II KK 446/23

Sąd Najwyższy2023-12-29
SNKarneprawo lustracyjneWysokanajwyższy
lustracjaoświadczenie lustracyjnesędziowieKRSkasacjaSąd Najwyższywstrzymanie wykonaniafunkcje publicznewybory

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego orzeczenia o niezgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego do czasu rozpoznania kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy lustrowanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Orzeczenie to nakładało na lustrowanego utratę prawa wybieralności i zakaz pełnienia funkcji publicznej na okres 3 lat. W kasacji podniesiono zarzuty dotyczące wadliwego składu orzekającego, w tym udziału sędziów powołanych w procedurze związanej z nową Krajową Radą Sądownictwa. Sąd Najwyższy uznał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy lustrowanego J.B. o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., które utrzymywało w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 lipca 2021 r. Orzeczenia te stwierdzały niezgodność z prawdą oświadczenia lustracyjnego J.B. i nakładały na niego utratę prawa wybieralności oraz zakaz pełnienia funkcji publicznej na okres 3 lat. Obrońca w kasacji podniósł zarzuty o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na orzekanie przez sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nową ustawą. Podkreślono, że w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia, którego udział w orzekaniu był już kwestionowany w innych sprawach, co skutkowało uchylaniem wyroków. Sąd Najwyższy, analizując te zarzuty i powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, co stanowiło podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na mocy art. 532 § 1 k.p.k. do czasu rozpoznania kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące wadliwego składu orzekającego, w tym udziału sędziego, którego nominacja była już kwestionowana w innych sprawach, stwarzają wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego orzeczenia, co uzasadnia wstrzymanie jego wykonania na mocy art. 532 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania orzeczenia

Strony

NazwaTypRola
J.B.osoba_fizycznalustrowany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wstrzymania wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo jej uwzględnienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazanie na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa określająca tryb powoływania sędziów, kwestionowany w kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji z uwagi na zarzuty dotyczące wadliwego składu orzekającego (sędziowie powołani w procedurze związanej z nową KRS, w tym konkretny sędzia SSA Y.Y.).

Godne uwagi sformułowania

zarzuty o randze tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powołani na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. konsekwentnie wynik tego testu był negatywny, a zaskarżone wyroki były uchylane na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi taki poziom prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego orzeczenia, który uzasadnia wstrzymanie jego wykonania w trybie art. 532 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania orzeczeń w sprawach lustracyjnych i karnych w przypadku zarzutów dotyczących wadliwego składu sądu, zwłaszcza w kontekście nominacji sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nową KRS i zarzutami z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Decyzja o wstrzymaniu nie przesądza ostatecznie o zasadności kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z nominacjami sędziowskimi i ich wpływem na proces karny oraz prawo lustracyjne, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku lustracyjnego. Kluczowa decyzja w sprawie sędziów powołanych przez nową KRS.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 446/23
POSTANOWIENIE
Dnia 29 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
J.B.,
w przedmiocie zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 grudnia 2023 r.,
wniosku obrońcy lustrowanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 414/21,
utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt XII K 116/19,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wstrzymać wykonanie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 414/21, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt XII K 116/19, do czasu rozpoznania kasacji obrońcy lustrowanego.
(TM)
UZASADNIENIE
Na skutek kasacji obrońcy lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 414/21, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt XII K 116/19, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa J. B. W ww. postępowaniu prawomocnie stwierdzono, że J. B. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, a w konsekwencji orzeczono wobec niego utratę prawa wybieralności w wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach powszechnych organu i członka organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organu jednostki pomocniczej jednostki samorządu terytorialnego, której obowiązek utworzenia wynika z ustawy, na okres 3 lat oraz zakaz pełnienia funkcji publicznej na okres 3 lat.
W kasacji obrońca lustrowanego podniósł zarzuty o randze tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny w składach, w których zasiadali sędziowie (w składzie Sądu Okręgowego – SSO X.Y. w składzie Sądu Apelacyjnego – SSA Y.Z. i SSA Y.Y.) powołani na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3). Oprócz powyższych zarzutów skarżący podniósł również zarzuty rażącego naruszenia prawa, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia. W kasacji skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, odwołując się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, które w jego ocenie wynika z zasadności zarzutów wskazujących na uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy lustrowanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia zasługiwał na uwzględnienie.
Zarzuty kasacji wniesionej w tej sprawie dotyczą m.in. tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., związanej z tym, że zarówno w składzie Sądu Okręgowego, jak i Sądu Apelacyjnego zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3). Sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego sądu powszechnego w procedurze, o której mowa powyżej, nie jest wystarczający do uznania, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por. uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Kwestia zaistnienia podstawy uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwzględnieniem okoliczności sprawy, a także okoliczności związanych z nominacją sędziów, o których mowa w zarzutach, musi być przedmiotem rozważań w ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK 54/22). Trzeba jednak zauważyć, że w kasacji skarżący wskazuje m.in. na to, iż w składzie Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który wydał zaskarżone kasacją orzeczenie, zasiadał SSA Y.Y.. Problem zaistnienia tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu w związku z orzekaniem przez sąd, w składzie którego zasiadał SSA Y.Y. (tzw. test niezależności i bezstronności), był już przedmiotem rozpoznania w kilku sprawach zawisłych przed Sądem Najwyższym. Konsekwentnie wynik tego testu był negatywny, a zaskarżone wyroki były uchylane na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2023 r., II KK 119/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2023 r., II KK 23/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2023 r., II KK 288/23; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2023 r., II KK 363/23; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2023 r., II KK 500/23; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2023 r., II KK 206/23). Powyższe powoduje, że zachodzi taki poziom prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego orzeczenia, który uzasadnia wstrzymanie jego wykonania w trybie art. 532 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym względzie nie przesądza ostatecznie o zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI