II KK 413/17

Sąd Najwyższy2017-12-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczeniewartość mieniaminimalne wynagrodzenieprzedawnieniekasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks wykroczeń

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, uznając czyn za wykroczenie z powodu niskiej wartości skradzionego mienia i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego E.G. i M.A. za kradzież telefonów o wartości 438 zł. Sąd uznał, że czyn ten, ze względu na wartość mienia, stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo. Dodatkowo, postępowanie uległo przedawnieniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P., który skazał E.G. i M.A. za kradzież dwóch telefonów komórkowych o łącznej wartości 438 zł. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r., co kwalifikowało czyn jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono obowiązek sądu do kontroli wniosków o skazanie bez rozprawy pod kątem zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd Rejonowy nie zastosował tej weryfikacji, błędnie akceptując wniosek prokuratora. Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z przepisami, 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. wynosiła 462,50 zł, a zatem wartość skradzionych telefonów (438 zł) mieściła się w granicach wykroczenia. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że upłynął już dwuletni okres przedawnienia, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. W rezultacie, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, umorzył postępowanie i obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kradzież mienia, którego wartość nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w dniu orzekania, stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepis art. 2 pkt 4 ustawy nowelizującej k.p.k. oraz rozporządzenie ws. minimalnego wynagrodzenia, wskazując, że 1/4 minimalnego wynagrodzenia w 2016 r. wynosiła 462,50 zł. Wartość skradzionych telefonów (438 zł) była niższa, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

oskarżeni (E.G. i M.A.)

Strony

NazwaTypRola
E. G.osoba_fizycznaoskarżony
M. A.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Media Markt spółka komandytowaspółkapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd obowiązek kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis określający wykroczenie kradzieży mienia o niskiej wartości.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Pierwotnie przypisany czyn, ale uznany za wykroczenie.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Zastosowany do wymiaru kar.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.s.w. art. 5 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa umorzenia postępowania.

k.w. art. 45 § § 1

Kodeks wykroczeń

Podstawa umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 4

Zmiana wprowadzająca kryterium wartości mienia dla kwalifikacji czynu jako przestępstwa lub wykroczenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2016

Określa wysokość minimalnego wynagrodzenia, od której zależy ustalenie 1/4 tej kwoty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość skradzionego mienia (438 zł) nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (462,50 zł), co kwalifikuje czyn jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Rejonowy nie dokonał należytej kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy pod kątem zgodności z prawem materialnym. Upłynął termin przedawnienia karalności czynu.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie E. G. i M. A. wyczerpywało jedynie znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. przy orzekaniu w sprawach o czyny przeciwko mieniu, wobec których kryterium uznania takiego zachowania za przestępstwo lub wykroczenie stanowi określony w Kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia kasacja Prokuratora Generalnego, z uwagi na swoją oczywistą zasadność, podlegała uwzględnieniu

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna czynów o niskiej wartości, obowiązki sądu przy wnioskach o skazanie bez rozprawy, zasady przedawnienia w sprawach o wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest precyzyjna kwalifikacja prawna czynu i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Pokazuje też, że nawet drobne kradzieże mogą mieć znaczenie prawne.

Kradzież za 438 zł: Sąd Najwyższy zmienia wyrok i umarza postępowanie z powodu przedawnienia!

Dane finansowe

WPS: 438 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 413/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Błuś (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
‎
SSN Józef Szewczyk
Protokolant Marta Brylińska
w sprawie
E. G. i M. A.
skazanych na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu - w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 5 grudnia 2017 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego,
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 21 marca 2016 r.,
- uchyla zaskarżony wyrok przyjmując, że czyn stanowi wykroczenie określone w art. 119 § 1 k.w. i umarza postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., ze względu na przedawnienie karalności;
- kosztami sądowymi postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W dniu 23 listopada 2015 r. Prokurator Rejonowy w P. skierował do Sądu Rejonowego   wniosek o wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 1 k.p.k., przeciwko E. G. i M. A. oskarżonym o to, że w dniu 20 października 2015 r. w P. w markecie Media Markt, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch sztuk telefonów komórkowych marki Samsung GTS5611 o łącznej wartości 438 zł na szkodę Media Markt spółka komandytowa, tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. (k. 69).
Prokurator wniósł o wymierzenie uzgodnionych z oskarżonymi kar:
- E. G., przy zastosowaniu art. 37a k.k., kary 100 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł,
- M. A., przy zastosowaniu art. 37a k.k., kary 3 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym,
oraz zasądzenie od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kosztów procesu.
Na posiedzeniu w dniu 21 marca 2016 r. Sąd Rejonowy   wydał wyrok, którym uwzględnił uzgodniony wniosek (k. 84).
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 6 kwietnia 2016 r. (k. 89).
Kasację od tego wyroku, na korzyść skazanych, wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora o skazanie E. G. i M. A. bez przeprowadzenia rozprawy i wydanie na posiedzeniu w dniu 21 marca 2016 r. zgodnego z wnioskiem wyroku skazującego ich za czyn z art. 278 § 1 k.k. popełniony w dniu 20 października 2015 r., gdzie wartość skradzionego mienia wynosiła łącznie 438 zł, tj. z rażącą obrazą przepisu prawa materialnego – art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., gdyż w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie E. G. i M. A. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia będącego przedmiotem kradzieży nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r.”.
Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., ze względu na przedawnienie karalności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego, z uwagi na swoją oczywistą zasadność, podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k., z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobowiązany jest do szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli tego pisma procesowego. W ramach tej kontroli konieczne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie pozostają w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Niezgodność wniosku z treścią tych norm, a przez to jego wadliwość, skutkuje niemożliwością jego uwzględnienia, co rodzi konieczność postąpienia po myśli art. 343 § 7 k.p.k., chyba, że w toku posiedzenia, za zgodą oskarżonego (art. 343 § 3 k.p.k.) zostanie dokonana stosowna modyfikacja wniosku, konwalidująca nieprawidłowości, która będzie czyniła zadość kryteriom z art. 335 § 1 k.p.k. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 września 2012 r., IV KK 163/12, nr Lex 1226727, z dnia 8 lutego 2017 r., III KK 364/16, Lex nr 2238690).
Takiej weryfikacji wniosku prokuratora Sąd Rejonowy nie zastosował, błędnie akceptując zawartą w nim propozycję orzeczenia wobec oskarżonych. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu kasacji, w realiach rozważanej sprawy nie było podstaw do uwzględnienia wniosku prokuratora, ponieważ pozostawał on w sprzeczności z obowiązującym prawem materialnym. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) przepis art. 119 § 1 k.w. przewiduje, że kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2016 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1385) wynika, że od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalono na kwotę 1850 zł, co oznacza, że ¼ tej kwoty wynosi 462,50 zł. Przy orzekaniu w sprawach o czyny przeciwko mieniu, wobec których kryterium uznania takiego zachowania za przestępstwo lub wykroczenie stanowi określony w Kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/15, OSNKW 2015, z. 11, poz. 94 i z dnia 9 lutego 2016 r., IV KK 413/15, LEX nr 19737990). Kierując się powyższym należy stwierdzić, że przypisanie oskarżonym odpowiedzialności za czyn z 20 października 2015 r., polegający na zaborze w celu przywłaszczenia dwóch sztuk telefonów komórkowych o łącznej wartości 438 zł, przy uznaniu tego czynu za przestępstwo, istotnie dotknięte było obrazą prawa materialnego, bowiem zachowanie oskarżonych wyczerpywało jedynie znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w.
Na aprobatę zasługuje także, zawarty w kasacji, wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., ponieważ w sprawie rzeczywiście upłynął już okres 2 lat od jego wszczęcia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI