Orzeczenie · 2024-11-06

II KK 453/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-11-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwoniekorzystne rozporządzenie mieniemwielka wartośćkasacjaniedopuszczalnośćkodeks karnypostępowanie karneSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego J.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który modyfikował wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Okręgowy pierwotnie skazał J.S. za oszustwo wielkiej wartości (art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.), polegające na doprowadzeniu C. S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 6.000.000 zł poprzez wyzyskanie błędu co do braku obciążeń sprzedawanych udziałów. Sąd Okręgowy wymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata oraz grzywnę. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, precyzując postać czynu i stosując przepisy obowiązujące przed zmianą z 1 października 2023 r. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie winy, kwestionując wiedzę oskarżonego o zajęciu komorniczym udziałów oraz jego rolę w procesie zawierania umowy. Prokurator wniósł o pozostawienie kasacji bez rozpoznania jako niedopuszczalnej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 2 k.p.k., uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ nie spełniono wymogu skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, ani nie wskazano na uchybienia z art. 439 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania i obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłych wymogów formalnych dla wnoszenia kasacji na korzyść skazanego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kar z warunkowym zawieszeniem.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii winy czy kary.

Zagadnienia prawne (1)

Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego, któremu wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest dopuszczalna z mocy ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że wskazano na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 k.p.k., który stanowi, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k. Ponieważ w niniejszej sprawie kara została warunkowo zawieszona, a nie wskazano na uchybienia z art. 439 k.p.k., kasacja była niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskazany
C. S.A.spółkapokrzywdzona
A. Sp. z o.o.spółkadłużnik
E. Sp. z o.o.spółkaspółka zależna

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania w zw. z art. 531 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Warunek dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za oszustwo.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

in fine - odnosi się do niedopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

pkt 1 - wyjątek od warunku z § 2 dotyczący uchybień z art. 439 k.p.k.; pkt 2 - wyjątek dotyczący kasacji wniesionej przez podmioty z art. 521 k.p.k.

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Część kwalifikacji prawnej czynu.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

Dz.U.2022.2600 art. 1

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Zmiana wprowadzona z dniem 1 października 2023 r.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 4 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienione uchybienia, których wystąpienie pozwala na wniesienie kasacji mimo braku spełnienia warunku z art. 523 § 2 k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na niespełnienie warunku z art. 523 § 2 k.p.k. (kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem).

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy dotyczące błędnej oceny dowodów i winy skazanego (nie zostały merytorycznie rozpatrzone z powodu niedopuszczalności kasacji).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy • nie został zatem spełniony warunek w postaci wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania • Tak zredagowana kasacja strony w świetle jednoznacznej treści art. 523 § 2 k.p.k. jest niedopuszczalna ex lege.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłych wymogów formalnych dla wnoszenia kasacji na korzyść skazanego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kar z warunkowym zawieszeniem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii winy czy kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy formalnych wymogów wniesienia kasacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera ciekawych faktów ani przełomowych interpretacji dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 6 000 000 PLN

koszty procesu: 13 709,3 PLN

koszty sądowe: 12 180 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 453/24
POSTANOWIENIE
Dnia 6 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
w sprawie
J. S.
skazanego z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 6 listopada 2024 r,
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II AKa 386/22
‎
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt XVIII K 192/21
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyc skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XVIII Wydział Karny, uznał oskarżonego
J. S.
za winnego tego, że w dniu 12 marca 2018 w W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości C. S.A. z siedzibą w O. w postaci pieniędzy w kwocie 6.000.000 zł, w związku z zawarciem umowy m.in. sprzedaży na rzecz w/wym. pokrzywdzonej Spółki wierzytelności i 29.999 udziałów A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. w E. sp. z o.o. z siedzibą we W. , poprzez wyzyskanie błędu reprezentanta w/wym pokrzywdzonej spółki co do braku obciążeń prawami osób trzecich sprzedawanych na jej rzecz udziałów, gdzie na moment zawierania umowy sprzedawane udziały były objęte m.in. dokonanym w dniu 18 października 2017 r. zajęciem komorniczym w toku prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie K.K. postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. o sygn. akt: KM […], czym wyczerpał znamiona występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Za niniejsze, na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu 1 roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił na okres 3 lat tytułem próby, jak również orzekł w stosunku do niego karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, przyjmując, iż jedna stawka dzienna odpowiada kwocie 300,00 zł oraz zasądził na rzecz Skarbu Państwa 13.709,30 zł tytułem kosztów procesu.
Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu apelacyjnym, Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2024 roku o sygn. II AKa 386/22 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął iż doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem miało postać zobowiązania do zapłaty 6.000,000 zł, a za podstawę skazania i wymiaru kary przyjął, zgodnie z art. 4 § 1 k.k. wskazane w wyroku przepisy w stanie prawnym obowiązującym przed zmianą wprowadzoną z dniem 1 października 2023 r. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.2600 art. 1). Nadto Sąd II instancji zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 12.180,00 zł.
Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego - zarzucając:
1.
rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.,
poprzez sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to za sprawą uznania, że oskarżony J. S. dopuścił się zarzucanego mu czynu (w szczególności poprzez celowe niepoinformowanie wspólników C. S.A. w czasie zawarcia umowy sprzedaży o toczących się postępowaniach egzekucyjnych wobec A. Sp. z o.o. oraz fakcie zajęcia jej udziałów w E. Sp. z.o.o.), a ponadto, że działał on z zamiarem wyzyskania błędu reprezentantów pokrzywdzonej spółki w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w sytuacji gdy:
1.
oskarżony nie posiadał wiedzy o niemożności wykonania umowy z dnia 12 marca 2018 r. przez A. Sp. z o.o., z uwagi na złą kondycję finansową spółki, prowadzącą do jej niewypłacalności, a w szczególności nie był on świadomy, że sprzedawane udziały były objęte m.in. dokonanym w dniu 18 października 2017 roku zajęciem komorniczym w toku prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie K.K. postępowania egzekucyjnego o sygn. akt: Km […]; oskarżony nie posiadał bowiem dostępu do sprawozdań finansowych ani innych dokumentów poza tymi publikowanymi cyklicznie przez spółkę na mocy stosownych przepisów;
2.
oskarżony w bardzo ograniczonym zakresie uczestniczył w procesie zawarcia umowy sprzedaży udziałów, gdyż to udziałowcy A. Sp. z o.o., w tym min. G. S. , który następnie negocjował jej realizację i poszczególne postanowienia umowne, podjęli decyzję o przystąpieniu do umowy sprzedaży oraz przejęcia udziałów; w samym dniu transakcji to wyłącznie G. S.  prowadził ostateczne ustalenia i dyskusje z M. D. oraz
W. M. w zakresie kształtu umowy oraz jej warunków zabezpieczających, czego świadkami byli wszyscy obecni przy zawieraniu aktu notarialnego; oskarżony nie uczestniczył w spotkaniach ani naradach dotyczących C. S.A., jej sytuacji ekonomicznej oraz jej planów strategicznych, a wszelkie ustalenia, ogólny kształt umów i ich poszczególne zapisy, jakie zostały podpisane przez strony w dniu 12 marca 2018 r. były efektem negocjacji i rozmów pomiędzy wskazanymi powyżej osobami;
3.
w czasie zawarcia umowy sprzedaży udziałów w dniu 12 marca 2018 r. spółkę A. Sp. z o.o. reprezentował ówczesny pełnomocnik K. K., który także uczestniczył przy negocjacjach jej zawarcia, prowadził ponadto obsługę prawną E. Sp. z o.o., jak również nadzorował i koordynował cały proces zawarcia przedmiotowej transakcji; finalnie to w/w, działający w imieniu A. Sp. z.o.o., brał udział przy dokonywaniu czynności sprzedaży udziałów w dniu 12 marca 2018 r. przed notariuszem J. Z. ; oskarżony natomiast występował w przedmiotowej umowie jako osoba fizyczna, będąca jednym z wierzycieli.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Regionalnej w Warszawie wniósł o pozostawienie jej bez rozpoznania, albowiem jest niedopuszczalna z mocy ustawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona w niniejszej sprawie kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, a ponieważ została przez Sąd odwoławczy błędnie przyjęta, konieczne było pozostawienie jej bez rozpoznania, stosownie do dyspozycji przepisów art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1
in fine
k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej przez stronę z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) oraz kasacji jednego z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.)
Zapadłym w tej sprawie wyrokiem Sąd
ad quem
zmienił wyrok Sądu meriti, niemniej nie dotyczyło to wymierzonej względem oskarżonego kary roku pozabwienia wolności z warunkowy mzawieszeniem na okres 3 lat próby. Nie został zatem spełniony warunek w postaci wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, co uprawniałoby obrońcę do wniesienia kasacji. W przytoczonych w skardze kasacyjnej zarzutach, jak również z części motywacyjnej, nie wskazano natomiast na żadne z uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Tak zredagowana kasacja strony w świetle jednoznacznej treści art. 523 § 2 k.p.k. jest niedopuszczalna
ex lege
. W związku z tym konieczne było orzeczenie przez Sąd Najwyższy w oparciu m. in. o przepis art. 531 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w części dyspozytywnej.
[J.J.]
[ał]
‎