II KK 478/18

Sąd Najwyższy2018-12-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjanieprawomocnośćnaprawienie szkodyklauzula antykumulacyjnakoszty postępowania

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, uznając ją za niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego T. Spółka Jawna od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. w zakresie obowiązku naprawienia szkody. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących obowiązku naprawienia szkody. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, ale nie spełnia warunków dopuszczalności określonych w kodeksie postępowania karnego, co skutkowało jej pozostawieniem bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2018 r. kwestię pozostawienia bez rozpoznania kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego T. Spółka Jawna. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 2 sierpnia 2018 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 listopada 2017 r. w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody zasądzone na podstawie art. 46 § 1 k.k. od skazanego Z. D. na rzecz pokrzywdzonego. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym uznanie przez sąd odwoławczy, że ta sama należność została już zasądzona prawomocnym nakazem zapłaty, oraz zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej (art. 415 § 1 k.p.k.) mimo braku tożsamości podmiotowej i przedmiotowej roszczeń. Sąd Najwyższy, analizując podstawy kasacyjne, stwierdził, że kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, a zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. może być wniesiona jedynie w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania, czego w tej sprawie nie było. Ponadto, kasacja nie została wniesiona przez podmioty szczególne ani nie podniesiono w niej uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. W związku z tym, że kasacja została wniesiona przez podmiot nieuprawniony, Sąd Najwyższy na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 oraz w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. pozostawił ją bez rozpoznania i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona w takich okolicznościach jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Kasacja na niekorzyść skazanego może być wniesiona jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania, chyba że dotyczy ona uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub jest wnoszona przez podmioty szczególne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. D.osoba_fizycznaskazany
T. Spółka Jawnaspółkaoskarżyciel posiłkowy
A. Spółka z o.o.spółkapodmiot, wobec którego wydano nakaz zapłaty

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 34 § 1 i 1a pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 35 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 415 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego nie spełnia wymogów formalnych dopuszczalności określonych w k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego dotyczące obowiązku naprawienia szkody (choć nie zostały merytorycznie ocenione przez SN).

Godne uwagi sformułowania

kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego nie spełnia wymogów formalnych dopuszczalności pozostawić kasację bez rozpoznania

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wnoszenia kasacji na niekorzyść skazanego oraz wymogi formalne nadzwyczajnych środków zaskarżenia w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii naprawienia szkody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja w sprawie karnej nie ma szans na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 7787,75 PLN

naprawienie szkody: 7787,75 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 478/18
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2018 r.,
z urzędu kwestii pozostawienia bez rozpoznania kasacji
w sprawie
Z. D.
skazanego z art. 286 § 1 k.k.
wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego T. Spółka Jawna
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 2 sierpnia 2018r., sygn. akt V Ka
[…]
,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.
z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II K
[…]
, Sąd Rejonowy w S. uznał Z. D. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286
§
1 k.k. za co wymierzył mu na podstawie tego przepisu w zw. z art. 37a k.k. oraz art. 34
§
1 i 1a pkt 1 k.k. i art. 35
§
1 k.k. karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Ponadto, na podstawie art. 46
§
1 k.k. zasądził od oskarżonego na rzecz opisanego wyżej oskarżyciela posiłkowego (pokrzywdzonego) 7787,75 złotych tytułem naprawienia szkody. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego Sąd Okręgowy w Ł., wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt V Ka
[…]
, zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2, tj. oparty o przepis art. 46
§
1 k.k. obowiązek naprawienia szkody, a w pozostałej części wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
Orzeczenie Sądu odwoławczego zaskarżone zostało kasacją „na korzyść oskarżyciela posiłkowego” przez jego pełnomocnika w zakresie pkt 1, tj. co do rozstrzygnięcia o uchyleniu obowiązku naprawienia szkody. W kasacji tej zarzucono:
„1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: uznanie, że Sąd Rejonowy niezasadnie orzekł na podstawie art. 46
§
1 k.k. od oskarżonego Z. D. na rzecz pokrzywdzonego T. sp.j. z siedzibą w S. kwotę 7.787,75 zł tytułem naprawienia szkody, gdyż ta sama należność została już zasądzona od tego samego podmiotu na rzecz pokrzywdzonej spółki prawomocnym nakazem zapłaty Sądu Rejonowego w S. z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt V GNc
[…]
, podczas gdy orzeczenie Sądu I instancji w tym zakresie było w pełni prawidłowe;
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności poprzez: uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 415
§
1 k.p.k., statuującego tzw. klauzulą antykumulacyjną, z uwagi na zachodzącą zdaniem sądu II instancji tożsamość przedmiotową i podmiotową roszczenia stanowiącego przedmiot rozpoznania, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa roszczenia stanowiącego przedmiot rozpoznania – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w S. z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt V GNc
[…]
, wydany był przeciwko A. Spółce z o.o. z siedzibą w C., natomiast Sąd Rejonowy w S. w pkt 2 wyroku z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II K
[…]
, orzekł o obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego Z. D., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu A. Sp. o.o.”
W konsekwencji powyższego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że kasacja wniesiona została na niekorzyść skazanego, choć skarżący wskazuje, że wnosi nadzwyczajny środek zaskarżenia na korzyść oskarżyciela posiłkowego, co jest oczywiste w związku z
gravamen
. Zgodnie z art. 523
§
1 k.p.k. kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. Ograniczenie to nie dotyczy kasacji wnoszonych przez podmioty szczególne w rozumieniu art. 521 k.p.k. oraz kasacji wskazujących na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. (zob. art. 523
§
4 k.p.k.). W rozważanej sprawie skazany nie został uniewinniony, nie umorzono też wobec niego postępowania. Kasacja nie została też wniesiona przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k., nie podniesiono w niej również żadnego z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. W tej sytuacji omawiany nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony został przez podmiot nieuprawniony, co winno spotkać się z odmową przyjęcia kasacji już na etapie postępowania okołokasacyjnego. W związku z tym, że kasacja została jednak przyjęta, Sąd Najwyższy, na podstawie    art. 531
§
1 k.p.k. w zw. z art. 530
§
2 oraz w zw. z art. 429
§
1 k.p.k. pozostawił ją bez rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI