II KK 480/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego K.M. Sprawa dotyczyła postanowienia o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary 10 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w Łowiczu pierwotnie orzekł karę, którą następnie Sąd Okręgowy w Łodzi warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby. Sąd Rejonowy w Kozienicach zarządził wykonanie tej kary, a Sąd Okręgowy w Radomiu utrzymał to postanowienie w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując na niezastosowanie przez sąd odwoławczy względniejszego przepisu art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu, który przewidywał krótszy, sześciomiesięczny termin na zarządzenie wykonania kary po zakończeniu okresu próby, zamiast rocznego terminu wynikającego z nowelizacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że okres próby upłynął w dniu 26 listopada 2024 r. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k., w sprawie należało zastosować przepis obowiązujący w czasie popełnienia czynu (między 22 listopada 2018 r. a 23 lutego 2019 r.), który przewidywał sześciomiesięczny termin na zarządzenie wykonania kary. Sąd odwoławczy orzekał po upływie tego terminu, co czyniło jego postanowienie wadliwym. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie wykonawcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady stosowania względniejszego prawa karnego (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście terminów na zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, zwłaszcza przy zmianach legislacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn popełniono przed nowelizacją przepisów dotyczących terminów wykonania kary, a postępowanie odwoławcze nastąpiło po upływie terminu wynikającego ze starszego brzmienia przepisu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy, orzekając w przedmiocie zażalenia na postanowienie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, powinien zastosować przepis prawa materialnego obowiązujący w czasie popełnienia czynu, jeśli jest on względniejszy dla skazanego, nawet jeśli termin na zarządzenie wykonania kary upłynął zgodnie z nowym brzmieniem przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy powinien zastosować względniejszy przepis prawa materialnego obowiązujący w czasie popełnienia czynu, a jeśli termin na zarządzenie wykonania kary upłynął zgodnie z tym przepisem, powinien umorzyć postępowanie wykonawcze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 4 § 1 k.k. nakazuje stosowanie względniejszego prawa, a przepis dotyczący terminu na zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej, obowiązujący w czasie popełnienia czynu, był krótszy (6 miesięcy) niż po nowelizacji (1 rok). Ponieważ sąd odwoławczy orzekał po upływie sześciomiesięcznego terminu, powinien był uchylić postanowienie sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie wykonawcze.
Kiedy postanowienie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności staje się wykonalne w kontekście procedury odwoławczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie o zarządzeniu wykonania kary staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, co w przypadku postanowienia sądu pierwszej instancji zaskarżonego zażaleniem następuje z chwilą wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 k.k. stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. W procedurze odwoławczej oznacza to, że dopiero orzeczenie sądu drugiej instancji nadaje ostateczny kształt decyzji o zarządzeniu wykonania kary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 183 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 75 § § 2
Kodeks karny
Podstawa do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 75 § § 4
Kodeks karny
Określa termin, w którym można zarządzić wykonanie kary po zakończeniu okresu próby. Sąd rozważał dwa brzmienia tego przepisu: starsze (6 miesięcy) i nowsze (1 rok), stosując względniejsze prawo.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Nakazuje stosowanie względniejszego prawa karnego, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.k.w. art. 15 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Podstawa do umorzenia postępowania wykonawczego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
k.k.w. art. 178 § § 5
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy wykonalności postanowień o zarządzeniu wykonania kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 4 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie względniejszego przepisu art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu. • Upływ sześciomiesięcznego terminu na zarządzenie wykonania kary po zakończeniu okresu próby, zgodnie z prawem obowiązującym w czasie popełnienia czynu. • Wadliwość postanowienia sądu odwoławczego, który orzekał po upływie terminu do zarządzenia wykonania kary.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście zasadna w całości • sytuację skazanego na gruncie rozpoznawanej sprawy kształtuje art. 4 § 1 k.k. • brzmienie art. 75 § 4 k.k. sprzed nowelizacji jest względniejsze dla sprawcy niż aktualne • upływ sześciu miesięcy od zakończenia okresu próby uniemożliwiał zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej • doszło do rażącego naruszenia prawa
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Artymiuk
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania względniejszego prawa karnego (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście terminów na zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, zwłaszcza przy zmianach legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn popełniono przed nowelizacją przepisów dotyczących terminów wykonania kary, a postępowanie odwoławcze nastąpiło po upływie terminu wynikającego ze starszego brzmienia przepisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest stosowanie względniejszego prawa karnego i jak istotne są terminy procesowe, nawet w sprawach dotyczących wykonania kary. Pokazuje też, jak Rzecznik Praw Obywatelskich może interweniować w obronie skazanych.
“Czy kara pozbawienia wolności może zostać wykonana po upływie terminu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.