II KK 454/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Obrońca skazanego T.P. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym błędy w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących recydywy oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych czy oceny dowodów.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T.P., który został uznany winnym popełnienia czynów z art. 178a § 1 i 4 k.k. Skazany otrzymał karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne. Obrońca zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym błędy w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą wykładnię art. 178a § 4 w zw. z art. 76 k.k. (dotyczącą zatarcia skazania) oraz rażącą niewspółmierność orzeczonej kary i środka karnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzuty apelacji, a ustalenia faktyczne potwierdzają popełnienie czynu w stanie nietrzeźwości i w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów. Zarzut dotyczący niewłaściwej wykładni art. 178a § 4 k.k. został uznany za bezzasadny, gdyż popełnienie czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, mimo zatarcia skazania, uzasadnia odpowiedzialność na podstawie tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał również, że sąd odwoławczy w sposób wystarczający odniósł się do zarzutu niewspółmierności kary. W konsekwencji kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd odwoławczy prawidłowo i wnikliwie ocenił zarzuty apelacji, wskazując okoliczności i dowody, na podstawie których odniósł się do zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest ponowną kontrolą odwoławczą. Sąd odwoławczy wykazał, że ustalenia faktyczne potwierdzają popełnienie czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k., a zarzut dotyczący zatarcia skazania nie wyklucza odpowiedzialności na podstawie art. 178a § 4 k.k., gdy czyn został popełniony w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator Rejonowy w M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
Odpowiedzialności na podstawie tego przepisu podlega sprawca czynu określonego w § 1, jeśli był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.
Pomocnicze
k.k. art. 76
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rzetelnego rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość rozpoznania kasacji w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej kontroli odwoławczej. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzuty apelacji, odnosząc się do nich w uzasadnieniu. Ustalenia faktyczne potwierdzają popełnienie czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. Popełnienie czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów uzasadnia odpowiedzialność na podstawie art. 178a § 4 k.k., mimo zatarcia skazania. Sąd odwoławczy w sposób wystarczający uzasadnił współmierność orzeczonej kary i środków karnych.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy (brak rzetelnego rozważenia zarzutów apelacji). Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 178a § 4 w zw. z art. 76 k.k. Błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku. Rażąca niewspółmierność kary i środka karnego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez Sąd Odwoławczy Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. Postępowanie kasacyjne nie może zatem polegać na ponownej apelacyjnej kontroli orzeczenia i nie może być traktowane jako trzecia instancja zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały sformułowane instrumentalnie, celem stworzenia pozornych podstaw dla wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i niewłaściwej wykładni przepisów o recydywie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 178a § 4 k.k. i zatarciem skazania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia postępowania kasacyjnego i zasady jego stosowania, co jest ważne dla praktyków prawa karnego, choć samo rozstrzygnięcie nie jest przełomowe.
“Kasacja jako trzecia instancja? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice nadzwyczajnego środka zaskarżenia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 454/18 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie T. P. skazanego z art. 178a § 1 i 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2018 r. w trybie art. 535 § 3 k.p.k. kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt V Ka […], zmieniającego wyrok w części, w pozostałym zakresie utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego T.P. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt II K […] T. P. został uznany winnym czynów z art. 178a § 1 i 4 k.k. , za które następnie wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakaz dożywotniego prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a także świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej . Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt V Ka […] . Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. polegające na braku rzetelnego rozważenia sformułowanych w apelacji obrońcy: 1. zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego, tj. art. 178a § 4 w zw. z art. 76 k.k., przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie oraz dokonanie błędnej kwalifikacji prawnej, a co za tym idzie przyjęcie, iż oskarżony był wcześniej prawomocnie skazany, podczas gdy prawidłowa subsumcja winna skutkować ewentualnym przypisaniem oskarżonemu występku z art. 178a § 1 k.k. w związku z zatarciem wyroku Sądu Rejonowego w P. w X Zamiejscowym Wydziale Karnym z siedzibą w S., sygn. akt X K […] , 2. zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za po dsta wę wyroku, a mających wpływ na treść orzeczenia, 3. za rzutu rażącej niewspółmierności kary przez orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności w wymiarze 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów, gdy prawidłowa ocena okoliczności jej wymiaru uzasadnia orzeczenie kary grzywny połączonej ze środkiem karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres nieprzekraczający 3 lat. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi II instancji, to jest Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na powyższą kasację Prokurator Rejonowy w M. wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna w stopniu pozwalającym na jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zgodnie z wolą ustawodawcy kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez Sąd Odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Celem postępowania kasacyjnego jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawda, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem istotnie ograniczona. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku tego postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary (tak: postanowienie SN z dnia 21 września 2017 roku, sygn. akt IV KK 276/17). Przypomnieć należy ugruntowany już od lat w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że to rozstrzygnięcie sądu odwoławczego winno stać się przedmiotem kasacji, a zatem zarzuty nadzwyczajnego środka zaskarżenia winny wskazywać na rażące naruszenia prawa, których dopuścił się ten sąd. Zarzuty apelacji wskazujące na wadliwe ustalenia faktyczne mogą być przywołane w kasacji tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy do nich się nie odniesie wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 433 § 2 k.p.k., zaś te oparte na obrazie prawa także w sytuacji, gdy pomimo podniesienia stosownego zarzutu w apelacji sąd odwoławczy stanowisko takie aprobuje, czyniąc to z rażącą obrazą prawa. Co więcej, przywołanie zarzutów apelacyjnych w kasacji służy nie temu, aby je rozpoznał Sąd Najwyższy niejako w zastępstwie sądu odwoławczego, ale jako wykazanie, że albo sąd drugiej instancji rażąco naruszy prawo nie odnosząc się właśnie do tych konkretnych zarzutów, albo że stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu dalej oparte jest na wadliwym interpretowaniu prawa materialnego lub procesowego (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt V KK 399/15). Postępowanie kasacyjne nie może zatem polegać na ponownej apelacyjnej kontroli orzeczenia i nie może być traktowane jako trzecia instancja (tak p ostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt IV KK 299/13). Analiza zarzutów kasacji oraz jej uzasadnienia, prowadzi do wniosku, że podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego zostały sformułowane instrumentalnie, celem stworzenia pozornych podstaw dla wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia jakim jest kasacja. W szczególności, zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom autora kasacji sąd odwoławczy prawidłowo i wnikliwie ocenił zarzuty apelacji, wskazując okoliczności i dowody, na podstawie których odniósł się do zarzutów formułowych w apelacji. Sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wprost przesłanki przesądzające o trafności poczynionych ustaleń faktycznych, które w sposób bezsporny potwierdzają fakt kierowania przez oskarżonego pojazdem w stanie zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym, tj. w stanie nietrzeźwości, prowadzących do przypisania skazanemu winy i sprawstwa czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k., a zatem z pewnością w sposób należyty zrealizował obowiązki spoczywające w tym zakresie na sądzie odwoławczym. Bezzasadny w tym samym stopniu jest także zarzut niewłaściwej wykładni i zastosowania art. 178a § 4 w zw. z art. 76 k.k. Jak trafnie wskazał prokurator w odpowiedzi na kasację, w dacie wyrokowania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, uprzednie skazanie T. P. za przestępstwo z art. 178a § 1 kk (z wyroku Sądu Rejonowego w P. w X Zamiejscowym Wydziale Karnym z/s w S. z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt X K […] ) uległo co prawda zatarciu. Jednak okoliczność ta nie mogła stanowić przeszkody w przyjęciu odpowiedzialności na podstawie art. 178a § 4 k.k. albowiem częścią tego uprzedniego skazania było orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 3, a jak trafnie ustalił to Sąd Rejonowy w M., czyn skazanego z art. 178a § 1 k.k., polegający na prowadzeniu przez oskarżonego w dniu 26.03.2017 r. w A., gm. B. w ruchu lądowym samochodu osobowego m-ki O. w stanie nietrzeźwości, został popełniony w okresie obowiązywania tego zakazu. Jak zaś wynika wprost z treści art. 178a § 4 k.k. odpowiedzialności na podstawie tego przepisu podlega sprawca czynu określonego w § 1 art. 178a k.k., jeśli „był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo” (zob. również w tym zakresie wyrok SN z 4 grudnia 2014 r., sygn. akt III KK 381/14). Dodać trzeba, że okoliczności te Sąd Okręgowy w sposób szczegółowy i przekonujący przedstawił w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku. W świetle prawidłowości powyżej wskazanych ocen stanu faktycznego oraz prawnego dokonanych przez sąd odwoławczy w zakresie kontroli rozstrzygnięcia dokonanego przez Sąd Rejonowy w M., jako oczywiście bezzasadny należało ocenić także zarzut, że sąd odwoławczy w sposób pobieżny i nieprzekonujący odniósł się do zarzutu rażącej niewspółmierności kary oraz środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Wbrew twierdzeniom skarżącego sąd odwoławczy uzasadnił swoją decyzję w sposób wystarczająco szczegółowy, odnosząc się do zarzutów apelacji a także poczynionych ustaleń, wskazując na współmierność orzeczonej kary i środków karnych do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu sprawcy, czyniąc w sposób oczywisty zadość obowiązkom spoczywającym w tym zakresie na sądzie odwoławczym. Powyższe przesądziło o oczywistej bezzasadności zarzutów kasacji także w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI