II KK 461/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zasądził dodatkowe wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący wysokość opłat za pomoc prawną.
Obrońca z urzędu wniósł o zasądzenie dodatkowych kosztów obrony z urzędu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22). Trybunał zakwestionował zgodność z Konstytucją przepisów określających wysokość opłat za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i zasądził dodatkową kwotę, aby wynagrodzenie było zgodne z ustawą zasadniczą.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o zasądzenie dodatkowych kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2023 r. zasądziło od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 738,00 zł tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji. Obrońca złożył jednak pismo z dnia 18 sierpnia 2025 r., wnosząc o zasądzenie dodatkowego wynagrodzenia w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22). Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w zakresie, w jakim określały one opłaty za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu niższe niż stawki minimalne. Ponieważ przepisy te były podstawą przyznania pierwotnej opłaty, Sąd Najwyższy uznał za konieczne ustalenie dodatkowej opłaty w oparciu o inne przepisy, aby zapewnić zgodność z Konstytucją. W związku z tym zasądzono uzupełniającą kwotę 738,00 zł, w tym podatek VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym wysokość opłat za pomoc prawną z urzędu, konieczne jest zasądzenie dodatkowego wynagrodzenia dla obrońcy, aby zapewnić zgodność z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie dodatkowych kosztów obrony z urzędu
Strona wygrywająca
adw. P. J. Kancelaria Adwokacka w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | skazany |
| adw. P. J. Kancelaria Adwokacka w W. | inne | obrońca z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona obciążona kosztami |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 11 ust. 3 pkt 2
podstawa do ustalenia dodatkowej opłaty
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1
uznane za niezgodne z Konstytucją w zakresie określającym opłaty niższe niż stawki minimalne
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 4 ust. 1
stawki minimalne opłat
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 3
niezakwestionowany przez TK, dotyczy podwyższenia opłaty o VAT
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 90/22, który zakwestionował zgodność z Konstytucją przepisów określających wysokość opłat za pomoc prawną z urzędu. Konieczność zapewnienia zgodności przyznanego wynagrodzenia z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. J. Kancelaria Adwokacka w W. dodatkową uzupełniającą kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, tytułem należnej opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu. „§ 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej”.
Skład orzekający
Adam Roch
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia dla obrońców z urzędu po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego kwestionujących przepisy dotyczące opłat."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których przyznano wynagrodzenie na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące rozstrzygnięcia sądowe i jak sądy dostosowują swoje orzecznictwo do zmian prawnych.
“Wyrok TK zmienia zasady wynagradzania adwokatów z urzędu – Sąd Najwyższy przyznaje dodatkowe środki.”
Dane finansowe
dodatkowe wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 738 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 461/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie E. D. po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu w Izbie Karnej bez udziału stron wniosku obrońcy skazanego o zasądzenie dodatkowych kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podst. art. 626 § 2 k.p.k. postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. J. Kancelaria Adwokacka w W. dodatkową uzupełniającą kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, tytułem należnej opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II KK 461/22, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację sporządzoną i wniesioną na korzyść skazanego E. D. przez wyznaczonego zarządzeniem z dnia 23 listopada 2021 r. (k. 311 akt II AKa 156/21) obrońcę z urzędu adw. P. J. Ponieważ nie zawierało ono rozstrzygnięcia co do wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, pomimo złożenia stosownego wniosku przez obrońcę, konieczne stało się wydanie odrębnego postanowienia na podst. art. 626 § 2 k.p.k. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 461/22, Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. J. kwotę 738,00 zł, za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu. Pismem z dnia 18 sierpnia 2025 r. obrońca wniósł o zasądzenie dodatkowego wynagrodzenia z uwagi na konkluzje wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22. Wniosek o przyznanie dodatkowego wynagrodzenia adw. P. J. za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie okazał się zasadny. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22) zakwestionowana została zgodność z ustawą zasadniczą unormowań aktu prawnego, na mocy którego zasądzono na rzecz adw. P. J. wynagrodzenia za obronę z urzędu. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że „§ 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej”. Przepisy te były podstawą przyznania obrońcy opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r. w określonej wysokości, limitowanej przepisem uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (738 zł z VAT). W tej sytuacji konieczne stało się ustalenie dodatkowej opłaty z tego tytułu w oparciu o § 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.), tak by łączna opłata należna obrońcy pozostawała w zgodzie z ustawą zasadniczą. Zasądzając uzupełniającą kwotę wynagrodzenia dla adwokata z urzędu nie można było pominąć unormowania przewidzianego w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, który nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Zatem przyznaną dodatkowo opłatę należało podwyższyć o kwotę VAT (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 28 marca 2024 r., IV KK 58/24, LEX nr 3713083; postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2024 r., I KK 462/22, LEX nr 3726889; postanowienie SN z dnia 11 czerwca 2024 r., V KK 394/23, LEX nr 3725460; postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2024 r., V KO 55/24, LEX nr 3729482). Tym samym, skoro postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II KK 461/22 zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu skazanego – adw. P. J. kwotę 738 zł, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji, mając na względzie powyższą argumentację należało uzupełniająco zasądzić na jego rzecz kwotę 738 zł, w tym VAT. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI