III KK 319/20

Sąd Najwyższy2020-12-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
art. 180a k.k.kasacjaSąd Najwyższyczyn trwałypodwójne skazanieprawo karnepostępowanie karneuprawnienia do kierowania

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego za jazdę bez uprawnień, uznając, że nie doszło do ponownego skazania za ten sam czyn.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońców skazanego R.W. zarzucającą rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., poprzez ponowne skazanie za czyn trwały, który miał być już wcześniej osądzony. Sąd Najwyższy uznał, że przestępstwo z art. 180a k.k. nie jest przestępstwem trwałym, a opis czynu przypisanego w poprzednim wyroku dotyczył innego zdarzenia faktycznego i miejsca. W związku z tym kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońców skazanego R.W. od wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 180a k.k., polegającego na jeździe samochodem po drodze publicznej pomimo cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Obrońcy zarzucili rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., twierdząc, że doszło do ponownego skazania za ten sam czyn trwały, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że przestępstwo z art. 180a k.k. nie jest przestępstwem trwałym, a penalizuje samo zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu bez uprawnień. Ponadto, analiza opisów czynów przypisanych skazanemu w rozpatrywanej sprawie oraz w poprzednim wyroku Sądu Rejonowego w S. wykazała, że dotyczą one dwóch odrębnych zdarzeń faktycznych, popełnionych w innym czasie i miejscu, choć dotyczyły niezastosowania się do tej samej decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenia dotyczące zamiaru sprawcy należą do sfery ustaleń faktycznych, których nie można kwestionować w kasacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czyny są odrębne faktycznie i prawnie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przestępstwo z art. 180a k.k. nie jest przestępstwem trwałym. Analiza opisów czynów wykazała, że przypisane skazanemu w rozpatrywanej sprawie prowadzenie pojazdu miało miejsce w innym czasie i miejscu niż czyn osądzony w poprzednim wyroku, co oznacza, że są to dwa odrębne czyny w rozumieniu prawa karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 180a

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Sąd odrzucił argumentację obrońców o zastosowaniu konstrukcji czynu ciągłego, wskazując, że opis czynu przypisanego w rozpatrywanej sprawie dotyczył jednego zachowania, a nie zespołu zachowań składających się na czyn ciągły.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przestępstwo z art. 180a k.k. nie jest przestępstwem trwałym. Opis czynu przypisanego w rozpatrywanej sprawie dotyczy innego zdarzenia faktycznego i miejsca niż czyn osądzony w poprzednim wyroku. Ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru sprawcy nie podlegają kwestionowaniu w kasacji.

Odrzucone argumenty

Ponowne skazanie za czyn trwały stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Sąd Okręgowy pominął konstrukcję czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna, na granicy dopuszczalności przestępstwo z art. 180a k.k. nie należy do przestępstw trwałych kolejne zignorowanie przez skazanego wydanej względem niego decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem skutkowało bowiem dopuszczeniem się kolejnego czynu zabronionego

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przestępstwa z art. 180a k.k. jako czynu popełnianego jednorazowo, a nie jako przestępstwa trwałego, oraz zasady dopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 180a k.k. i zarzutem podwójnego skazania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego - ryzyka podwójnego karania za ten sam czyn, co jest istotne dla prawników procesowych. Wyjaśnienie, że jazda bez uprawnień nie jest przestępstwem trwałym, jest kluczowe dla zrozumienia tego typu spraw.

Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 319/20
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
R. W.
skazanego z art. 180a k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 9 grudnia 2020 r.,
kasacji wniesionej przez obrońców skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka
(…)
,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł.
z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II K
(…)
,
postanowił:
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł.  z dnia 12 grudnia 2019 r., II K (…), R. W.  został uznany za winnego tego, że w dniu 13 lutego 2018 r. w miejscowości J., gm. T., woj. (…), jechał jako kierujący samochodem marki P. nr rej. (…) po drodze publicznej, czym nie zastosował się do decyzji nr KDT (…) z dnia 8 lutego 2012 roku o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. ABET, wydanej przez Starostę Ł., to jest przestępstwa z art. 180a k.k.
Po rozpoznaniu apelacji obrońców wniesionych od tego wyroku, Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Z kasacją od prawomocnego wyroku wystąpili obrońcy skazanego. Zarzucili w niej rażące naruszenie przepisów postępowania – art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez ponowne skazanie oskarżonego na tej podstawie za trwałe zachowania składające się na jeden czyn (popełniony w całości przed wydaniem pierwszego wyroku) oraz niewzięcie pod uwagę, że R. W. został już prawomocnie skazany za ten czyn trwały wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…), co doprowadziło do powstania bezwzględnej przyczyny odwoławczej stypizowanej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
W konkluzji skarżący wnieśli o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania w całości”.
W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, na granicy dopuszczalności.
Z jej zarzutu wynika, że skarżący przyjmują zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wobec ponownego jakoby skazania R. W. w rozpatrywanej sprawie za tożsamy „czyn trwały”. Autorzy kasacji nie mogą się jednak do końca zdecydować, czy owo rzekome ponowne skazanie za tożsamy czyn wynika właśnie z faktu, że chodzi tu o „czyn trwały” czy jednak z uwagi na wskazywane w uzasadnieniu skargi pominięcie przez Sąd Okręgowy treści art. 12 k.k. (zapewne chodziło tu o art. 12 § 1 k.k.). Niezależnie od niejasnych intencji obrońców, zarzut kasacji jest całkowicie chybiony.
O wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej świadczyć ma okoliczność skazania R. W.
wyrokiem Sądu Rejonowego w S.  z dnia 18 kwietnia 2018 r.
, sygn. akt II K (…) za to, że w dniu 27.10.2017 r. w miejscowości Ł., gmina Z., województwo (…) prowadził pojazd mechaniczny marki F. o nr rejestracyjnym (…) nie stosując się do decyzji Starosty Powiatowego w Ł.  nr (…) z dnia 8.02.2012 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii ABET dokument nr (..), co zakwalifikowano jako przestępstwo z art. 180a k.k. W odniesieniu więc do zarzutu kasacji
przypomnieć od razu wypada, że już Sąd odwoławczy ustosunkowując się do apelacji obrońców wyjaśnił, iż przestępstwo z art. 180a k.k. nie należy do przestępstw trwałych. Stanowisko to nie budzi żadnych wątpliwości. Nie ma tu znaczenia sygnalizowana w uzasadnieniu kasacji okoliczność, że nieposiadanie uprawnień do kierowania pojazdami jest trwałym stanem, skoro przepis art. 180a k.k. penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego przez sprawcę, który nie stosuje się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Z kolei przywołany wcześniej opis przypisanego skazanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w S.  z dnia 18 kwietnia 2018 r. przestępstwa ewidentnie przeczy stwierdzeniu kasacji, że w przedmiotowej sprawie zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z powodu tego, że R. W. „został już prawomocnie skazany za czyn, na który składało się więcej zachowań stanowiących jego znamiona, po czym został ponownie skazany za jedno z zachowań wchodzących w zakres tego czynu”. Z opisu przypisanego czynu wyraźnie wynika, że chodzi tu o jedno zachowanie. W tej sytuacji w grę nie wchodziło nawet rozważanie zastosowania konstrukcji czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k. Wydanym zatem w rozpatrywanej sprawie wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł.  z dnia 12 grudnia 2019 r. przypisano R. W.  prowadzenie innego pojazdu mechanicznego w całkowicie odmiennym czasie i miejscu, aniżeli w powołanym wyroku Sądu Rejonowego w S. . W tych realiach nie sposób przyjmować, aby doszło do ponownego skazania za zachowanie objęte już uprzednio przypisanym przestępstwem. Chodzi tu bowiem o dwa odrębne czyny w rozumieniu prawa karnego, dwa odrębne zdarzenia faktyczne (historyczne). Jedynym zbieżnym elementem pozostawało niezastosowanie się przez skazanego w obydwu wypadkach do tożsamej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Rzecz jednak w tym, że okoliczność ta w żadnym razie nie może świadczyć o tożsamości tych czynów. Kolejne zignorowanie przez skazanego wydanej względem niego decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem skutkowało bowiem dopuszczeniem się kolejnego czynu zabronionego, przypisanego mu wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł.  z dnia 12 grudnia 2019 r., który nie stanowił uprzednio przedmiotu osądu.
W realiach sprawy całkowicie nieuprawnione jest zatem wywodzenie, że Sąd Okręgowy pominął konstrukcję czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k. oraz przyjęcie, że skazany działał w wyniku z góry powziętego zamiaru, co uzasadniać miałoby zastosowanej owej konstrukcji, a w efekcie spowodować wystąpienie sygnalizowanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Podnieść trzeba tu i to, że ustalenia w zakresie zamiaru, z jakim działał sprawca należą do sfery ustaleń faktycznych, których kwestionowanie w kasacji jest wykluczone, a na tym opiera się w istocie przedmiotowa kasacja.
Dlatego też, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, obciążając skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w postanowieniu
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI