Orzeczenie · 2021-06-25

II KK 45/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-06-25
SNKarneprzestępstwa gospodarczeWysokanajwyższy
korupcjaprzestępstwo gospodarczeart. 296a k.k.wpływ na decyzjesąd najwyższykasacjawykładnia prawa

Sprawa dotyczyła oskarżenia J.S. i D.Ł. o popełnienie przestępstwa z art. 296a § 1 k.k. (korupcja gospodarcza). Sąd Rejonowy w P. uznał oskarżonych za winnych i wymierzył im kary grzywny. Sąd Okręgowy w W., rozpoznając apelacje, zmienił wyrok i uniewinnił obu oskarżonych, obciążając Skarb Państwa kosztami. Prokurator wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa karnego materialnego (błędna wykładnia art. 296a § 1 k.k. w zakresie podmiotu przestępstwa) oraz procesowego (wadliwa kontrola odwoławcza, dowolna ocena dowodów). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w obu zarzutach. Wskazał, że Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 296a § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 17 grudnia 2008 r., szczególnie w zakresie znamienia 'istotnego wpływu na podejmowanie decyzji'. Sąd Najwyższy podkreślił, że wpływ ten nie musi być decydujący ani wyłączny, a ocena powinna opierać się na całokształcie materiału dowodowego. Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'istotnego wpływu na podejmowanie decyzji' w kontekście przestępstw gospodarczych (art. 296a k.k.) oraz zasady oceny dowodów w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2008 r., choć zasady interpretacyjne mogą być nadal aktualne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba pełniąca funkcję kupca, negocjująca kontrakty, tworząca asortyment i negocjująca ceny, ma 'istotny wpływ na podejmowanie decyzji' w rozumieniu art. 296a § 1 k.k. (w brzmieniu do 2008 r.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie czynności mogą świadczyć o istotnym wpływie, nawet jeśli wymagają formalnej akceptacji przełożonego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że 'istotny wpływ' nie oznacza wpływu decydującego lub wyłącznego, a obejmuje znaczący wpływ na kształt decyzji gospodarczych, w tym wybór kontrahenta, warunki współpracy i ceny. Działania kupców w zakresie negocjacji i tworzenia asortymentu mogą spełniać to kryterium.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i zastosował prawo materialne, uniewinniając oskarżonych od zarzutów korupcji gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy dokonał wadliwej wykładni prawa materialnego i wybiórczej oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził sprzeczność w uzasadnieniu Sądu Okręgowego oraz pominiecie istotnych dowodów (umowy, zeznania świadków) przy ocenie wpływu oskarżonych na działalność spółki. Wymóg formalnej akceptacji decyzji kupców nie wyklucza uznania ich wpływu za istotny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaoskarżony
D. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Regionalny w W.organ_państwowyoskarżyciel
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzony/świadk
M. L.osoba_fizycznapokrzywdzony/świadk
Spółka A.spółkapokrzywdzona jednostka gospodarcza
Spółka G. Incspółkakontrahent
Spółka R.spółkakontrahent
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator w postępowaniu kasacyjnym

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 296a § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczy osoby pełniącej funkcję kierowniczą lub mającej istotny wpływ na podejmowanie decyzji w jednostce gospodarczej, która przyjmuje korzyść majątkową w zamian za zachowania mogące wyrządzić szkodę lub stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w krótkich odstępach czasu.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Dotyczy możliwości orzeczenia kary grzywny zamiast kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu ujawnionych okoliczności.

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli apelacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 296a § 1 k.k. w zakresie pojęcia 'istotnego wpływu na podejmowanie decyzji'. • Sąd Okręgowy dokonał wybiórczej oceny dowodów i pominął istotne okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób bezspornie ustalić, że oskarżeni J. S. i D. Ł. mieli istotny wpływ na podejmowanie decyzji przez pokrzywdzoną spółkę • nie mieli faktycznego i obiektywnego wpływu na działalność zarządzanego przedsiębiorstwa • istotny wpływ na podejmowanie decyzji” oznacza językowo wpływ „znaczący, duży” • nie każdy wpływ będzie mógł mieć tego rodzaju status w rozumieniu art. 296a § 1 k.k. • istotny wpływ na podejmowanie decyzji związanych z działalnością jednostki gospodarczej, o którym mowa w art. 296a § 1 k.k., to wpływ znaczący z punktu widzenia podejmowania decyzji gospodarczych, a więc taki, bez którego decyzja gospodarcza nie byłaby podjęta lub byłaby podjęta, ale w innym kształcie. • Wymóg formalnej akceptacji merytorycznych działań oskarżonych nie wyklucza bowiem uznania, że ich wpływ na działalność gospodarczą zatrudniającego ich podmiotu był istotny.

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Marek Siwek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istotnego wpływu na podejmowanie decyzji' w kontekście przestępstw gospodarczych (art. 296a k.k.) oraz zasady oceny dowodów w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2008 r., choć zasady interpretacyjne mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa gospodarczego i kluczowej dla jego kwalifikacji prawnej kwestii 'istotnego wpływu', co jest częstym problemem w praktyce. Wykładnia Sądu Najwyższego jest istotna dla prawników.

Czy kupiec negocjujący ceny i asortyment ma 'istotny wpływ' na firmę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe znamiona korupcji gospodarczej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst