Orzeczenie · 2024-02-14

II KK 440/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-02-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejWysokanajwyższy
znieważenie pomnikaznieważenie uczuć religijnychart. 261 k.k.art. 196 k.k.Sąd Najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćJan Paweł II

W sprawie o sygnaturze akt II KK 440/23, Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy M. B. o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie od wyroku uniewinniającego M. B. od zarzutu znieważenia pomnika Jana Pawła II poprzez pomalowanie go czerwoną farbą, co miało obrazić uczucia religijne. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, podkreślił znaczenie zewnętrznego odbioru bezstronności sędziego. Wskazał, że dla zapewnienia autorytetu wymiaru sprawiedliwości, należy usuwać nawet pozory braku bezstronności. Z uwagi na społeczne emocje związane ze sprawą oraz przeszłość sędziego Ryszarda Witkowskiego, który przed objęciem stanowiska w Sądzie Najwyższym pełnił służbę w wojskowych jednostkach prokuratury, Sąd Najwyższy uznał, że jego udział w rozpoznaniu sprawy mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności w odbiorze społecznym. W związku z tym, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na odbiór społeczny jego bezstronności, nawet w braku obiektywnych przesłanek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przeszłość zawodowa sędziego może być postrzegana negatywnie przez część społeczeństwa w kontekście danej sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przeszłość zawodowa sędziego (służba w wojskowej prokuraturze) może stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy karnej, jeśli może to budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przeszłość zawodowa sędziego może stanowić podstawę do jego wyłączenia, jeśli może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym, nawet jeśli nie ma obiektywnych przesłanek do zarzucenia mu braku bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił znaczenie zewnętrznego odbioru bezstronności sędziego dla autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazał, że należy usuwać nawet pozory braku bezstronności. W przypadku sprawy budzącej społeczne emocje, przeszłość sędziego w wojskowej prokuraturze może być wystarczającą przesłanką do jego wyłączenia, aby zapewnić społeczne zaufanie do sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M. B. (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Okręgowy w Warszawieorgan_państwowyskarżący
M. P.– J.–osoba_fizycznaobrońca
Ryszard Witkowskiosoba_fizycznasędzia (wyłączony)

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego ze względu na okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.k. art. 261

Kodeks karny

Przepis dotyczący znieważenia pomnika.

k.k. art. 196

Kodeks karny

Przepis dotyczący znieważenia uczuć religijnych.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbiegu przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przeszłość zawodowa sędziego (służba w wojskowej prokuraturze) może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym. • Konieczność zapewnienia nie tylko realnej, ale i zewnętrznej bezstronności sędziego dla utrzymania autorytetu wymiaru sprawiedliwości. • Sprawa budzi społeczne emocje, co zwiększa wagę zewnętrznego odbioru bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym • usuwanie choćby pozorów braku bezstronności • dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na odbiór społeczny jego bezstronności, nawet w braku obiektywnych przesłanek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przeszłość zawodowa sędziego może być postrzegana negatywnie przez część społeczeństwa w kontekście danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wrażliwego społecznie tematu znieważenia pomnika i uczuć religijnych, a jednocześnie porusza ważną kwestię bezstronności sędziowskiej i jej odbioru społecznego.

Czy przeszłość w wojskowej prokuraturze dyskwalifikuje sędziego SN? Sąd Najwyższy wyłącza sędziego w głośnej sprawie o znieważenie pomnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst