II KK 395/21

Sąd Najwyższy2021-10-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaciąg przestępstwart. 91 k.k.art. 286 k.k.art. 270 k.k.art. 275 k.k.art. 284 k.k.Sąd Najwyższyprawo karne materialne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu błędnej interpretacji przepisów dotyczących ciągu przestępstw.

Obrońca skazanego M. R. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, kwestionując sposób połączenia przestępstw w ciąg. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że ciąg przestępstw wymaga tożsamości kwalifikacji prawnej, co wyklucza połączenie oszustwa, fałszerstwa i przywłaszczenia w zaproponowany przez obrońcę sposób. Postanowiono oddalić kasację, obciążyć skazanego kosztami i zasądzić wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. R. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który z kolei zmienił wyrok Sądu Rejonowego w O. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 91 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k., poprzez ich niezastosowanie i niepołączenie w ramach zastosowanego ciągu przestępstw także czynu zabronionego z punktu II wyroku. W konsekwencji żądał uchylenia obu wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu bez udziału stron, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, ciąg przestępstw wymaga, aby każde z przestępstw wyczerpywało znamiona ustawowe tego samego typu czynu zabronionego. Połączenie przez Sąd odwoławczy w ramach ciągu przestępstw czynów opisanych w punktach IV i VI wyroku Sądu pierwszoinstancyjnego (oba kwalifikowane z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k.) było prawidłowe. Natomiast schemat zaproponowany przez obrońcę, łączący ciągiem oszustwo, fałszerstwo materialne i przywłaszczenie, jest nie do przyjęcia, gdyż są to odmienne typy przestępstw kwalifikowane z różnych przepisów. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił kasację, obciążył skazanego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne oraz zasądził wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ciąg przestępstw wymaga, aby każde z przestępstw wyczerpywało znamiona ustawowe tego samego typu czynu zabronionego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że tożsamość kwalifikacji prawnej jest warunkiem koniecznym do połączenia przestępstw w ciąg. Przestępstwa kwalifikowane z różnych przepisów, takie jak oszustwo (art. 286 k.k.), fałszerstwo materialne (art. 270 k.k.) i przywłaszczenie (art. 284 k.k.), nie mogą być łączone w ten sposób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaskazany
obrońcainneobrońca
prokurator Prokuratury Okręgowej w W.organ_państwowyprokurator
adw. P. Adwokacka Spółka Partnerska w W.inneobrońca z urzędu

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Warunek konieczny do połączenia przestępstw w ciąg - każde z nich musi wyczerpywać znamiona tego samego typu czynu zabronionego.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 275 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji bez udziału stron.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna, ponieważ proponowane połączenie przestępstw w ciąg narusza wymóg tożsamości kwalifikacji prawnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 91 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k. przez ich niezastosowanie i niepołączenie w ramach zastosowanego ciągu przestępstw także czynu zabronionego z punktu II wyroku.

Godne uwagi sformułowania

każde z przestępstw należących do zbiegu musi wyczerpywać znamiona ustawowe tego samego typu czynu zabronionego tożsamość kwalifikacji prawnej oznacza, iż nie składają się na ciąg przestępstwa kwalifikowane z różnych przepisów całkowicie nie do przyjęcia był schemat zaproponowany w kasacji przez obrońcę, mianowicie połączenia ciągiem oszustwa i fałszerstwa materialnego z przywłaszczeniem rzeczy powierzonej.

Skład orzekający

Rafał Malarski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 91 k.k. dotycząca warunków połączenia przestępstw w ciąg, w szczególności wymogu tożsamości kwalifikacji prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia różnych typów przestępstw. Nie jest to przełomowa zmiana orzecznictwa, a potwierdzenie utrwalonej linii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników karnistów ze względu na precyzyjne omówienie warunków stosowania instytucji ciągu przestępstw, co jest częstym zagadnieniem w praktyce.

Ciąg przestępstw: kiedy oszustwo i fałszerstwo można połączyć w jeden czyn?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 395/21
POSTANOWIENIE
Dnia 6 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.),
po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r.,
sprawy
M. R.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji obrońcy
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt VI Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O.
z dnia 20 maja 2019 r., sygn. akt II K (…),
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne;
3
.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. P. Adwokacka Spółka Partnerska w W.– kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) – w tym 23% VAT- tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego M. R..
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O., wyrokiem z 20 maja 2019 r., wymierzył M. R. sześć jednostkowych kar za przestępstwa z art. 275 § 1 k.k. (pkt I), z art. 284 § 2 k.k. (pkt II), z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. (pkt III), z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. (pkt IV), z art. 270 § 1 k.k. (pkt V), oraz z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. (pkt VI) i orzekł wobec niego karę łączną 6 lat pozbawienia wolności i karę łączną grzywny. Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z 26 lutego 2021 r., zmienił zaskarżony apelacjami oskarżonego (żądał uznania jego zachowań za jeden czyn ciągły z art. 12 k.k. albo przyjęcia instytucji ciągu przestępstw z art. 91 k.k.) i obrońcy (kwestionował winę i wysokość kary) wyrok pierwszoinstancyjny między innymi przez uznanie, że przestępstwa z punktów IV i VI stanowiły ciąg dwóch przestępstw i - przyjmując za podstawę skazania art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. - wymierzył za to oskarżonemu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę; ukształtował na nowo karę łączną w wysokości 5 lat pozbawienia wolności i karę łączną grzywny.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł obrońca. Podniósł w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k., przez ich niezastosowanie i niepołączenie w ramach zastosowanego ciągu przestępstw także czynu zabronionego z punktu II wyroku i w konsekwencji zażądał uchylenia obu wyroków i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w W. wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma wątpliwości ani rozbieżności co do interpretacji brzmienia art. 91 § 1 k.k. Z przepisu tego wynika, iż każde z przestępstw należących do zbiegu musi wyczerpywać znamiona ustawowe tego samego typu czynu zabronionego. Przyjmuje się, że tożsamość kwalifikacji prawnej oznacza, iż nie składają się na ciąg przestępstwa kwalifikowane z różnych przepisów (zob. post. SN z 6 listopada 2018 r., III K 475/17). Połączenie więc przez Sąd odwoławczy w ramach ciągu przestępstw czynów opisanych w punktach IV i VI wyroku Sądu pierwszoinstancyjnego (w obydwu wypadkach chodziło o czyn zabroniony z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k.) było nie tylko możliwe, ale wręcz konieczne (czyny te zbliżone były do siebie w sensie i czasowym, i rodzajowym). Natomiast całkowicie nie do przyjęcia był schemat zaproponowany w kasacji przez obrońcę, mianowicie połączenia ciągiem oszustwa i fałszerstwa materialnego z przywłaszczeniem rzeczy powierzonej. Są to całkowicie odmienne typy przestępstw, kwalifikowane z różnych przepisów i nie podlegające połączeniu w zaproponowany sposób.
Dlatego Sąd Najwyższy oddalił kasację w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k., a kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciążył skazanego (art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI