II KK 473/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia, który uznał K.K. za winnego wykroczenia z art. 65 § 2 k.w. (nieudzielenie funkcjonariuszom Policji wiadomości co do swojej tożsamości). Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny w wysokości 500 zł. Obwiniony wniósł sprzeciw, który został odrzucony, a następnie zażalenia i kolejne sprzeciwy, które również nie zostały uwzględnione przez sądy obu instancji. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że okoliczności czynu i wina obwinionego budziły istotne wątpliwości, co uniemożliwiało wydanie wyroku nakazowego. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że warunkiem wydania wyroku nakazowego jest brak wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego. Wskazał, że w realiach sprawy należało zbadać, czy istniały podstawy prawne do legitymowania obwinionego i czy funkcjonariusze podali przyczynę podjęcia czynności. Ponieważ sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił tych kwestii, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 93 § 2 k.p.s.w. dotyczącego warunków wydania wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia oraz zasad legitymowania przez Policję.
Dotyczy specyficznej sytuacji wykroczenia z art. 65 § 2 k.w. i procedury nakazowej. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających interwencję Policji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy istnieją wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego w sprawie o wykroczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 93 § 2 k.p.s.w. wymaga braku wątpliwości co do sprawstwa, winy oraz wszystkich okoliczności mających znaczenie dla odpowiedzialności, w tym właściwej oceny prawnej czynu. W przypadku istnienia wątpliwości, sprawa powinna być skierowana na rozprawę.
Czy funkcjonariusz Policji ma prawo legitymować osobę przebywającą na dworcu bez wyraźnie określonego celu, jeśli nie ma ku temu uzasadnionych podstaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien zbadać, czy istniały formalne i merytoryczne warunki uzasadniające ingerencję Policji oraz czy funkcjonariusze podali przyczynę podjęcia czynności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że samo przebywanie na dworcu nie stanowi wykroczenia, a 'dziwne' zachowanie wymaga wyjaśnienia. Należy ustalić, czy funkcjonariusze mieli podstawy do legitymowania i czy podali przyczynę interwencji, zwłaszcza w kontekście braku wyjaśnienia, dlaczego zachowanie obwinionego wzbudziło podejrzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.s.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić jedynie wówczas, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
k.w. art. 65 § § 2
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykroczenia polegającego na nieudzieleniu funkcjonariuszom Policji wiadomości co do swojej tożsamości.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 15 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Policji
Określa prawo Policji do legitymowania osób w celu wykonania czynności służbowych.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 93 § 2 k.p.s.w.) przez wydanie wyroku nakazowego, podczas gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budziły istotne wątpliwości. • Niewyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji podstaw prawnych legitymowania obwinionego i przyczyn podjęcia czynności służbowej.
Godne uwagi sformułowania
orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić jedynie wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości • pojęcie „okoliczności” swym zakresem na gruncie przywołanego przepisu, obejmuje nie tylko kwestie sprawstwa obwinionego, ale wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla ustalenia zakresu jego odpowiedzialności, a więc także właściwą ocenę prawną czynu będącego przedmiotem osądu • obywatel może odmówić podania danych osobowych bez konsekwencji prawnych • Sam fakt istnienia wykroczenia z art. 65 k.w. nie oznacza jeszcze, że obywatel jest zobligowany do podania swoich danych w każdych okolicznościach, pod groźbą odpowiedzialności z tego przepisu.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 93 § 2 k.p.s.w. dotyczącego warunków wydania wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia oraz zasad legitymowania przez Policję."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykroczenia z art. 65 § 2 k.w. i procedury nakazowej. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających interwencję Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia, ale pokazuje, jak ważne są procedury i uzasadnienie działań organów ścigania, nawet w rutynowych sytuacjach. Pokazuje też rolę Rzecznika Praw Obywatelskich w ochronie praw jednostki.
“Czy policja zawsze może żądać danych? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice legitymowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.