II KK 488/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKasacja obrońcy skazanego J.S., skazanego za czyn z art. 226 § 1 k.k. na karę grzywny, została oddalona przez Sąd Najwyższy jako oczywiście bezzasadna. Obrońca zarzucał m.in. rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym dotyczące obrony obligatoryjnej i prawidłowego procedowania na rozprawie apelacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku prawomocnego skazania na karę inną niż bezwarunkowe pozbawienie wolności, zakres rozpoznania kasacji jest ograniczony do bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Większość zarzutów kasacyjnych (od 3 do 5) została uznana za niedopuszczalną z tej przyczyny. Dwa pozostałe zarzuty, dotyczące naruszenia art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność obrońcy obligatoryjnego), również nie znalazły potwierdzenia. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy prawidłowo wydał postanowienie na podstawie art. 79 § 4 k.p.k., uznając dalszy udział obrońcy za zbędny po ocenie opinii biegłych psychiatrów, którzy nie stwierdzili wątpliwości co do poczytalności oskarżonego i jego zdolności do samodzielnej obrony. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił opinię biegłych, a obrona nie kwestionowała jej jakości w apelacji. Ponadto, skazany wyraził wolę procedowania pod nieobecność obrońcy. W związku z oddaleniem kasacji, wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku stał się bezprzedmiotowy. Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów sądowych i zasądził wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia zakresu rozpoznania kasacji w przypadku kar wolnościowych oraz zasady dotyczące obrony obligatoryjnej i ustania jej obowiązku.
Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczeń kasacyjnych dla kar wolnościowych oraz oceny przesłanek ustania obrony obligatoryjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów procesowych, w tym obrony obligatoryjnej, są dopuszczalne, gdy prawomocnie orzeczono karę inną niż bezwarunkowe pozbawienie wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty inne niż dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. są niedopuszczalne w przypadku kar wolnościowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 i 4 k.p.k., wskazując, że zakres rozpoznania kasacji jest ograniczony do bezwzględnych przyczyn odwoławczych, gdy orzeczono karę typu wolnościowego.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo uznał, że nie zachodzi obrona obligatoryjna, wydając postanowienie na podstawie opinii biegłych, mimo nieobecności obrońcy z urzędu na rozprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił opinię biegłych i wydał postanowienie o ustaniu obrony obligatoryjnej przed otwarciem przewodu sądowego, co sprawiło, że dalsze procedowanie bez obrońcy nie stanowiło bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wydanie postanowienia na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. po własnej ocenie opinii biegłych skutecznie doprowadziło do ustania obrony obowiązkowej, a obrona nie kwestionowała opinii w apelacji ani nie domagała się powołania innych biegłych.
Czy skazany, który oświadczył, że jest w stanie bronić się sam i zapoznał się z treścią apelacji, może skutecznie zarzucać naruszenie prawa do obrony w sytuacji, gdy rozprawa apelacyjna odbyła się pod jego nieobecność obrońcy?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy skazany wyraził wolę procedowania i oświadczył, że jest w stanie bronić się sam, nie można skutecznie zarzucać naruszenia prawa do obrony z powodu nieobecności obrońcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skazany J.S. jednoznacznie wyraził wolę procedowania pod nieobecność obrońcy, po zapoznaniu się z apelacją i oświadczeniu, że jest w stanie bronić się sam.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | obrońca |
| adw. S.A. | inne | obrońca z urzędu |
| adw. P.C. | inne | obrońca z substytucji |
| Prokurator | organ_państwowy | inna |
Przepisy (26)
Główne
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy znieważenia funkcjonariusza publicznego. Sąd Okręgowy zmodyfikował opis czynu przypisanego oskarżonemu.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie zakresu rozpoznania kasacji w przypadku kar wolnościowych.
k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie zakresu rozpoznania kasacji w przypadku kar wolnościowych.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność obligatoryjnego obrońcy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, zarzucana jako naruszona w apelacji.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice oceny dowodów, zarzucana jako naruszona w apelacji.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Czynności procesowe, zarzucana jako naruszona w apelacji.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uzasadnienie wyroku, zarzucana jako naruszona w apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego jako podstawa apelacji.
k.p.k. art. 450 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Odroczenie rozprawy, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 117 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Usprawiedliwienie nieobecności, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 404 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozprawa apelacyjna, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem okręgowym, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3 i 4
Kodeks postępowania karnego
Obrona obligatoryjna, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 79 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Uznanie dalszego udziału obrońcy za zbędny, kluczowy przepis w kontekście obrony obligatoryjnej.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Opinia biegłego, zarzucana jako nierzetelna w kasacji.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 16
Kodeks postępowania karnego
Zasada ustności i bezpośredniości, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 401 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przerwa w rozprawie, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 453 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przerwa w rozprawie, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozważenie zarzutów apelacji, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, zarzucana jako naruszona w kasacji.
k.p.k. art. 202 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Powołanie biegłego.
k.p.k. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustanowienie obrońcy z wyboru.
Dz. U. z 2024 r., poz. 763 art. 17 § ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa do zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, ponieważ większość zarzutów nie spełnia wymogów dopuszczalności ze względu na ograniczenia kasacyjne dla kar wolnościowych. • Nie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., gdyż sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że obrona obligatoryjna ustała.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące rażącego naruszenia przepisów procesowych, w tym obrony obligatoryjnej i prawidłowego procedowania na rozprawie apelacyjnej. • Nierzetelność opinii biegłych i konieczność dalszego udziału obrońcy z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • podstawy kasacyjne były zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych • podniesienie zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 k.p.k. nie przełamuje ograniczenia przewidzianego w art. 523 § 2 k.p.k. • z woli ustawodawcy dostęp stron do kasacji jest istotnie ograniczony • nie zaistniała w tej sprawie bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci przeprowadzenia rozprawy odwoławczej pod nieobecność obrońcy obligatoryjnego • wydanie postanowienia znoszącego obronę obligatoryjną na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. było wyrazem oceny tego dowodu dokonanej przez sąd • skazany jednoznacznie wyraził wolę procedowania na rozprawie odwoławczej pod nieobecność obrońcy
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu rozpoznania kasacji w przypadku kar wolnościowych oraz zasady dotyczące obrony obligatoryjnej i ustania jej obowiązku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczeń kasacyjnych dla kar wolnościowych oraz oceny przesłanek ustania obrony obligatoryjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie ograniczeń kasacyjnych i zasad obrony obligatoryjnej, co jest kluczowe w praktyce.
“Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia dla kar wolnościowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.