II KK 383/22

Sąd Najwyższy2022-09-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
przywłaszczenieograniczenie wolnościkarawymiar karypraca społecznasąd najwyższykasacjaprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, który obniżył wymiar godzin pracy społecznej w ramach kary ograniczenia wolności poniżej ustawowego minimum.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego P.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego obniżając karę ograniczenia wolności i wymiar godzin pracy społecznej do 15 miesięcznie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie art. 35 § 1 k.k., który określa minimalny wymiar godzin pracy społecznej na 20 miesięcznie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego P.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał P.W. za przywłaszczenie pieniędzy na karę 2 lat ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Obrońca oskarżonego zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej kary, zarzucając rażącą niewspółmierność. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację, obniżył karę ograniczenia wolności do roku, a wymiar godzin pracy społecznej do 15 miesięcznie. Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok w kasacji, wskazując na naruszenie art. 35 § 1 k.k., który stanowi, że praca społeczna powinna być wykonywana w wymiarze od 20 do 40 godzin miesięcznie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażącą obrazę prawa materialnego, która miała istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd okręgowy nie mógł obniżyć wymiaru godzin pracy społecznej poniżej ustawowego minimum. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, z uwzględnieniem powyższych wniosków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy nie może obniżyć wymiaru godzin pracy społecznej poniżej minimum określonego w art. 35 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 35 § 1 k.k. jednoznacznie określa minimalny wymiar godzin pracy społecznej na 20 w stosunku miesięcznym. Obniżenie tego wymiaru przez sąd okręgowy do 15 godzin stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznaskazany
S. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

Określa wymiar nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne na 20-40 godzin miesięcznie. Sąd nie może orzec niższego wymiaru.

Pomocnicze

k.k. art. 37a

Kodeks karny

k.k. art. 34 § § 1 i 1a pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy stosowania przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 35 § 1 k.k. przez orzeczenie wymiaru pracy społecznej poniżej ustawowego minimum.

Godne uwagi sformułowania

nie mógł zatem Sąd Okręgowy – postępując zgodnie z treścią tego przepisu, co było jego oczywistym obowiązkiem – obniżyć określony przez Sąd I instancji wobec oskarżonego miesięczny wymiar tej pracy, w ramach wymierzonej mu kary roku ograniczenia wolności na cele społeczne, do 15 godzin. Czyniąc tak jednak, rażąco ten przepis naruszył, a uchybienie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Rafał Malarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 § 1 k.k. dotyczącego minimalnego wymiaru godzin pracy społecznej w ramach kary ograniczenia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kar ograniczenia wolności orzeczonych na podstawie art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i wykonywanych w formie pracy na cele społeczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa, nawet w kwestiach proceduralnych dotyczących wymiaru kary. Pokazuje również rolę Prokuratora Generalnego w procesie kontroli orzeczeń sądowych.

Sąd Najwyższy: 15 godzin pracy społecznej to za mało! Kluczowa interpretacja przepisów o karze ograniczenia wolności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 383/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 września 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Rafał Malarski
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
P. W.,
skazanego za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 21 września 2022 r. kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt IX Ka 613/21,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie
z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt II K 512/17,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r. wydanym w sprawie II K 512/17 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie, stosując na podstawie art. 4 § 1 k.k. przepisy ustawy Kodeks Karny w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r., uznał P. W. za winnego tego, że w okresie nie wcześniej niż od czerwca 2015 r. i nie później niż do 21 lutego 2017 r. w W. przy ul.
[…]
jako kierownik sklepu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu dokonał przywłaszczenia powierzonych pieniędzy w łącznej kwocie 56.742, 93 zł na szkodę firmy S. sp. z o.o. z/s w W. przy ul.
[…]
, to jest występku z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., i za to na podstawie powołanych przepisów skazał go, a na podstawie art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 37a k.k. w zw. z art. 34 § 1 i 1a pkt 1 k.k. oraz art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądził od P. W. tytułem obowiązku naprawienia szkody w części na rzecz S. sp. z o.o. z/s w W. kwotę 34. 7421, 93 zł..
Wyrok ten zaskarżył, w części odnoszącej się do kary, obrońca oskarżonego, zarzucając temu orzeczeniu rażącą niewspółmierność kary jednostkowej 2 lat ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, podczas gdy sytuacja osobista oskarżonego pozwala na wykonywanie tego obowiązku w wymiarze jednostkowym  roku przez wykonywanie kary nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 10 godzin w stosunku miesięcznym.
Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu  apelacji, wyrokiem z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt IX Ka 613/21, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części w ten sposób, że wymiar kary ograniczenia wolności obniżył do roku, zaś wymiar godzin obniżył do 15.
Kasację od tego wyroku Sądu Okręgowego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył go w części dotyczącej sposobu wykonywania kary roku ograniczenia wolności, na niekorzyść oskarżonego, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, to jest art. 35 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu w czasie odbywania kary ograniczenia wolności przewidzianego w art. 34 § 1a pkt 1 k.k. obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez sąd w wymiarze 15 godzin w stosunku miesięcznym, podczas gdy przepis art. 35 § 1 k.k. stanowi, że obowiązek ten polega na jej wykonywaniu, w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i to w stopniu oczywistym.
Zaskarżony nią wyrok wydano z rażącą obrazą wskazanego w zarzucie kasacji, przepisu art. 35 § 1 k.k, przy tym charakter tego uchybienia sprawia, iż miało ono istotny wpływ na treść tego wyroku.
Stosownie do brzmienia art. 35 § 1 k.k. nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym. Nie mógł zatem Sąd Okręgowy – postępując zgodnie z treścią tego przepisu, co było jego oczywistym obowiązkiem – obniżyć określony przez Sąd I instancji wobec oskarżonego miesięczny wymiar tej pracy, w ramach wymierzonej mu kary roku ograniczenia wolności na cele społeczne, do 15 godzin. Czyniąc tak jednak, rażąco ten przepis naruszył, a uchybienie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Doprowadziło bowiem do nałożenia na skazanego obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy w wymiarze niższym aniżeli ten przewidziany w ustawie. Stąd konieczne się stało uwzględnienie kasacji i uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie. Przy czym należało uchylić ten wyrok w całości, bowiem jego treść ogranicza się do rozstrzygnięcie, które w całości dotyczy zmiany kary orzeczonej przez Sąd Rejonowy wobec oskarżonego.
Ponownie rozpoznając sprawę  – w wskazanym zakresie dotyczącym kary –  Sąd Okręgowy w Warszawie będzie miał na uwadze powyższe wnioski i spostrzeżenia.
Z tych to względów orzeczono jak wyżej.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI