II KK 482/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator Prokuratury Okręgowej wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy kasacyjnej sygn. akt II KK 482/25. Głównym argumentem prokuratora była wadliwość powołania sędziego do Sądu Najwyższego, wynikająca z procedury nominacyjnej, która według prokuratora naruszała wymogi konstytucyjne i konwencyjne dotyczące niezawisłego i bezstronnego sądu. Prokurator wskazywał na potencjalne naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i domagał się wyznaczenia składu orzekającego spełniającego wymogi praworządności. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że jego charakter nie decyduje nazwa ani powołanie się na przepisy, lecz rzeczywista treść żądania i argumentacja. Sąd uznał, że wniosek prokuratora jest niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ dotyczy wyłącznie kwestii ustrojowych związanych z powołaniem sędziego i procedurą nominacyjną, a nie konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który wykluczył badanie wadliwości powołania sędziego w trybie wniosku o wyłączenie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek prokuratora bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych wyłącznie na zarzutach ustrojowych dotyczących procedury nominacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących ustrojowych wadliwości procedury powołania sędziego do Sądu Najwyższego, podlega rozpoznaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego o wyłączeniu sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, który kwestionuje jedynie kwestie ustrojowe związane z powołaniem sędziego i nie wskazuje na konkretne okoliczności mogące wpływać na jego bezstronność w danej sprawie, jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Procedura wyłączenia sędziego dotyczy okoliczności faktycznych lub zdarzeń procesowych, a nie ogólnych rozwiązań legislacyjnych dotyczących ustroju sądownictwa. Ponadto, Trybunał Konstytucyjny wykluczył badanie wadliwości powołania sędziego w trybie wniosku o wyłączenie.
Czy wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego, formalnie oparty na przepisach k.p.k., ale w rzeczywistości dotyczący kwestii ustrojowych, może być traktowany jako dopuszczalny wniosek o wyłączenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, charakter czynności prawnej określa jej rzeczywista treść, a nie formalne nazwanie czy powołanie się na przepisy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że o charakterze czynności procesowej decyduje jej rzeczywista treść, a nie tylko formalne nazwanie czy powołanie się na określone przepisy. Wniosek prokuratora, mimo powołania się na przepisy k.p.k. o wyłączeniu sędziego, w swojej istocie dotyczył kwestii ustrojowych i stanowił próbę obejścia prawa, dla której brak było podstaw prawnych w obowiązujących przepisach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.P. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Stosowany per analogiam do wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy okoliczności uzasadniających wątpliwości co do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy przez konkretnego sędziego; nie obejmuje kwestii ustrojowych.
Prawo o prokuraturze art. 3 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Podstawa prawna wniosku prokuratora.
Prawo o prokuraturze art. 5
Ustawa Prawo o prokuraturze
Podstawa prawna wniosku prokuratora.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości udziału sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, w wydaniu postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka skodyfikowana w tym przepisie nie została zmaterializowana we wniosku prokuratora.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniosek prokuratora wskazywał na potencjalne naruszenie tego przepisu.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymóg prawa do sądu.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy powołania sędziego; wadliwość procedury powołania nie podlega badaniu w trybie wyłączenia sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek prokuratora dotyczy wyłącznie kwestii ustrojowych, a nie konkretnych okoliczności mogących wpływać na bezstronność sędziego. • Procedura wyłączenia sędziego nie służy do kwestionowania konstytucyjności procedury powołania sędziego. • Trybunał Konstytucyjny wykluczył badanie wadliwości powołania sędziego w trybie wniosku o wyłączenie. • Charakter czynności procesowej określa jej rzeczywista treść, a nie formalne nazwanie.
Odrzucone argumenty
Wadliwość powołania sędziego do Sądu Najwyższego narusza wymogi konstytucyjne i konwencyjne. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadzi do naruszenia prawa i nienależytej obsady sądu. • Sąd Najwyższy nie spełnia wymogów sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego i niezawisłego.
Godne uwagi sformułowania
o charakterze czynności prawnej nie decyduje przecież jej formalne nazwanie przez autora czy też li tylko werbalne nawiązanie przez niego do określonych przepisów (...) lecz rzeczywista treść przedsiębranej przez podmiot czynności • Złożony w niniejszej sprawie wniosek (...) jest niedopuszczalny z mocy ustawy • Wątpliwość co do bezstronności sędziego (...) nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • Zatem procedowanie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że kontestuje się w nim wyłącznie zagadnienia o charakterze ustrojowym jest niedopuszczalne. • Powołanie się przez autora wniosku w jego petitum na przepisy ustawy postępowania karnego (...) ma całkowicie instrumentalny charakter i nie zmieni rzeczywistego charakteru tej czynności prawnej.
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych wyłącznie na zarzutach ustrojowych dotyczących procedury nominacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a także procedury wyłączania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wad powołania jest niedopuszczalny!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.