II KK 109/20

Sąd Najwyższy2020-10-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
wypadek drogowynieumyślne spowodowanie śmiercinaruszenie zasad ruchu drogowegokasacjaSąd Najwyższyprawo karneodpowiedzialność karnaobrażenia ciałabłędy medyczne

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanej bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy, obciążając skazaną kosztami postępowania.

Obrońca E. D., skazanej za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym, wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja zarzucała m.in. obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Prokuratora Okręgowego, uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ nie spełniała wymogów formalnych dla kasacji wnoszonej na korzyść skazanej z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności, a podniesione zarzuty nie dotyczyły bezwzględnych przyczyn odwoławczych. W konsekwencji kasację pozostawiono bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę E. D., skazanej za czyn z art. 177 § 2 k.k. (nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, które doprowadziło do śmierci pokrzywdzonej). Wyrok Sądu Rejonowego, który orzekł karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zakaz prowadzenia pojazdów i grzywnę, został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego. Kasacja zarzucała rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 401 w zw. z art. 406 k.p.k.) poprzez uniemożliwienie obronie wypowiedzenia się po zamknięciu przewodu, a także naruszenie prawa materialnego (art. 177 § 2 k.k. i art. 26 ust. 1 prawa o ruchu drogowym) oraz niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519 k.p.k. i art. 523 § 2 k.p.k., stwierdził, że kasacja na korzyść skazanej z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności jest dopuszczalna tylko w przypadku wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 k.p.k.). Ponieważ zarzuty podniesione w kasacji nie spełniały tego wymogu, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., pozostawił kasację bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy. Na podstawie art. 637 § 1 k.p.k. i art. 637a k.p.k. skazaną obciążono wydatkami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Kasacja na korzyść skazanego z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności jest dopuszczalna tylko w przypadku wystąpienia uchybień określonych w art. 439 k.p.k. (bezwzględne przyczyny odwoławcze). Jeśli podniesione zarzuty nie wskazują na zaistnienie takich przyczyn, kasacja podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
E. D.osoba_fizycznaskazana
S. B.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (17)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k.

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

Podstawa skazania za nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci.

p.r.d. art. 26 § 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Przepis dotyczący obowiązku zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego.

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia skazanego wydatkami postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa obciążenia skazanego wydatkami postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie dopuszczalności kasacji na korzyść oskarżonego do przypadków skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, chyba że zachodzą uchybienia z art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie ograniczenia z § 2 w przypadku kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub przez podmiot wymieniony w art. 521 k.p.k.

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia grzywny.

k.p.k. art. 401

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący prawa do wypowiedzenia się po zamknięciu przewodu.

k.p.k. art. 406

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący prawa do wypowiedzenia się po zamknięciu przewodu.

k.k. art. 53 § 1

Kodeks karny

Zarzut niewspółmierności kary - zasady wymiaru kary.

k.k. art. 53 § 2

Kodeks karny

Zarzut niewspółmierności kary - zasady wymiaru kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona na korzyść skazanej z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności nie spełnia wymogów formalnych, gdyż nie zarzuca wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 401, 406 k.p.k.) i prawa materialnego (art. 177 § 2 k.k., art. 26 p.r.d.) oraz niewspółmierności kary.

Godne uwagi sformułowania

kasację należy pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy ustawy kasacja przysługuje tylko od prawomocnego wyroku (...) sądu odwoławczego kończącego postępowanie kasacja na korzyść oskarżonego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo (...) na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania to ograniczenie nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, w szczególności w przypadku skazania z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie specyficznych wymogów formalnych wnoszenia kasacji w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – dopuszczalności kasacji. Choć nie rozstrzyga meritum sprawy, wyjaśnia istotne ograniczenia w dostępie do Sądu Najwyższego.

Kiedy kasacja w Sądzie Najwyższym jest skazana na porażkę? Kluczowe zasady dopuszczalności.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 109/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
E. D.
‎
skazanej za czyn z art. 177 § 2 k.k.
‎
po rozważeniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2020 r.,
‎
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
‎
z dnia 9 września 2019 r., sygn. akt V Ka
(…)
,
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z.
‎
z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt II K
(…)
postanowił:
1.
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 523 § 2 k.p.k. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2.
na podstawie art. 637 § 1 k.p.k. i art. 637a k.p.k. obciążyć skazaną E. D. wydatkami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 5 listopada 2018 r., w sprawie o sygn. akt II K (…), uznał E. D.  za winną tego, że w dniu 30 września 2015 r. w Z.  nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, iż kierując samochodem marki T. nr rej (…) nie zachowała szczególnej ostrożności, nienależycie obserwowała sytuację na drodze i w efekcie uderzyła w przechodzącą w miejscu do tego niewyznaczonym z lewej strony na prawą w stosunku do ruchu pojazdu pieszą – S. B., czym nieumyślnie spowodowała u niej ciężkie obrażenia ciała w postaci krwiaka podtwardówkowego, rozerwania miąższu wątroby i wielu innych powodujących wstrząs krwotoczny i urazowy, prowadzący do niewydolności wielonarządowej, w konsekwencji których nastąpił zgon, tj. czynu z art. 177 § 2 k.k. i za to wymierzył jej  karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby lat 3. Na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonej zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku, a na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł karę 100 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonej, Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 9 września 2019 r. w sprawie o sygn. akt V Ka (…) utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca aktualnie skazanej E. D.. Zaskarżył orzeczenie w całości, zarzucając:
„1) rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 401 k.p.k. w zw. z art. 406 k.p.k. przez nieprawidłową ocenę w ramach kontroli instancyjnej uchybienia sądu I instancji polegającego na uniemożliwieniu oskarżonej i jej obrońcy zabrania głosu po zamknięciu przewodu, a co za tym idzie odniesienie się do wniosków prokuratora w szczególności w zakresie kary i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a tym samym pozbawienie oskarżonej konstytucyjnego prawa do sądu, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść wyroku.
2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie.
a) art. 177 § 2 k.k.  przez jego zastosowanie w okolicznościach sprawy i przyjęcie, że śmierć pokrzywdzonej nastąpiła w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku, pomimo, iż przyczyną śmierci były rażące błędy medyczne w trakcie leczenia szpitalnego pokrzywdzonej.
b) art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym przez zastosowanie tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy i uznanie, że przepis ma zastosowanie także do części drogi poza przejściem dla pieszych”.
Dodatkowo wyrokowi zarzucił:
„3) niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonej poprzez naruszenie art. 53 § 1 i § 2 k.k. w sytuacji kiedy oskarżona zachowała się prawidłowo do obowiązujących przepisów w ruchu drogowym, w przeciwieństwie do pokrzywdzonej, która w sposób rażący naruszyła te przepisy przechodząc przez jezdnię w miejscu niedozwolonym dodatkowo w okolicznościach ograniczonej ze względu na porę dnia widoczności, jak również bezzasadność zastosowania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów”.
Podnosząc wskazane zarzuty, obrońca wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku w całości”, nie wypowiadając się co do orzeczenia następczego.
Kasacja ta została przyjęta zarządzeniem z dnia 17 lutego 2020 r. Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł., który uznał, ze odpowiada ona warunkom formalnym (k. 508 akt sprawy).
W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w Ł., powołując się na
art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.,
wniósł o pozostawienie tej skargi bez rozpoznania jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Ma rację Prokurator Okręgowy, że kasację należy pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 519 k.p.k., kasacja przysługuje tylko od prawomocnego wyroku (w określonym przypadku także postanowienia) sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Dalsze przepisy ustawy procesowej wprowadzają w tym zakresie kolejne ograniczenia, np. przepis art. 523 § 2 k.p.k. stanowi, że kasację na korzyść oskarżonego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Według art. 523 § 4 k.p.k. to ograniczenie nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (bezwzględne przyczyny odwoławcze) lub przez podmiot wymieniony w art. 521 k.p.k.
Jak wcześniej podano, prawomocnym wyrokiem E. D.  została skazana na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wobec czego kasacja mogła być wniesiona na korzyść skazanej tylko z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Wymogu tego nie respektuje kasacja wniesiona przez obrońcę skazanej, jako że podniesione w niej zarzuty nie wskazują na zaistnienie którejś z bezwzględnych przyczyn uchylenia wyroku. Każe to uznać wadliwie przyjętą w Sądzie Okręgowym kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy i w oparciu o przepisy wymienione w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia pozostawi
ć ją
bez
rozpoznania. Skutkowało to
obciążeniem skazanej wydatkami postępowania kasacyjnego, przy uwzględnieniu, że została
zwolniona przez Sąd Okręgowy w Ł. od obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI