Orzeczenie · 2024-03-06

II KK 44/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-03-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższynienależyta obsada sąduasesorKRSniezawisłość sądubezstronność sąduprawo karne skarboweKonstytucja RPEuropejska Konwencja Praw Człowieka

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T. R., który został skazany za czyn z art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 77 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 9 § 3 k.k.s. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy. Głównym zarzutem podniesionym w kasacji była bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wynikająca z rzekomo nienależytej obsady sądu pierwszej instancji. Skarżący argumentował, że orzekała osoba powołana na urząd asesora na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co miało prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, wskazując, że test niezawisłości i bezstronności dotyczy osób powołanych na urzędy sędziowskie, a nie asesorów. W przypadku asesorów, ich przydatność zawodowa jest weryfikowana poprzez aplikację, egzamin sędziowski i asesurę, co pozwala zakładać, że otrzymaliby nominację niezależnie od kształtu KRS. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania pod nieobecność skazanego, wskazując, że odbywało się ono początkowo w trybie art. 175 k.k.s. z powodu niemożności ustalenia miejsca pobytu, a skazany był reprezentowany przez obrońcę i ostatecznie stawił się osobiście na rozprawie. Sąd Najwyższy uznał, że te okoliczności nie są związane z procesem powołania asesora ani z oceną jego niezawisłości i bezstronności. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia nienależytej obsady sądu w kontekście asesorów sądowych oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej asesorów i ich powołania w kontekście zmian w KRS.

Zagadnienia prawne (1)

Czy nienależyta obsada sądu pierwszej instancji przez asesora powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy osób powołanych na urzędy sędziowskie, a nie asesorów, dla których nie ma potrzeby przeprowadzania testu niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę (I KZP 2/22), zgodnie z którą test niezawisłości i bezstronności dotyczy sędziów, a nie asesorów. W przypadku asesorów, ich przydatność zawodowa jest weryfikowana poprzez aplikację, egzamin sędziowski i asesurę, co pozwala zakładać, że otrzymaliby nominację niezależnie od kształtu KRS. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również innych uchybień proceduralnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić kasację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przesłanka odwoławcza dotycząca nienależytej obsady sądu.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Pomocnicze

k.k.s. art. 77 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 77 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).

k.p.k. art. 175

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie sprawy w obecności obrońcy, mimo nieobecności oskarżonego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu pierwszej instancji przez asesora powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym • zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej • wydane przez nienależycie obsadzony Sąd • naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności • Swoisty test, o którym mowa powyżej, dotyczy osób powołanych na urzędy sędziowskie, nie zaś asesorów.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nienależytej obsady sądu w kontekście asesorów sądowych oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej asesorów i ich powołania w kontekście zmian w KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie statusu asesorów i ich wpływu na ważność orzeczeń sądowych. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Czy asesorzy sądowi mogą prowadzić do nieważności wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst