II KK 41/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego K. Z. o wyłączenie sędziego Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 41/25. Wniosek obrońcy wynikał z faktu, że zarówno sędzia Dziergawka, jak i sędzia Rocha zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca powołał się na uchwały Sądu Najwyższego, w tym uchwałę z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która ma moc zasady prawnej, oraz uchwałę z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22). Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podzielając argumentację, że orzekanie przez sędziego Annę Dziergawkę w przedmiocie wyłączenia sędziego Adama Rocha, powołanego w tym samym trybie, w sytuacji gdy w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na udział w składzie sądu drugiej instancji osób powołanych w podobnym trybie, rodzi wątpliwości co do zachowania bezstronności. Sąd podkreślił, że ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. Wobec braku inicjatywy ze strony Prezesa Sądu Najwyższego lub sędziego Anny Dziergawki do wyłączenia z mocy prawa, wyłączenie stało się koniecznością.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście trybu powołania na urząd, zwłaszcza w sprawach z zarzutem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z kontrowersjami wokół statusu sędziów powołanych po 2017 roku.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. może orzekać w przedmiocie wyłączenia od udziału w sprawie sędziego, który również został powołany w podobnym trybie, zwłaszcza gdy w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanego z udziałem w składzie sądu odwoławczego osób powołanych w niekonstytucyjnym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy tryb powołania sędziego, od którego wyłączenia ma być rozpoznawany wniosek, jest taki sam jak tryb powołania sędziego rozpoznającego wniosek o wyłączenie, a dodatkowo w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związany z udziałem w składzie sądu odwoławczego osób powołanych w niekonstytucyjnym trybie, zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego rozpoznającego wniosek o wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że orzekanie przez sędziego Anny Dziergawki w przedmiocie wyłączenia sędziego Adama Rocha, powołanego w tym samym trybie, w sytuacji gdy w kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na udział w składzie sądu drugiej instancji osób powołanych w niekonstytucyjnym trybie, rodzi wątpliwości co do zachowania bezstronności i powinno skutkować wyłączeniem sędziego Dziergawki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 148 § § 2 pkt 3
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tryb powołania sędziego Anny Dziergawki na urząd sędziego Sądu Najwyższego jest taki sam jak tryb powołania sędziego Adama Rocha, od którego ma być rozpoznawany wniosek o wyłączenie. • W kasacji podniesiono zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanego z udziałem w składzie sądu odwoławczego osób powołanych w niekonstytucyjnym trybie. • Ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. nakazuje odsunięcie od sprawy sędziego, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. • Niezłożenie przez sędziego Anny Dziergawki oświadczenia o wyłączeniu, mimo wcześniejszych wniosków o wyłączenie opartych na podobnych podstawach.
Godne uwagi sformułowania
nie tylko pozwala na powzięcie wątpliwości co do zachowania przez sędziego Anny Dziergawkę bezstronności w tej konkretnej sprawie (iudex suspectus), lecz wręcz powinno skutkować jej wyłączeniem ex lege na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. • Ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. jest czytelne i – w myśl zasady nemo iudex indoneus in propria causa – sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. • Trudno o bardziej jednoznaczny przykład tego rodzaju sytuacji niż ten, w którym sędzia Sądu Najwyższego powołany w niekonstytucyjnym trybie, ma oceniać możliwość orzekania w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania kasacji sędziego także w tym trybie powołanego...
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Anna Dziergawka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście trybu powołania na urząd, zwłaszcza w sprawach z zarzutem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z kontrowersjami wokół statusu sędziów powołanych po 2017 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie wątpliwości co do bezstronności sędziów powołanych w kontrowersyjnym trybie, co jest tematem szeroko dyskutowanym w przestrzeni publicznej.
“Sędzia wyłączony od orzekania w sprawie o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy bada konstytucyjność trybu powoływania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.