II KK 440/23
Podsumowanie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na jego przeszłość w wojskowej prokuraturze, aby zapewnić społeczne zaufanie do bezstronności sądu.
Obrońca oskarżonej M. B. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy kasacyjnej dotyczącej zarzutu znieważenia pomnika Jana Pawła II. Sąd Najwyższy, kierując się potrzebą zapewnienia nie tylko realnej, ale i zewnętrznej bezstronności sędziego w odbiorze społecznym, przychylił się do wniosku, wyłączając sędziego ze względu na jego wcześniejszą służbę w wojskowej prokuraturze.
W sprawie o sygnaturze akt II KK 440/23, Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy M. B. o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie od wyroku uniewinniającego M. B. od zarzutu znieważenia pomnika Jana Pawła II poprzez pomalowanie go czerwoną farbą, co miało obrazić uczucia religijne. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, podkreślił znaczenie zewnętrznego odbioru bezstronności sędziego. Wskazał, że dla zapewnienia autorytetu wymiaru sprawiedliwości, należy usuwać nawet pozory braku bezstronności. Z uwagi na społeczne emocje związane ze sprawą oraz przeszłość sędziego Ryszarda Witkowskiego, który przed objęciem stanowiska w Sądzie Najwyższym pełnił służbę w wojskowych jednostkach prokuratury, Sąd Najwyższy uznał, że jego udział w rozpoznaniu sprawy mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności w odbiorze społecznym. W związku z tym, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego od udziału w sprawie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przeszłość zawodowa sędziego może stanowić podstawę do jego wyłączenia, jeśli może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym, nawet jeśli nie ma obiektywnych przesłanek do zarzucenia mu braku bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił znaczenie zewnętrznego odbioru bezstronności sędziego dla autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazał, że należy usuwać nawet pozory braku bezstronności. W przypadku sprawy budzącej społeczne emocje, przeszłość sędziego w wojskowej prokuraturze może być wystarczającą przesłanką do jego wyłączenia, aby zapewnić społeczne zaufanie do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M. B. (pośrednio)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokurator Okręgowy w Warszawie | organ_państwowy | skarżący |
| M. P.– J.– | osoba_fizyczna | obrońca |
| Ryszard Witkowski | osoba_fizyczna | sędzia (wyłączony) |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego ze względu na okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
k.k. art. 261
Kodeks karny
Przepis dotyczący znieważenia pomnika.
k.k. art. 196
Kodeks karny
Przepis dotyczący znieważenia uczuć religijnych.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący zbiegu przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeszłość zawodowa sędziego (służba w wojskowej prokuraturze) może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym. Konieczność zapewnienia nie tylko realnej, ale i zewnętrznej bezstronności sędziego dla utrzymania autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Sprawa budzi społeczne emocje, co zwiększa wagę zewnętrznego odbioru bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym usuwanie choćby pozorów braku bezstronności dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na odbiór społeczny jego bezstronności, nawet w braku obiektywnych przesłanek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przeszłość zawodowa sędziego może być postrzegana negatywnie przez część społeczeństwa w kontekście danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wrażliwego społecznie tematu znieważenia pomnika i uczuć religijnych, a jednocześnie porusza ważną kwestię bezstronności sędziowskiej i jej odbioru społecznego.
“Czy przeszłość w wojskowej prokuraturze dyskwalifikuje sędziego SN? Sąd Najwyższy wyłącza sędziego w głośnej sprawie o znieważenie pomnika.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN II KK 440/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2024 r. w Izbie Karnej w sprawie kasacyjnej M. B., uniewinnionej od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 261 k.k., wniosku adwokata M. P.– J.– obrońcy M. B., o wyłączenia SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej M. B. oznaczonej sygnaturą II KK 440/23 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23, UZASADNIENIE Adwokat M. P.– J.– obrońca M. B., w dniu 18 stycznia 2024 r. złożył wniosek o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej M. B. oznaczonej sygnaturą II KK 440/23 (k. 42 – 44). Przedmiotem sprawy o sygn. akt II KK 440/23, jest rozpoznanie kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie złożonej na niekorzyść M. B. od uniewinniającego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt IX Ka 592/23. M. B. była oskarżona o to, że w dniu 24 października 2020 r. w miejscowości […] w województwie […], działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, znieważyła pomnik urządzony w Parku […] od strony ulicy […], w celu uczczenia osoby Jana Pawła II poprzez pomalowanie części pomnika przedstawiających dłonie czerwoną farbą, czym obraziła uczucia religijne innych osób wyznania rzymskokatolickiego znieważając publicznie przedmiot czci religijnej, to jest przestępstwo z art. 261 k.k. w zb. z art. 196 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Niniejsza sprawa rodzi społeczne emocje i uwzględniając jej realia Sąd Najwyższy uznał, że z punku widzenia jej społecznego odbioru nie jest pożądane, aby w rozpoznaniu kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie złożonej na niekorzyść M. B. od uniewinniającego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt IX Ka 592/23, brał udział SSN Ryszard Witkowski, który przed powołaniem w dniu 19 września 2018 r. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, od roku 1996 pełnił służbę w wojskowych jednostkach prokuratury. W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67, znajdujemy wskazanie, że cyt. ,, Instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności.” Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [PGW] [ał]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę