Orzeczenie · 2026-05-14

II KK 41/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sądownictwakrajowa rada sądownictwaprocedura karnakasacja

Sprawa dotyczy wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Marka Siwka od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza, który z kolei miał rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt II KK 41/25. Obrońca uzasadniał wniosek wątpliwościami co do bezstronności sędziego Siwka, powołując się na tryb jego powołania na urząd sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, postanowił pozostawić go bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd wskazał, że wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od okresu i procedury nominacyjnej. Podkreślono, że zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają, że wadliwość procedury powołania sędziego nie może być wyłączną podstawą do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Zaznaczono, że ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w tym zakresie, wyłączając możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze. Wobec tego, stwierdzono, że niedopuszczalne jest stosowanie art. 41 § 1 k.p.k., gdy wniosek dotyczy okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wątpliwości co do bezstronności muszą wynikać z konkretnych sytuacji i faktów związanych z osobą i zachowaniem sędziego, czego autor wniosku nie wykazał wobec sędziego Marka Siwka.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, interpretacja przepisów dotyczących niezależności sądownictwa i procedury nominacyjnej sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście jego powołania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z trybu jego powołania na urząd, mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy lub wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, a zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestie ustrojowe związane z powołaniem sędziego, w tym ewentualne ułomności procedury nominacyjnej, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Wątpliwości muszą wynikać z konkretnych sytuacji i faktów związanych z osobą i zachowaniem sędziego w danej sprawie.

Czy art. 41 § 1 k.p.k. może być stosowany w sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, gdyż stanowiłoby to obejście bezwzględnego zakazu podważania orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym, w szczególności art. 29 § 4 i § 5, stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu, wyłączając możliwość badania tych przesłanek w ogólnej procedurze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazany
K. Z.osoba_fizycznanieznana

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem. Zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów.

ustawa o SN art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.

Pomocnicze

ustawa o SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą wynikać z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem. • Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w zakresie badania bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu. • Niedopuszczalne jest obejście zakazu podważania orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu.

Odrzucone argumenty

Wątpliwości co do bezstronności sędziego wynikające z trybu jego powołania na urząd uzasadniają jego wyłączenie.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu, to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze • niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący

Marek Siwek

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Zbigniew Kapiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, interpretacja przepisów dotyczących niezależności sądownictwa i procedury nominacyjnej sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście jego powołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Czy sposób powołania sędziego może podważyć jego bezstronność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst