II KK 39/20

Sąd Najwyższy2020-03-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższyprawo karnebójkarozbójpodpis pod wyrokiemdowód z opinii biegłegoskarżenie orzeczeń

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, w tym zarzut braku podpisu pod wyrokiem sądu pierwszej instancji oraz zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Obrońca skazanego W.K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Główne zarzuty dotyczyły braku podpisu sędziego pod wyrokiem sądu pierwszej instancji oraz zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii/psychologii. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając oba zarzuty za bezzasadne. Stwierdzono, że podpis pod wyrokiem był wystarczający, a zarzut dotyczący dowodu z opinii biegłego nie mógł być skutecznie podniesiony w postępowaniu kasacyjnym, a ponadto był niezasadny merytorycznie, gdyż nie ujawniły się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W.K. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 158 § 1 k.k. (udział w bójce) oraz art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (rozbój połączony z uszkodzeniem ciała). Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w tym bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. (brak podpisu sędziego pod wyrokiem sądu pierwszej instancji) oraz naruszenie art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W odniesieniu do zarzutu braku podpisu, Sąd Najwyższy stwierdził, że podpis pod wyrokiem był wystarczający, a brak jest wymogu podpisu czytelnego pod orzeczeniem wydanym jednoosobowo. Zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego został uznany za niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym, a także merytorycznie bezzasadny, ponieważ nie ujawniły się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego, a jego zeznania były spójne i logiczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podpis jest nieczytelny, ale istnieje domniemanie, że orzeczenie podpisał sędzia, który je wydał, a wymóg czytelnego podpisu dotyczy orzeczeń w składach kolegialnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podpis pod wyrokiem sądu pierwszej instancji był wystarczający, a brak jest wymogu prawnego złożenia podpisu czytelnego pod orzeczeniem wydanym jednoosobowo. Domniemywa się, że orzeczenie podpisał sędzia, który je wydał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznaskazany
K. M.osoba_fizycznawspółoskarżony
M. M.osoba_fizycznawspółoskarżony
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podpis pod wyrokiem sądu pierwszej instancji jest wystarczający, nawet jeśli jest nieczytelny, a wymóg czytelnego podpisu dotyczy orzeczeń w składach kolegialnych. Zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie mógł być skutecznie podniesiony w postępowaniu kasacyjnym, gdyż nie został podniesiony w apelacji. Nie ujawniły się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego, a jego zeznania były spójne i logiczne, co uzasadniało brak potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Odrzucone argumenty

Brak podpisu sędziego pod wyrokiem sądu pierwszej instancji jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii/psychologii.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym brak jest prawnie usankcjonowanego wymogu złożenia pod orzeczeniem (jego uzasadnieniem) wydanym jednoosobowo podpisu czytelnego domniemanie, iż orzeczenie podpisał sędzia, który je wydał podniesienie tego zarzutu na obecnym etapie postępowania, przy braku wskazania na obrazę tego przepisu w apelacji, jest więc sprzeczne z wynikającą z art. 519 k.p.k. istotą postępowania kasacyjnego na żadnym etapie postępowania karnego nie ujawniły się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego M. K. , jego zdolności postrzegania i odtwarzania tych spostrzeżeń

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych podpisu pod orzeczeniem sądu jednoosobowego; dopuszczalność podnoszenia zarzutów w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w kasacji; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wymogami formalnymi orzeczeń sądowych i zakresem postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy brak podpisu pod wyrokiem to błąd, który unieważnia sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 39/20
POSTANOWIENIE
Dnia 5 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
W. K.
skazanego za przestępstwa z art. 158§1 k.k. i art. 280§1 k.k. w zb. z art. 157§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 5 marca 2020 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego
‎
w W.  z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt: X Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt: III K (…),
na podstawie art. 535§3 k.p.k.
postanowił:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2) zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W.K. oskarżony został o to że:
1. w dniu 3 maja 2013r. w W., przy ul. P. wraz z K. M.  i M. M.  brał udział w bójce, której uczestnicy narażeni byli na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k., to jest o czyn z art. 158 §1 k.k.;
2. w dniu 3 maja 2013 r. w W.  przy ul. P.  m. 3, działając wspólnie i w porozumieniu z K. M. , M. M.  i innymi nieustalonymi dotąd osobami, używając wobec M. K.  przemocy w postaci uderzeń w głowę, ukradł na jego
szkodę pieniądze w kwocie 3 000 zł, telewizor marki S. o wartości 1000 zł wraz z anteną pokojową o wartości
40 zł
,
dowód osobisty, kartę bankomatową banku P. S.A., telefony komórkowe marek S. i N. o wartości 70 zł każdy oraz damską kurtkę skórzaną koloru czarnego o wartości 300 zł, czym spowodował szkodę majątkową o łącznej wartości ok. 4480 zł a także obrażenia ciała pokrzywdzonego na okres powyżej siedmiu dni w postaci wieloodłamowego złamania kości nosa, złamania dolnej ściany oczodołu prawego z wpukleniem drobnego fragmentu kostnego w obręb zatoki szczękowej, rozcięcia lewego łuku brwiowego oraz licznych zasinień; tj. o czyn z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w W. , wyrokiem z dnia 19 października 2018 roku, sygn. akt III K (…), wydanym m.in. w stosunku do W. K. , uznał tego oskarżonego za winnego popełnienia pierwszego, z wyżej wymienionych czynów, opisanego w punkcie 5 części wstępnej wyroku, wyczerpującego dyspozycję art. 158 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu skazał go i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Uznał również oskarżonego W. K.  za winnego popełnienia drugiego z wymienionych czynów, opisanego w punkcie 6 części wstępnej wyroku, przy czym ustalił, iż dopuścił się on tego czynu w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne i przyjął, iż ten czyn wyczerpuje dyspozycję art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. i w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 k.k. i na podstawie tych przepisów skazał go, a na podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Następnie Sąd wymierzone oskarżonemu W. K.  pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności. Wyrok zawierał również dalsze rozstrzygnięcia, w tym dotyczące pozostałych oskarżonych, które nie są istotne z punktu widzenia zarzutów podniesionych w kasacji.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej m.in. przez obrońcę oskarżonego W. K. , Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt X Ka (…) zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Także i to orzeczenie zawierało dalsze rozstrzygnięcia, poboczne dla odpowiedzialności karnej oskarżonego.
Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył kasacją obrońca skazanego W. K. . Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego:
1) będące bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 1 pkt 6 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji — orzekającego w składzie jednego sędziego, który nie został podpisany przez sędziego, czyli osobę biorącą udział w jego wydaniu;
a w zakresie czynu opisanego w punkcie 6 części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego:
2) mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, ewentualnie również psychologii, podczas gdy wieloletnia choroba alkoholowa pokrzywdzonego M. K.  oraz znaczny poziom jego upojenia alkoholowego w dniu 3 maja 2013 r. wymagał wiadomości specjalnych, to znaczy ustalenia czy i w jakim zakresie okoliczności te miały wpływ na zdolności postrzegania rzeczywistości i zapamiętywania przez M. K. , a okoliczności te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wskazując na powyższe autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu  w W.  w celu ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało oddalenie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podnieść należało następujące argumenty.
1. Zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. w postaci braku podpisu pod wyrokiem Sądu I instancji podpisu sędziego, który wydał to orzeczenie, okazał się chybiony. W pierwszej kolejności odnotować należy, co zresztą dostrzegł także prokurator, nakreślony pod wyrokiem podpis nie przybiera postaci „pięciu pionowo nakreślonych, równoległych linii”. Tenże  znak graficzny nie pozwala na odczytanie imienia i nazwiska (tzw. podpis nieczytelny, skrócona forma podpisu), ale brak jest prawnie usankcjonowanego wymogu złożenia pod orzeczeniem (jego uzasadnieniem) wydanym jednoosobowo podpisu czytelnego, a to wobec domniemania, iż orzeczenie podpisał sędzia, który je wydał. Obowiązek złożenia podpisu imieniem i nazwiskiem, a w przypadku skróconej formy podpisu – potwierdzenia go imienną pieczęcią lub nadrukiem danych o imieniu i nazwisku dotyczy wyłącznie orzeczeń i
uzasadnień wydawanych w składach kolegialnych (§ 119 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, Dz. U. z 2019 r., poz. 1141). Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, jakoby wyrok Sądu
meriti
został niepodpisany przez wydającą go sędzię, czy też że złożony podpis nie odpowiada prawnie przyjętej formie.
2. Bezzasadny w stopniu oczywistym okazał się także drugi z zarzutów kasacji. Zarzut ten dotyczy postępowania pierwszoinstancyjnego, co przyznaje sam skarżący na s. 3 kasacji. Podniesienie tego zarzutu na obecnym etapie postępowania, przy braku wskazania na obrazę tego przepisu w apelacji, jest więc sprzeczne z wynikającą z art. 519 k.p.k. istotą postępowania kasacyjnego, albowiem strona postępowania może wnieść nadzwyczajny środek zaskarżenia w szczególności od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. W tym kontekście oczywiste jest, że także i podnoszone uchybienia o charakterze innym, niż wymienione w art. 439 k.p.k. mają, co do zasady, dotyczyć etapu postępowania prowadzonego przez sądem
ad quem.
Przedmiotowy zarzut musiałby zostać oceniony jako oczywiście bezzasadny także wówczas, gdyby uznać, iż rzeczywistą intencją skarżącego było wskazanie na konieczność przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego przed Sądem II instancji. Podzielić należy stanowisko prokuratora, że na żadnym etapie postępowania karnego nie ujawniły się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego M. K. , jego zdolności postrzegania i odtwarzania tych spostrzeżeń. Takiego stanu rzeczy nie sposób wywodzić wyłącznie na podstawie nietrzeźwości pokrzywdzonego, która to okoliczność była znana od samego początku postępowania i pozostała również w polu uwagi Sądu Rejonowego. Pokrzywdzony w sposób spójny i logiczny opisał nie tylko przebieg zdarzenia, ale także stanowczo wskazał i opisał sprawców opisując zapamiętane przez siebie wszelkie istotne elementy zdarzenia. Dlatego dokonując oceny jego depozycji Sąd I instancji uznał je za całkowicie wiarygodne i – wobec braku podstaw do ich zakwestionowania – zasadnie uczynił je podstawą ustaleń w zakresie przypisanego skazanemu przestępstwa rozboju. Ocena ta, jako kompletna i spełniająca kryteria art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. zasadnie zyskała aprobatę Sądu odwoławczego, który rozważał jej prawidłowość w płaszczyźnie podniesionych w apelacji zarzutów błędów w ustaleniach faktycznych.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI