Nie wykazano wpływu wadliwości procesu nominacyjnego na treść orzeczenia. Zarzuty apelacyjne stanowią polemikę z ustaleniami sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Warszawie. Pobieżne rozpoznanie zarzutów apelacyjnych dotyczących dowodów i przepisów postępowania. Lakoniczne uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście bezzasadna nie zmaterializowała się bezwzględna przyczyna odwoławcza nie wykazał wpływu wadliwości procesu nominacyjnego na treść zaskarżonego orzeczenia uchwała nie ma waloru normatywnego brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego [...] nie spełnia minimalnego standardu bezstronności zarzuty apelacyjne stanowią wyłącznie polemikę osoby niezadowolonej z wyroku
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w procedurze nominacyjnej, w szczególności w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów i zarzutami dotyczącymi wadliwości tego procesu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z niezawisłością i bezstronnością sądów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy sędzia powołany po zmianach w KRS zawsze oznacza nienależytą obsadę sądu? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 495/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2024 r. w sprawie P. Z. skazanego z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 20 maja 2024 r., sygn. akt X Ka 963/23 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 29 czerwca 2023 r., sygn. III K 655/20 postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem z 29 czerwca 2023 r., Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, sygn. akt III K 655/20 uznał P. Z. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku wyczerpującego dyspozycję art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i na tej samej podstawie prawnej za ten czyn skazał go, a na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w zw. z art. 37a § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 1 roku ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Na skutek apelacji skazanego i obrońcy, wyrokiem z 20 maja 2024 r., Sąd Okręgowy w Warszawie sygn. akt X Ka 963/23 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od wyroku złożył obrońca skazanego i zarzucił rozstrzygnięciu: zarzucam rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu Okręgowego w Warszawie, który w dniu 20 maja 2024 r. wydał zaskarżony wyrok, w skład którego wchodził sędzia X. Y. powołany na urząd sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 11 czerwca 2021 r. w sprawie wniosku o powołanie ww. do pełnienia urzędu, tj. Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a tym samym wadliwość powołania ww. sędziego, z uwzględnieniem informacji medialnych ujawniających ścieżkę awansową sędziego, prowadzi do naruszenia standardu bezstronności i niezawisłości w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności; 2. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez pobieżne rozpoznanie zarzutu apelacyjnego obrońcy oskarżonego, w którym ten zarzucił Sądowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy poprzez oddalenie dowodu z przeprowadzenia badania DNA z obuwia P. Z. oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii sądowo - weterynaryjnej (tj. 410 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k.), którego pozytywne rozpoznanie pozwoliłoby na dokonanie odmiennych ustaleń faktycznych w zakresie przypisywanego P. Z. czynu, zaś zdawkowe odniesienie się do tego zarzutu świadczy o braku woli Sądu II instancji do ustalenia prawdy materialnej, podważając tym samym rzetelność dokonanej przez niego kontroli instancyjnej; 3. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez pobieżne i nierzetelne rozpoznanie zarzutu apelacyjnego obrońcy oskarżonego w zakresie obrazy przepisów postępowania karnego, która miała wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj. art. 4, art. 7, art. 410, art. 5 § 2 k.p.k., a co za tym idzie przyjęcia zarzutów apelacyjnych jako uzewnętrznienie przyjętej przez skazanego linii obrony i polemiki z ustaleniami Sądu I instancji wyłącznie, a tym samym inkorporowaniu przez sąd II instancji błędnej i wybiórczej oceny dowodów dokonanych przez sąd I instancji, która sprzyjała procesowi kierunkowemu prowadzonemu przeciwko P. Z. i tym samym zbyt pochopnemu przyjęciu sprawstwa skazanego; 4. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 i 2 k.p.k. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w sposób uniemożliwiający zrozumienie toku rozumowania Sądu, w sposób lakoniczny jedynie odnoszący się do zarzutów przedstawionych w apelacji, a w konsekwencji uznanie, że zarzuty apelacyjne stanowią wyłącznie polemikę osoby niezadowolonej z wyroku wydanego przez sąd I instancji. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację, prokurator wniósł o jej oddalanie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja obrońcy skazanego jest oczywiście bezzasadna, dlatego została oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść oskarżonego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a w sytuacji skazania na inną karę niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności, dla możliwości wniesienia kasacji przez stronę, konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na jednej z przesłanek wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k). Wobec orzeczenia kary ograniczenia wolności, taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, za dopuszczalny uznać więc należało tylko jeden z zarzutów zawartych w kasacji (z pkt. 1 kasacji), jako dotyczący bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W tym miejscu przypomnieć należy, że wystąpienie którejkolwiek z podstaw odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. musi być rzeczywiste, a nie pozorne. Wbrew jednak twierdzeniom obrońcy, w sprawie nie wystąpiła żadna z bezwzględnych przyczyn odwoławczych. I tak, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmaterializowania się w postępowaniu odwoławczym bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w przepisie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nie stanowi bowiem o tym fakt, że w składzie orzekającym sądu ad quem brał udział sędzia X. Y. powołany przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) na stanowisko sędziego sądu okręgowego, a następnie delegowany do sądu apelacyjnego W treści kasacji jej autor wskazuje, na okoliczności dotyczące przebiegu kariery zawodowej sędziego, w tym dotyczącego procesu nominacyjnego, uzasadniające jego zdaniem brak bezstronności i niezawisłości sędziego. W tym miejscu należy więc odnieść się do licznych w ostatnich latach poglądów doktryny na temat okoliczności związanych z wadliwością procesu nominacyjnego w kontekście nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wskazać należy, co następuje. Odnosząc się do treści uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20, OSNK z. 2/2020, poz. 7), zgodnie z którą: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. [ ] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość́ procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności” (pkt 2 uchwały)”. Zgodnie więc ze stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale zmaterializowanie się uchybienia polegającego na nienależytej obsadzie sądu mającej wynikać z udziału w procesie nominacyjnym wymaga każdorazowo wskazania wpływu wadliwości procesu nominacyjnego na treść zaskarżonego orzeczenia. Skarżący się z tej powinności nie wywiązał, nie wskazując w treści kasacji na jakiekolwiek okoliczności dotyczące wpływu wadliwego powołania na treść orzeczenia. Należy mieć również na uwadze, że ww. uchwała nie ma waloru normatywnego, co wynika wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego w z 20 kwietnia 2020 r., o sygn. U 2/20. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że wskazana uchwała Sądu Najwyższego jest niezgodna z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm. OTK-A 2020, poz. 61 (Dz. U. z 2020 r. poz. 376). Odwołując się do stanowiska zawartego w postanowieniu Sądu Najwyższego z 23 września 2021 r., sygn. IV KZ 37/21, które Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, od strony formalnej nie ma instrumentów prawnych po stronie jakiegokolwiek organu, w tym i Sądu Najwyższego, służących do tego, by weryfikować i negować orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w aspekcie ich obowiązywania, potencjalnych intencji Trybunału w zakresie orzekania, czy wreszcie poddawać kontroli poszczególne składy sędziowskie, w których orzeczenia te były wydawane. Przechodząc dalej, do poglądów doktryny, przytoczenia wymaga treść uchwały SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22), w której Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori , że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Reasumując powyższe, autor kasacji winien wskazać konkretne argumenty uzasadniające, że jego zdaniem sędzia nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawiłości przy rozpoznaniu sprawy będącej przedmiotem skargi kasacyjnej. Skarżący takich argumentów skutecznie nie wskazał. Mając powyższe okoliczności na uwadze, kasacja obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd Najwyższy orzekł w części dyspozytywnej zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia, obciążając przy tym skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. Wobec oddalenia kasacji bezprzedmiotowe stało się rozstrzygniecie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia. [J.J.] r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI