Orzeczenie · 2024-12-17

II KK 479/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-12-17
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenieniepoczytalnośćpostępowanie dowodowekontrola instancyjnakasacjaSąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskich

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania wobec S. K. o wykroczenie z art. 107 k.w. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, powołując się na opinię biegłego psychiatry, która stwierdziła całkowite zniesienie zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem przez obwinioną. Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał to postanowienie w mocy, uznając, że ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji była prawidłowa. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w., nie rozważając należycie zarzutów zażalenia obrońcy dotyczących wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez Sąd I instancji. W szczególności, Sąd I instancji nie przeprowadził wystarczających dowodów, a decyzja o uznaniu całości akt za ujawnione bez odczytywania nie miała podstawy prawnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd odwoławczy powinien był pogłębionej analizy materiału dowodowego i zarzutów obrony. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Należyta kontrola instancyjna w sprawach o wykroczenia, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów dotyczących postępowania dowodowego, zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach o wykroczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie umorzenie następuje z powodu niepoczytalności, ale podkreśla ogólne zasady kontroli instancyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty dotyczące wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez sąd pierwszej instancji w sprawie o wykroczenie, gdy obwiniony miał zniesioną zdolność pokierowania swoim postępowaniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy dotyczące kontroli instancyjnej, nie rozważając należycie zarzutów obrony dotyczących postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie rozważył w sposób należyty zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów o gromadzeniu i przeprowadzaniu postępowania dowodowego. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczających dowodów, a decyzja o uznaniu całości akt za ujawnione bez odczytywania nie miała podstawy prawnej. Sąd odwoławczy poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach, nie odnosząc się do konkretnych uchybień.

Czy umorzenie postępowania o wykroczenie z powodu niepoczytalności jest dopuszczalne bez uprzedniego ustalenia sprawstwa obwinionej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga to prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności wymaga pierwotnego ustalenia sprawstwa obwinionej. W tej sprawie sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczających dowodów, aby ustalić sprawstwo, a sąd odwoławczy nie skontrolował tego prawidłowo.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Rzecznik Praw Obywatelskich

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (17)

Główne

k.w. art. 107

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 5 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 17 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 109 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 107 § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 34

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 63 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 64 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 93 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 42 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w., nie rozważając należycie zarzutów dotyczących wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez Sąd I instancji. • Sąd I instancji zaniechał przeprowadzenia wystarczających dowodów, a decyzja o uznaniu całości akt za ujawnione bez odczytywania nie miała podstawy prawnej. • Sąd odwoławczy poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach, nie odnosząc się do konkretnych uchybień Sądu I instancji w zakresie postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy rażąco naruszył art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. albowiem nie rozważył w sposób należyty zarzutu zażalenia, dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji przepisów odnoszących się do zasad gromadzenia materiału dowodowego, przeprowadzania postępowania dowodowego oraz po części zasad oceny dowodów. • Sąd Najwyższy konsekwentnie podkreśla, że zrealizowanie przez sąd odwoławczy obowiązków wynikających z treści art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. wymaga nie tylko niepomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego ustosunkowania się do każdego z tych zarzutów oraz wykazania konkretnymi, znajdującymi oparcie w ujawnionych w sprawie okolicznościach, argumentami, dlaczego uznano poszczególne zarzuty zawarte we wniesionym środku odwoławczym za zasadne bądź też za bezzasadne. • de facto trudno jest wskazać, jaki stan faktyczny został ustalony przez Sąd Rejonowy, a przede wszystkim, jaki w ogóle materiał dowodowy stanowił podstawę jego ustalania. • Decyzja Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie dot. uznania za ujawnione bez odczytywania całości akt sprawy III W 873/23, bez konkretnego wskazania, które zawarte w nich dowody mają zostać ujawnione, nie znajduje zatem trybu przewidzianego przepisami kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, jak i posiłkowo stosowanego kodeksu postępowania karnego. […]

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Należyta kontrola instancyjna w sprawach o wykroczenia, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpoznawania zarzutów dotyczących postępowania dowodowego, zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach o wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie umorzenie następuje z powodu niepoczytalności, ale podkreśla ogólne zasady kontroli instancyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i rzetelna kontrola instancyjna, nawet w sprawach o wykroczenia. Podkreśla błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.

Sąd Najwyższy: Błędy proceduralne w sprawie o wykroczenie doprowadziły do uchylenia orzeczenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst