II KK 428/25

Sąd Najwyższy2025-12-03
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczenie drogowerozstrój zdrowiakasacjaSąd Najwyższyprawo wykroczeniowedowodypostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za wykroczenie drogowe z powodu niewyjaśnienia przez sąd niższej instancji, czy pokrzywdzona doznała rozstroju zdrowia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku skazującego za wykroczenie z art. 86 § 1a k.w. Sąd Rejonowy uznał W.M. winnym spowodowania zagrożenia w ruchu drogowym, które skutkowało rozstrojem zdrowia u innej osoby. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na braku wyjaśnienia, czy pokrzywdzona rzeczywiście doznała rozstroju zdrowia, co było warunkiem przypisania surowszej odpowiedzialności. Sąd Najwyższy przychylił się do tych zarzutów, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ukaranego W.M. od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie. Sąd Rejonowy uznał W.M. winnym wykroczenia z art. 86 § 1a k.w. w zw. z art. 86 § 1 k.w., polegającego na spowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które skutkowało rozstrojem zdrowia u kierującej K.W. W.M. wymierzono karę grzywny w wysokości 1.500 zł. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie czy wskutek kolizji drogowej u pokrzywdzonej rzeczywiście nastąpił rozstrój zdrowia, co warunkuje przypisanie odpowiedzialności z art. 86 § 1a k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że przepis art. 86 § 1a k.w. wprowadza typ kwalifikowany wykroczenia, wymagający udowodnienia następstw czynu w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. W ocenie Sądu Najwyższego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwalał na poczynienie niebudzących wątpliwości ustaleń w tym zakresie. Zeznania pokrzywdzonej, innych świadków, a także brak dokumentacji medycznej nie potwierdzały, aby kolizja miała negatywny wpływ na jej zdrowie. Notatka urzędowa o przewiezieniu do szpitala nie została zweryfikowana, a oświadczenie obwinionego sugerowało, że pokrzywdzona nie była poszkodowana. Zaniechanie sądu pierwszej instancji w podjęciu czynności dowodowych w tym zakresie skutkowało niewyjaśnieniem całokształtu okoliczności istotnych dla prawidłowego wyrokowania i oparciem rozstrzygnięcia na domniemaniu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji ustalenie, czy pokrzywdzona korzystała z pomocy medycznej i czy doznała obrażeń ciała, a następnie dokonanie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwą normę prawa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 86 § 1a k.w. wprowadza typ kwalifikowany wykroczenia, a przypisanie surowszej odpowiedzialności wymaga udowodnienia wskazanych następstw czynu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 86 § 1a k.w. penalizuje wykroczenie z następstwami w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, co stanowi znamiona typu kwalifikowanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

ukarany (W.M.)

Strony

NazwaTypRola
W.M.osoba_fizycznaukarany
K.W.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (10)

Główne

k.w. art. 86 § 1a

Kodeks wykroczeń

Wprowadza typ kwalifikowany wykroczenia spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym z uwagi na następstwa czynu w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia innej osoby.

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie materiału dowodowego.

Pomocnicze

k.w. art. 86 § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 70 § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 82 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Zdanie drugie: Sąd ocenia, na podstawie ujawnionych okoliczności, które dowody mają doniosłość dla rozstrzygnięcia.

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji w trybie jednoosobowym.

k.p.w. art. 15 § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Możliwość rozpoznania kasacji w trybie jednoosobowym.

k.p.k. art. 111

Kodeks postępowania karnego

Rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji, czy pokrzywdzona doznała rozstroju zdrowia, co jest warunkiem przypisania odpowiedzialności z art. 86 § 1a k.w. Brak wystarczających dowodów na spowodowanie rozstroju zdrowia u pokrzywdzonej. Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 366 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k.) przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 86 § 1a k.w. wprowadza typ kwalifikowany wykroczenia spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym z uwagi na następstwa czynu w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia innej osoby. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – na co trafnie zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich – nie pozwala na poczynienie niebudzących wątpliwości ustaleń w tym zakresie. Zaniechanie przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie podjęcia czynności dowodowych w tym zakresie skutkowało niewyjaśnieniem całokształtu okoliczności istotnych dla prawidłowego wyrokowania i oparciem rozstrzygnięcia na domniemaniu. stwierdzone uchybienia miały charakter rażący i istotnie wpłynęły na treść zapadłego orzeczenia w rozumieniu art. 111 k.p.w.

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg udowodnienia następstw czynu (rozstroju zdrowia) dla przypisania odpowiedzialności z art. 86 § 1a k.w. oraz obowiązek sądu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu wykroczenia drogowego i specyfiki dowodzenia rozstroju zdrowia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udowodnienie wszystkich znamion wykroczenia, nawet w przypadku pozornie oczywistych zdarzeń, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Czy kolizja drogowa zawsze oznacza rozstrój zdrowia? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co trzeba udowodnić.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 428/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
Protokolant Klaudia Binienda
w sprawie
W.M.
ukaranego z art. 86 § 1a k.w. w zw. z art. 86 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
w dniu 3 grudnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ukaranego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie
z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III W 16/25
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III W 16/25, uznał W.M. za winnego tego, że „
w dniu 4 października 2024 r. o godzinie 12.43 w L. na ulicy [...] będącej drogą publiczną, prowadząc pojazd marki T. o nr rej. [...] bez uprzedniego sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, nie zachowując należytej ostrożności, tracąc panowanie nad pojazdem z powodu zerwania wahacza, wjechał na przeciwległy pas ruchu doprowadzając do kolizji z kierującą pojazdem C. o nr rej. [...], czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przy czym następstwem tego wykroczenia było spowodowanie rozstroju zdrowia u kierującej pojazdem C. K.W.
”, tj. popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1a k.w. w zw. z art. 86 § 1 k.w., za które na podstawie art. 86 § 1a k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1.500 zł, orzekając jednocześnie w przedmiocie kosztów sądowych.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 21 lutego 2025 r. bez postępowania odwoławczego.
Kasację od powyższego orzeczenia wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając je w całości na korzyść ukaranego i zarzucając „
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego, tj. art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. odpowiednio z art. 70 § 5 k.p.w. i art. 82 § 1 zd. 2 k.p.w., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. okoliczności przedmiotowych co do następstw kolizji drogowej z dnia 4 października 2024 r„ warunkujących byt wykroczenia z art. 86 § 1a k.w., w sytuacji jednoczesnego braku w materiale aktowym miarodajnych danych mających wskazywać, że wskutek zdarzenia drogowego, o jakim mowa, u pokrzywdzonej spowodowany został rozstrój zdrowia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania kwestionowanego kasacją wyroku skazującego, przypisującego obwinionemu popełnienie kwalifikowanej, zagrożonej surowszą sankcją, postaci wykroczenia, stypizowanej w art. 86 § 1a k.w., mimo nieistnienia dostatecznych ku temu podstaw
”. W konsekwencji Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. na posiedzeniu w składzie jednoosobowym (
vide
art. 15 § 4 k.p.w.).
Przepis art. 86 § 1a k.w. wprowadza typ kwalifikowany wykroczenia spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym z uwagi na następstwa czynu w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia innej osoby. Przypisanie surowszej odpowiedzialności z powyższego przepisu wymaga zatem udowodnienia, że zachowanie sprawcy doprowadziło do wskazanych dysfunkcji organizmu pokrzywdzonego. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – na co trafnie zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich – nie pozwala na poczynienie niebudzących wątpliwości ustaleń w tym zakresie.
Z zeznań świadka K.W. nie wynika, aby kolizja drogowa w dniu 4 października 2024 r. miała negatywny wpływ na jej zdrowie (k. 20-21, 57). Okoliczności tej nie potwierdziła również żadna z pozostałych osób przesłuchanych w sprawie (k. 24-25, 56-57). W aktach sprawy brak jest także dokumentacji wskazującej na to, że pokrzywdzona po zdarzeniu korzystała z pomocy lekarskiej. Wprawdzie w notatce urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji w dniu 4 października 2024 r. zawarto stwierdzenie, że K. W. została „
przewieziona przez ZMR do szpitala w L. ul. [...] z bólem szyi w trakcie dalszych badań specjalistycznych
” (k. 1), niemniej jednak ani oskarżyciel przed skierowaniem wniosku o ukaranie, ani sąd w toku postępowania nie podjęli działań zmierzających do weryfikacji tych kwestii. Tymczasem z przesłanego przez obwinionego do akt sprawy oświadczenia wynika, że K.W. „
również nie była poszkodowana, ale mocno przestraszona i wzięli ją na badania i po wywiadzie wypuścili ją do swojego pojazdu
” (k. 26). W toku postępowania nie ustalono zatem czy pokrzywdzona rzeczywiście była hospitalizowana, nie mówiąc już o tym, czy zdiagnozowano u niej jakikolwiek uszczerbek na zdrowiu pozostający w związku przyczynowo-skutkowym z zaistniałą kolizją drogową i czy stanowił on naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia w rozumieniu art. 86 § 1a k.w.
Zaniechanie przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie podjęcia czynności dowodowych w tym zakresie skutkowało niewyjaśnieniem całokształtu okoliczności istotnych dla prawidłowego wyrokowania i oparciem rozstrzygnięcia na domniemaniu, że w wyniku kolizji drogowej spowodowanej przez W.M. pokrzywdzona K.W. doznała rozstroju zdrowia, a w konsekwencji rażącym naruszeniem przepisów art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 70 § 5 k.p.w. oraz art. 410 k.p.k. zw. z art. 82 § 1 zd. drugie k.p.w. Nie ulega przy tym wątpliwości, że stwierdzone uchybienia miały charakter rażący i istotnie wpłynęły na treść zapadłego orzeczenia w rozumieniu art. 111 k.p.w. Skutkowały bowiem przypisaniem W.M. surowszej odpowiedzialności z art. 86 § 1a k.w. pomimo braku udowodnienia wszystkich znamion strony przedmiotowej tego czynu.
Z tych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania. Procedując powtórnie sąd
meriti
ustali czy po kolizji drogowej w dniu 4 października 2024 r. pokrzywdzona korzystała z pomocy medycznej, a jeśli tak zabezpieczy stosowną dokumentację i w razie potrzeby powoła biegłego, celem ustalenia charakteru doznanych przez nią obrażeń ciała. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy dokona subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod określoną normę prawa.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
[WB]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę