Orzeczenie · 2023-11-23

II KK 397/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-11-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajnościŚrednianajwyższy
prawo karnekasacjaSąd Najwyższypedofiliaochrona małoletnichzakaz dowodowyzeznania świadkówczyn seksualny

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P.N., który został skazany za czyny seksualne wobec swoich małoletnich synów (art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy w Grójcu wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł zakazy kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych. Sąd Okręgowy w Radomiu utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę prawa procesowego, w tym naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez niezrozumienie zarzutów apelacji, a także obrazę art. 182 § 1 k.p.k. i art. 186 § 1 k.p.k. przez dopuszczenie dowodów z zeznań świadków 'ze słyszenia' jako obejście zakazu dowodowego, wynikającego z odmowy zeznań przez pokrzywdzonych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a nie ponowną kontrolą odwoławczą. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji i nie doszło do naruszenia przepisów procesowych. Wskazano, że zeznania świadków 'ze słyszenia' na temat wypowiedzi pokrzywdzonych, które nie były odtworzeniem ich zeznań procesowych, są dopuszczalne. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że zarzut dotyczący art. 182 § 1 k.p.k. i art. 186 § 1 k.p.k. nie był podnoszony w apelacji, co uniemożliwiało jego rozpoznanie w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, kasację oddalono, a skazanego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, rozpoznawania zarzutów apelacyjnych oraz dopuszczalności dowodów z zeznań świadków 'ze słyszenia' w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście ochrony małoletnich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i dowodowej; kluczowe jest, że zarzuty nie były podnoszone w apelacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, w tym dotyczące naruszenia przepisów procesowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji i rzetelnie je uzasadnił.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy zrealizował obowiązki wynikające z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., a argumentacja była logiczna i ustosunkowana do istoty zarzutów.

Czy dopuszczenie dowodów z zeznań świadków 'ze słyszenia' na temat wypowiedzi pokrzywdzonych, którzy odmówili zeznań, stanowi obejście zakazu dowodowego z art. 182 § 1 k.p.k. i art. 186 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie takich dowodów nie stanowi obejścia zakazu dowodowego, o ile nie jest to odtworzenie zeznań złożonych w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym zakaz dowodowy z art. 186 § 1 k.p.k. nie wyłącza możliwości przesłuchiwania osób trzecich na okoliczności, o których zeznawała osoba, która skorzystała z prawa do odmowy zeznań, pod warunkiem, że nie jest to odtworzenie jej zeznań procesowych. W tym przypadku pokrzywdzeni przekazywali informacje bliskim w prywatnych rozmowach.

Czy zarzut naruszenia art. 182 § 1 k.p.k. w zw. z art. 186 § 1 k.p.k. może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli nie był przedmiotem zarzutów apelacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest formułowanie w kasacji zarzutów odnoszących się do kwestii, które nie były podnoszone w apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie był zobowiązany do badania kwestii, które nie stanowiły przedmiotu zarzutów apelacyjnych, a zatem nie mogły być przedmiotem rozważań w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. N.osoba_fizycznaskazany
A. N.osoba_fizycznapokrzywdzony
O. N.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 182 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 186 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 57b

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 2 i 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji. • Dopuszczenie dowodów z zeznań świadków 'ze słyszenia' na temat prywatnych wypowiedzi pokrzywdzonych nie narusza zakazu dowodowego. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 182 § 1 k.p.k. i art. 186 § 1 k.p.k. nie mogły być rozpoznane w kasacji, gdyż nie były podniesione w apelacji.

Odrzucone argumenty

Rażąca obraza prawa procesowego przez zaniechanie rozpoznania całokształtu zarzutów apelacji. • Obraza art. 182 § 1 k.p.k. w zw. z art. 186 § 1 k.p.k. przez dopuszczenie dowodów z zeznań świadków 'ze słyszenia' jako obejście zakazu dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania przez ten sąd zwykłego środka odwoławczego. • Postępowanie kasacyjne nie może bowiem służyć temu, aby doszło do ponowienia zwykłej kontroli odwoławczej. • O naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym (w ogóle się do nich nie odniesie). • Przewidziany w art. 186 § 1 k.p.k. zakaz dowodowy nie oznacza wyłączenia możliwości przesłuchiwania osób trzecich na okoliczności, o których zeznawała osoba, która skorzystała następnie z prawa do odmowy zeznań, nawet gdy są to świadkowie ze słuchu, czerpiący swoje informacje od tego, które skorzystał z uprawnień wskazanych w przepisach art. 182 i 185 k.p.k. • Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie w kasacji zarzutów odnoszących się do kwestii, które nie były podnoszone w treści apelacji, a zatem nie mogły stanowić przedmiotu rozważań Sądu odwoławczego.

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, rozpoznawania zarzutów apelacyjnych oraz dopuszczalności dowodów z zeznań świadków 'ze słyszenia' w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście ochrony małoletnich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i dowodowej; kluczowe jest, że zarzuty nie były podnoszone w apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa seksualnego wobec dzieci, ale jej wartość contentowa wynika głównie z analizy proceduralnej i dowodowej w kontekście nadzwyczajnego środka zaskarżenia, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy o granicach kontroli dowodów w sprawach o czyny seksualne wobec dzieci.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst