II KK 41/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, powołując się na zasadę nemo iudex in causa sua i potrzebę zapewnienia bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie dotyczącej wniosku o wyłączenie sędziego Adama Rocha. Wniosek o wyłączenie sędziego Kołodziejskiego opierał się na tej samej wadzie nominacyjnej, która była podstawą wniosku o wyłączenie sędziego Rocha. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędzia rozpatrujący wniosek o wyłączenie innego sędziego sam dotknięty jest tą samą wadą, budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wyłączenie sędziego Adama Rocha. Wniosek o wyłączenie sędziego Rocha wynikał z zarzutów dotyczących wadliwości powołania sędziów na podstawie ustawy z 2017 r. Wniosek o wyłączenie sędziego Kołodziejskiego podnosił, że on sam również został powołany na podstawie tej samej, kwestionowanej procedury, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności w rozpatrywaniu wniosku o wyłączenie sędziego Rocha. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, uznał, że taka sytuacja narusza zasadę nemo iudex in causa sua i może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia taki powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sytuacja, w której sędzia rozpatrujący wniosek o wyłączenie innego sędziego sam dotknięty jest tą samą wadą nominacyjną, budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (obrońca skazanego K. Z.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymieniono jako bezwzględną przyczynę odwoławczą, która była podstawą kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, sam jest dotknięty tą samą wadą nominacyjną, która stanowi podstawę wniosku o wyłączenie innego sędziego. Istnienie takiej sytuacji budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu. Naruszenie zasady nemo iudex in causa sua.
Godne uwagi sformułowania
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie nie tylko mogłaby wywołać tak u stron, jak i w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua urzeczywistnienia standardów bezstronności w aspekcie obiektywnym
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący
Paweł Kołodziejski
członek
Adam Roch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady nemo iudex in causa sua w kontekście wadliwości nominacji sędziowskich oraz konieczności zapewnienia bezstronności sądu w sprawach dotyczących wyłączenia sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z wnioskami o wyłączenie sędziów powołanych na podstawie ustawy z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i bezstronnością sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy: Sędzia nie może rozpatrywać wniosku o wyłączenie, jeśli sam ma tę samą wadę nominacyjną!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 41/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie K. Z. skazanego za czyn z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. oraz A. P. skazanego za czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w sprawie II KK 41/25. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w sprawie II KK 41/25 (KRI 880). UZASADNIENIE W kasacjach od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 22/24, obrońcy skazanych K. Z. i A. P. podnieśli zarzuty zaistnienia w przedmiotowej sprawie uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., które miało polegać na tym, że w składzie sądu odwoławczego zasiadał sędzia powołany (zasiadali sędziowie powołani) na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Sprawa kasacyjna została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod numerem II KK 41/25 i przydzielona do rozpoznania SSN Adamowi Rochowi. Pismem z dnia 6 marca 2025 r. (data sporządzenia pisma) obrońca skazanego K. Z. złożył wniosek o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 41/25 powołując się na fakt, że ww. sędzia został powołany na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Sprawa o wyłączenie ww. sędziego została zarejestrowana pod numerem KRI 880 i – po wyłączeniu od jej rozpoznania kilku innych sędziów – przydzielona do rozpoznania SSN Pawłowi Kołodziejskiemu. Pismem z dnia 9 lipca 2025 r. (data sporządzenia pisma) obrońca skazanego K. Z. wniósł o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłącznie SSN Adama Rocha od rozpoznania sprawy II KK 41/25. Sprawa zainicjowana tymże wnioskiem została zarejestrowana pod numerem KRI 1142. W ww. wniosku wskazano m.in, że SSN Pawła Kołodziejskiego, który został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), dotyczy ta sama wada nominacyjna, którą eksponowano jako podstawę wyłączenia we wniosku o wyłączenie SSN Adama Rocha. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi, iż sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Bez wątpienia sytuacja, w której sędziego Sądu Najwyższego, wyznaczonego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, dotyczyłaby ta sama okoliczność, która została przywołana jako uzasadniająca wyłączenie sędziego we wniosku, który ma rozpoznawać, nie tylko mogłaby wywołać tak u stron, jak i w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua. Taki pogląd należy uznać za ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r., IV KK 130/24 oraz z dnia 3 lipca 2024 r., III KO 61/24). Wzgląd na konieczność urzeczywistnienia standardów bezstronności w aspekcie obiektywnym, nakazywał zatem uwzględnienie wniosku. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI