Orzeczenie · 2022-11-24

II KK 484/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolnościŚrednianajwyższy
pozbawienie wolnościszczególne udręczenierozstrój zdrowiakasacjaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący skazanego za przestępstwo pozbawienia wolności połączone ze szczególnym udręczeniem i spowodowanie rozstroju zdrowia (art. 189 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k.). Kasacja zarzucała liczne uchybienia, w tym rażące naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 456 k.p.k., art. 437 § 1 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k., art. 74 § 1 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 176 Konstytucji RP, art. 458 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 410 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 189 § 2 k.k., art. 157 § 1 k.k., art. 11 § 2 k.k.). Skarżący kwestionował m.in. kwalifikację prawną czynu, sposób rozpoznania apelacji, ocenę dowodów oraz brak rozważenia wszystkich zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że postępowanie kasacyjne ma na celu kontrolę orzeczeń sądów odwoławczych pod kątem najpoważniejszych naruszeń prawa, a zarzuty dotyczące oceny dowodów są dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy naruszenie jest oczywiste i miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Analizując poszczególne zarzuty, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie wykazano rażących naruszeń prawa, a wady formalne, takie jak brak wskazania podstawy prawnej utrzymania wyroku, nie miały wpływu na jego treść. Zarzuty dotyczące prawa materialnego uznano za bezzasadne, podobnie jak zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które w większości odnosiły się do oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji lub były niezasadne z uwagi na specyfikę postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem faktu i nie przeprowadza ponownej oceny dowodów. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych i merytorycznych kasacji, w szczególności w kontekście naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego oraz oceny dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i jego ograniczeń w zakresie kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rażące naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia, może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja może być uwzględniona tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że ciężar wykazania rażącego naruszenia prawa i jego istotnego wpływu na treść orzeczenia spoczywa na skarżącym. Drobne uchybienia formalne lub brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich argumentów apelacji, jeśli nie wpływają na merytoryczną poprawność orzeczenia, nie są podstawą do uwzględnienia kasacji.

Czy wadliwa kwalifikacja prawna czynu, będąca wtórnym następstwem błędnych ustaleń faktycznych, może być skutecznie podniesiona jako zarzut naruszenia prawa materialnego w kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne, powinien podnieść zarzut oparty na błędzie w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.), a nie naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wadliwa kwalifikacja prawna jest często wtórnym następstwem błędnych ustaleń faktycznych. W takiej sytuacji zarzut powinien dotyczyć naruszenia przepisów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie bezpośrednio prawa materialnego.

Czy sąd odwoławczy rozpoznający sprawę po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy może rozważać argumentację zawartą w kasacji prokuratora, która doprowadziła do uchylenia poprzedniego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może uwzględnić wskazania sądu kasacyjnego co do dalszego postępowania, nawet jeśli nie ma obowiązku ponownego rozpoznawania zarzutów, które zostały już ocenione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w przypadku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu wyroku, sąd odwoławczy jest związany kierunkiem i zapatrywaniem prawnym sądu kasacyjnego. Może to obejmować uwzględnienie argumentacji, która doprowadziła do uchylenia poprzedniego orzeczenia, nawet jeśli nie jest to bezpośrednie rozpoznanie kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznaskazany
Ł. M.osoba_fizycznaoskarżony
J. Z.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (31)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 189 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 456

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 55

Kodeks karny

k.k. art. 53 § 1 i 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 74 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 520 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 18 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 447 § 1-3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 456 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 437 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie wskazania podstawy prawnej utrzymania w mocy wyroku sądu I instancji. • Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. poprzez nieuprawnione utrzymanie w mocy wyroku I instancji. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 433 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie rozważenia wszystkich zarzutów wskazanych w apelacji. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 176 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dokonanie kontroli wyroku I instancji w sposób wadliwy, z przekroczeniem własnej kognicji. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 74 § 1 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k., albowiem stanowisko Sądu II instancji co do doniosłości braku przyznania się oskarżonego do zarzucanych mu czynów jest nietrafne. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 520 § 2 k.p.k. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 193 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim Sąd kwestionuje zasadność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. poprzez rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny. • Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 410 k.p.k. w zw. z art. […]

Godne uwagi sformułowania

kasacja przysługuje stronie, stosownie do art. 519 k.p.k., od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść tego orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.) • Podważenie prawidłowości procedowania sądu odwoławczego w zakresie ustawowych standardów kontroli odwoławczej uzależnione jest od precyzyjnego wykazania takiego stanu rzeczy • Rolą postępowania kasacyjnego jest, co do zasady, kontrola orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które mają istotny wpływ na treść prawomocnego orzeczenia. • Wykluczone jest oczekiwanie od sądu kasacyjnego przeprowadzenia ponownej, samodzielnej oceny dowodów i na tej podstawie - kontroli poprawności poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych • O ile więc nie można zakwestionować stanowiska skarżącego, że utrzymanie w mocy zaskarżonego apelacją wyroku wymagało podania – jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia – także przepisu o charakterze procesowym (in concreto art. […]

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i merytorycznych kasacji, w szczególności w kontekście naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego oraz oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i jego ograniczeń w zakresie kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem kasacyjnym, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli odwoławczej w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst