II KK 472/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący i umorzył postępowanie karne z powodu śmierci oskarżonej przed wydaniem wyroku.
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wydał wyrok skazujący B.S. za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, mimo że oskarżona zmarła przed wydaniem tego wyroku. Prokurator Generalny wniósł kasację, wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, powołując się na przepis o bezwzględnej przyczynie uchylenia orzeczenia.
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wyrokiem z dnia 15 września 2025 r. uznał B.S. za winną popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu) i skazał ją na karę grzywny, orzekając jednocześnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Orzeczenie uprawomocniło się 23 września 2025 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonej, zarzucając rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez wydanie wyroku skazującego wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za zasadną. Stwierdzono, że z aktu zgonu wynika, iż oskarżona zmarła przed wydaniem wyroku skazującego, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie wyroku skazującego wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć oskarżonej przed wydaniem wyroku skazującego jest przeszkodą procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki umorzenia postępowania, w tym śmierć oskarżonego.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym wydanie wyroku wobec osoby, która zmarła przed jego wydaniem.
Pomocnicze
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej zasadności.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje kwestię kosztów procesu w przypadku umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć oskarżonej przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
w dacie wyrokowania istniała przeszkoda procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. jest oczywiste, że w dacie wyrokowania istniała przeszkoda procesowa bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Jacek Błaszczyk
członek
Jarosław Matras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania karnego w przypadku śmierci oskarżonego przed wydaniem wyroku, zastosowanie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wydaniem wyroku skazującego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje fundamentalną zasadę prawa karnego procesowego, że postępowanie nie może toczyć się wobec osoby zmarłej, a jej naruszenie prowadzi do obligatoryjnego uchylenia wyroku. Jest to przykład na to, jak prawo chroni przed absurdalnymi sytuacjami procesowymi.
“Wyrok wydany po śmierci oskarżonej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co dzieje się w takiej sytuacji.”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN II KK 472/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) w sprawie B.S. skazanej z art. 178 a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 10 grudnia 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 15 września 2025 r., sygn. akt II K 586/25, uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie, a kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. Jacek Błaszczyk Marek Pietruszyński Jarosław Matras UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 września 2025 r., w sprawie o sygn. akt II K 586/25, Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim uznał B.S. za winną czynu z art. 178 a § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178 a § 1 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. skazał ją na karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 25 złotych. Nadto w wyroku tym, na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k., orzeczono wobec oskarżonej zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, a na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. W wyroku tym znalazło się rozstrzygnięcie dotyczące zaliczenia na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okresu zatrzymania prawa jazdy oraz o przepadku dowodów rzeczowych i kosztach postępowania. Orzeczenie nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się w dniu 23 września 2025 r. Kasację na korzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegającego na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu wobec B.S. wyroku skazującego, podczas gdy oskarżona ta zmarła przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Z dołączonego do akt sprawy odpisu skróconego aktu zgonu (k. 93) wynika, że w dniu […] września 2025 r. oskarżona B.S., zmarła, a w dniu 15 września 2025 r. wydany został wobec niej wyrok skazujący. Choć sąd pierwszej instancji nie miał w dacie wydania wyroku wiedzy co do śmierci oskarżonej, to jest oczywiste, że w dacie wyrokowania istniała przeszkoda procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Prawidłowym postąpieniem powinno być zatem wówczas umorzenie postępowania. Skoro jednak do wydania wyroku skazującego doszło, to konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego. Orzeczenie o kosztach procesu wynika z treści art. 632 pkt 2 k.p.k. Z tych powodów orzeczono jak w wyroku. Jacek Błaszczyk Marek Pietruszyński Jarosław Matras [WB] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę