II KK 467/18

Sąd Najwyższy2019-10-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościkara ograniczenia wolnościkasacjaSąd Najwyższyprawo karnewymiar karynaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w W. w części dotyczącej skazanego K.M. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego przy wymiarze kary.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego K.M. Dotyczyła ona wyroku Sądu Okręgowego w W., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. w ten sposób, że uchylił karę ograniczenia wolności orzeczoną wobec K.M. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 223 § 1 k.k. i art. 37b k.k., poprzez wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej ustawowej granicy zagrożenia oraz pozostawienie w podstawie wymiaru kary przepisu art. 37b k.k. mimo braku podstaw do orzeczenia kary sekwencyjnej.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego K.M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 listopada 2017 r., który uznał K.M. winnym przestępstwa z art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz rok ograniczenia wolności. Sąd Okręgowy uchylił orzeczoną karę ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zmiana wyroku przez Sąd Okręgowy skutkowała wymierzeniem kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (art. 223 § 1 k.k. przewiduje karę od roku do 10 lat pozbawienia wolności) oraz pozostawieniem w podstawie wymiaru kary art. 37b k.k., który dotyczy kar sekwencyjnych, a po zmianie taka kara nie została orzeczona. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że wymierzenie kary poniżej ustawowej granicy zagrożenia jest oczywistą obrazą art. 223 § 1 k.k. Ponadto, pozostawienie art. 37b k.k. w podstawie wymiaru kary było naruszeniem tego przepisu, gdyż nie orzeczono kary sekwencyjnej. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej K.M. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że w przypadku potrzeby wymierzenia kary poniżej ustawowej granicy, sąd powinien rozważyć instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary, a jeśli uzna za zasadne zastosowanie art. 37b k.k., musi orzec zarówno karę pozbawienia wolności, jak i karę ograniczenia wolności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej ustawowej granicy zagrożenia jest oczywistą obrazą art. 223 § 1 k.k. Ponadto, pozostawienie w podstawie wymiaru kary art. 37b k.k. było naruszeniem tego przepisu, skoro po zmianie wyroku nie orzeczono kary sekwencyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K.M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 223 § § 1

Kodeks karny

Przepis ten określa dolną granicę ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności w wymiarze od roku do lat 10. Wymierzenie kary poniżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa.

k.k. art. 37b

Kodeks karny

Przepis ten dotyczy kar sekwencyjnych (pozbawienia wolności i ograniczenia wolności). Jego zastosowanie wymaga orzeczenia obu tych kar. Po zmianie wyroku przez sąd odwoławczy, która skutkowała pozostawieniem jedynie kary pozbawienia wolności, przepis ten nie mógł być podstawą wymiaru kary.

Pomocnicze

k.k. art. 224 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie reformacji in malam partem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego przez Sąd Okręgowy poprzez wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Naruszenie art. 37b k.k. przez pozostawienie go w podstawie wymiaru kary po uchyleniu kary ograniczenia wolności, co skutkowało brakiem orzeczenia kary sekwencyjnej.

Godne uwagi sformułowania

wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia rażąca obrazę art. 223 § 1 k.k. pozostawienie w podstawie wymiaru kary przepisu art. 37b k.k. mimo, iż po zmianie (...) orzeczona (...) kara przestała mieć charakter kary sekwencyjnej ustawowa nierozerwalność kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

członek

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary w sprawach karnych, w szczególności art. 223 § 1 k.k. i art. 37b k.k., a także zasady reformacji in malam partem (art. 443 k.p.k.)."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa karnego materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z wymiarem kary w sprawach karnych i prawidłowym stosowaniem przepisów kodeksu karnego, co jest interesujące dla prawników karnistów.

Sąd Najwyższy koryguje wymiar kary: czy można orzec mniej niż przewiduje ustawa?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 467/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
Protokolant Marta Brylińska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego,
‎
w sprawie
K.M.
‎
skazanego z art. 223 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 22 października 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt IX Ka (…)
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt IV K (…),
zaskarżony wyrok w odniesieniu do oskarżonego K. M. uchyla i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
W sprawie złożonej podmiotowo, wyrokiem Sądu Rejonowego w W.  z dnia 14 listopada 2017 r., sygn akt IV K (…), oskarżony K.M.  został uznany za winnego przestępstwa określonego w art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które – na postawie art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37b k.k. wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę roku ograniczenia wolności.
Od tego orzeczenia apelację wniósł obrońca oskarżonego, który podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k.) oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary, wniósł o zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji i uniewinnienie K.M.  od zarzucanego mu czynu lub wymierzenie łagodniejszej kary.
Sąd Okręgowy w W.  wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt IX Ka (…), zmienił zaskarżone orzeczenie m.in. w ten sposób, że uchylił orzeczoną wobec K.M.  karę ograniczenia wolności.
Wyrok Sądu drugiej instancji został zaskarżony na niekorzyść ww. oskarżonego przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, który we wniesionej kasacji podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 223 § 1 k.k. i art. 37b k.k., wskutek zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji przez uchylenie wymierzonej K.M.  kary roku ograniczenia wolności orzeczonej jednocześnie z karą 5 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 37b k.k., co skutkowało wymierzeniem temu skazanemu za przypisany mu czyn z art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 224 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy równoczesnym pozostawieniu w podstawie wymiaru kary art. 37b k.k. mimo, iż po zmianie wprowadzonej przez Sąd drugiej instancji orzeczona wobec oskarżonego kara przestała mieć charakter kary sekwencyjnej, o której mowa w tym przepisie. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W..
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna.
Kwalifikacja prawna występku, przypisanego K.M. uprawniała do wymierzenia temu oskarżonemu – na podstawie art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. – kary pozbawienia wolności w wymiarze od roku do lat 10. Zmiana wyroku Sądu
meriti
w zakresie kary, w rezultacie której K.M. został skazany na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, a zatem poniżej ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane mu przestępstwo, stanowi oczywistą i rażącą obrazę art. 223 § 1 k.k. Ponadto, pozostawienie w podstawie wymiaru kary przepisu art. 37b k.k. należy uznać również za naruszenie ww. unormowania, skoro po wyeliminowaniu kary ograniczenia wolności pozostawiono jedynie karę pozbawienia wolności, a więc nie została orzeczona tzw. kara sekwencyjna, o której mowa w tym przepisie.
Stwierdzone uchybienia prowadzą do konieczności uchylenia wyroku Sądu odwoławczego w części dotyczącej K.M.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w W. będzie miał na uwadze poczynione spostrzeżenia oraz ograniczenie wynikające z treści art. 443 k.p.k. Jeśli uzna, że skazanemu należy wymierzyć karę poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, jednak nie w oparciu o przepis art. 37 b k.k., rozważy zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Gdyby zaś uznał, że brak jest ku temu podstaw, wymierzy karę zgodnie z unormowaniem przewidzianym w art. 37b k.k., które obliguje do wymierzenia kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, a tym samym wyklucza możliwość wymierzenia tylko jednej z tych kar z uwagi na ich ustawową nierozerwalność.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI