II KK 440/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanej dotyczył wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziego Stankiewicza, wynikający z okoliczności jego powołania na urząd sędziego SN w następstwie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, podkreślił, że instytucje wyłączenia sędziego (art. 40 i 41 k.p.k.) mają zastosowanie również do postępowań incydentalnych, w tym do wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania innego wniosku o wyłączenie. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, w tym uchwał połączonych Izb SN z 2020 r. i 2022 r., dotyczących wadliwości powołania sędziów w związku z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Podkreślono, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy jego orzekanie mogłoby naruszyć standard rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC). W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Adama Rocha.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest złożenie wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest złożenie wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, gdyż instytucje wyłączenia sędziego mają zastosowanie do postępowań incydentalnych w ramach sprawy głównej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym pojęcie 'sprawy' w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. obejmuje zarówno postępowanie w przedmiocie głównym, jak i postępowania incydentalne, w tym wnioski o wyłączenie sędziego.
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z uwagi na sposób jego powołania, związany z uchwałą wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwość procedury powołania sędziego, związana z udziałem w procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego, gdyż narusza to prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do obszernej analizy tej kwestii w swoim orzecznictwie, w tym uchwał z 2020 r. i 2022 r., podkreślając, że naruszenie standardu rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC) uzasadnia wyłączenie sędziego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skazana |
| Stanisław Stankiewicz | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
| Adam Roch | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstaw wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała skład KRS w sposób budzący wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego. • Naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC) w związku z wadliwą procedurą powołania sędziego SN. • Zasada nemo iudex in causa sua.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie «sprawy», o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych • nemo iudex idoneus in propria causa • sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i prawa do rzetelnego procesu, co jest gorącym tematem w polskim orzecznictwie i mediach.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego SN! Czy to koniec sporu o niezawisłość?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.