II KK 471/23

Sąd Najwyższy2023-11-16
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
warunkowe umorzenieokres próbypodjęcie postępowaniatermin procesowySąd Najwyższykasacjaprawo karnenaruszenie nietykalności cielesnej

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania, ponieważ zostało ono wydane po upływie ustawowego terminu.

Sąd Rejonowy w Zamościu warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A. S. za naruszenie nietykalności funkcjonariusza policji. Po upływie okresu próby, oskarżona nie uiściła świadczenia pieniężnego i nie podała nowego adresu. Sąd Rejonowy podjął warunkowo umorzone postępowanie. Prokurator Generalny wniósł kasację, wskazując na naruszenie art. 68 § 4 k.k., który stanowi, że postępowania nie można podjąć później niż 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienie.

A. S. została oskarżona o naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza policji. Sąd Rejonowy w Zamościu, wyrokiem z dnia 15 marca 2021 r., warunkowo umorzył postępowanie karne na roczny okres próby, nakładając obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego. Wyrok uprawomocnił się 23 marca 2021 r. W okresie próby oskarżona nie uiściła zasądzonej należności i opuściła miejsce zamieszkania, nie podając nowego adresu. Sąd Rejonowy w Zamościu, postanowieniem z dnia 21 listopada 2022 r., podjął warunkowo umorzone postępowanie. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 68 § 4 k.k., ponieważ postanowienie o podjęciu postępowania zostało wydane po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (który zakończył się 23 września 2022 r.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, wskazując, że z upływem terminu określonego w art. 68 § 4 k.k. dochodzi do pełnej rehabilitacji sprawcy, a umorzenie postępowania z warunkowego przemienia się w ostateczne. Ponieważ postanowienie o podjęciu postępowania zapadło po upływie tego terminu, zostało wydane z naruszeniem prawa i miało istotny wpływ na jego treść. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, obciążając kosztami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podjęcie warunkowo umorzonego postępowania po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 68 § 4 k.k., postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Z upływem tego terminu dochodzi do pełnej rehabilitacji sprawcy, a umorzenie postępowania z warunkowego przemienia się w ostateczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżona
asp. A. B.osoba_fizycznapokrzywdzony funkcjonariusz

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 68 § § 4

Kodeks karny

Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Z upływem tego terminu dochodzi do pełnej rehabilitacji sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 68 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 550 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 222 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania zostało wydane po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Godne uwagi sformułowania

Z upływem tego terminu dochodzi bowiem, co do zasady, do pełnej rehabilitacji sprawcy. Odżywa domniemanie niewinności i może on uchodzić za osobę, która przestępstwa nigdy nie popełniła. Upływ okresu, o którym mowa w art. 68 § 4 k.k., oznacza więc, że umorzenie postępowania karnego ex lege z warunkowego przemienia się w ostateczne

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do podjęcia warunkowo umorzonego postępowania karnego zgodnie z art. 68 § 4 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych z warunkowym umorzeniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – konsekwencji upływu terminu na podjęcie warunkowo umorzonego postępowania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla obwinionych.

Czy można podjąć sprawę karną po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy termin.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 471/23
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
A. S.
w przedmiocie podjęcia warunkowo umorzonego postępowania,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 16 listopada 2023 r.
kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zamościu
z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II Ko 122/22,
1. uchyla zaskarżone postanowienie,
2.
kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
A. S. została oskarżona o to, że w dniu 11 września 2020 r., w Z., naruszyła nietykalność cielesną funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w Z. asp. A. B. podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych w ten sposób, że szarpała go za mundur, wymachiwała rękoma powodując zadrapanie naskórka, w wyniku czego doznał on otarcia i zaczerwienienia skóry przedramienia prawego, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów jego ciała na okres poniżej dni siedmiu, tj. o czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w Zamościu, wyrokiem z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt II K 1118/22, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył względem niej postępowanie karne na roczny okres próby, na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. w zw. z art. 43a § 1 k.k. nakładając na oskarżoną obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 200 zł na rzecz Funduszu.
Wyrok ten, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się z dniem 23 marca 2021 r.
W okresie próby, wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi, oskarżona A. S. nie uiściła zasądzonej przez Sąd
meriti
należności na rzecz Funduszu (egzekucja komornicza tego świadczenia również okazała się nieskuteczna), a nadto opuściła wskazane przez siebie miejsce zamieszkania, nie podając aktualnego adresu swojego pobytu.
Sąd Rejonowy w Zamościu uznając, że postawa oskarżonej wskazuje na lekceważenie nałożonych wyrokiem obowiązków, a zatem nie zasługuje ona na dobrodziejstwo warunkowego umorzenia postępowania, na podstawie art. 68 § 1 k.k. i art. 550 § 1 k.p.k., postanowieniem z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt II Ko 122/22, podjął wobec A. S. warunkowo umorzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 15 marca 2021 r. postępowanie o to, że w dniu 11 września 2020 r., w Z., naruszyła nietykalność cielesną funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w Z.  asp. A. B. podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych.
Prokurator Generalny wniósł kasację od powyższego postanowienia, zaskarżając je w całości na korzyść A. S. i zarzucając mu rażące oraz mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 68 § 4 k.k., polegające na wydaniu w dniu 21 listopada 2022 r. postanowienia o podjęciu warunkowo umorzonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 15 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II K 1118/20 postępowania karnego przeciwko A. S. w sytuacji, gdy w dacie jego wydania upłynął okres 6 miesięcy od zakończenia rocznego okresu próby wyznaczonego oskarżonej, a który to zakończył swój bieg w dniu 23 września 2022 r., co skutkowało wykluczeniem dopuszczalności prowadzenia po wskazanym terminie postępowania i pociągnięcia A. S. do odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Zamościu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 68 § 4 k.k., warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Z upływem tego terminu dochodzi bowiem, co do zasady, do pełnej rehabilitacji sprawcy. Odżywa domniemanie niewinności i może on uchodzić za osobę, która przestępstwa nigdy nie popełniła. Upływ okresu, o którym mowa w art. 68 § 4 k.k., oznacza więc, że umorzenie postępowania karnego
ex lege
z warunkowego przemienia się w ostateczne, zaś po upływie okresu próby wydłużonego o 6 kolejnych miesięcy oskarżony nie może ponosić żadnych negatywnych skutków popełnienia przestępstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2023 r., V KK 235/23).
W niniejszej sprawie okres, o którym mowa w art. 68 § 4 k.p.k., zakończył się w dniu 23 września 2022 r. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie zapadł bowiem dnia 15 marca 2021 r., a uprawomocnił się z dniem 23 marca 2021 r. Roczny okres próby rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się wyroku, a zakończył się w dniu 23 marca 2022 r. Sąd mógł podjąć warunkowo umorzone postępowanie do tego dnia oraz przez następne 6 miesięcy. Po upływie tego okresu podjęcie postępowania przeciwko A. S. w sprawie sygn. akt II K 1118/22 stało się niedopuszczalne.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w Zamościu sygn. akt. II Ko 122/22, o podjęciu postępowania karnego warunkowo umorzonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt II K 1118/20, zapadło w dniu 21 listopada 2022 r., czyli po upływie niemal dwóch miesięcy od daty określonej normą art. 68 § 4 k.k. Wydano je zatem z naruszeniem tego przepisu.
Stwierdzone uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa i ma istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Z tego względu zaskarżone postanowienie jako sprzeczne z treścią art. 68 § 4 k.k., należało uchylić, kosztami postępowania kasacyjnego obciążając Skarb Państwa.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI