II KK 378/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Zamościu, umarzając postępowanie karne wobec oskarżonego J. Z. z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynów. Oskarżony był pierwotnie uznany winnym popełnienia przestępstw polegających na składaniu fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k.) oraz podrobieniu dokumentów (art. 310 § 3 k.k. w zw. z art. 310 § 1 k.k.). Sąd Apelacyjny, uchylając wyrok Sądu Okręgowego, uznał, że czyny te charakteryzują się znikomym stopniem społecznej szkodliwości i umorzył postępowanie na podstawie art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. Kasacja zarzucała m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez wyjście poza granice zaskarżenia i dowolną ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za oczywiście bezzasadne. Wskazał, że sąd odwoławczy miał prawo dokonać własnej oceny społecznej szkodliwości czynu, a także mógł działać z urzędu na podstawie art. 440 k.p.k. w celu zapobieżenia rażącej niesprawiedliwości. Podkreślono, że kasacja nie jest środkiem do ponownego ustalania faktów czy oceny dowodów, a jedynie kontrolą prawidłowości postępowania. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja granic kognicji sądu kasacyjnego, zasady oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście umorzenia postępowania, dopuszczalność działania sądu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny prawnej, nie stanowi wytycznych dla ustalania faktów w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy, umarzając postępowanie karne z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, wykracza poza granice zaskarżenia, jeśli apelacja dotyczyła błędów w ustaleniach faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie wykracza poza granice zaskarżenia, dokonując własnej oceny społecznej szkodliwości czynu, zwłaszcza gdy apelacja obrońców kwestionowała winę oskarżonego, co skutkuje pełną kontrolą orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych, podniesione w apelacji, obejmują także ocenę społecznej szkodliwości czynu. Ponadto, sąd odwoławczy ma prawo działać z urzędu na podstawie art. 440 k.p.k., aby zapobiec rażącej niesprawiedliwości, nawet poza granicami zaskarżenia.
Czy ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przez sąd odwoławczy, która doprowadziła do umorzenia postępowania, jest dowolna i sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena ta jest prawidłowa, jeśli jest szczegółowo omówiona w uzasadnieniu wyroku i odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania, nawet jeśli skarżący przedstawia odmienną interpretację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozważania sądu odwoławczego dotyczące znikomej społecznej szkodliwości czynu były spójne, logiczne i poparte orzecznictwem, co wypełnia dyspozycję art. 7 k.p.k. Zarzuty skarżącego uznano za polemikę z ustaleniami faktycznymi i wybiórczą ocenę uzasadnienia.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo zakwalifikował czyn jako wypadek mniejszej wagi, a następnie umorzył postępowanie z powodu znikomej społecznej szkodliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że czyn ma znikomą społeczną szkodliwość, co wyklucza jego kwalifikację jako wypadku mniejszej wagi i uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że czyn o znikomym stopniu społecznej szkodliwości nie stanowi przestępstwa, w przeciwieństwie do wypadku mniejszej wagi, który musi mieć wyższy stopień szkodliwości. Wobec stwierdzenia znikomej szkodliwości, dalsze rozważania dotyczące wypadku mniejszej wagi były bezprzedmiotowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. C. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (31)
Główne
k.k. art. 1 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 234
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 310 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 310 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 2a
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 60 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 60 § 6 pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 447 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 115 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił znikomą społeczną szkodliwość czynu, co uzasadnia umorzenie postępowania. • Sąd odwoławczy działał w granicach prawa, dokonując własnej oceny czynu i mając możliwość działania z urzędu. • Kasacja nie jest środkiem do ponownego ustalania faktów ani oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, wychodząc poza granice zaskarżenia. • Ocena społecznej szkodliwości czynu przez sąd odwoławczy była dowolna i sprzeczna z zasadami logiki. • Sąd odwoławczy nieprawidłowo zakwalifikował czyn i nie dokonał kontroli instancyjnej w zakresie obrazy prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych • zadaniem sądu kasacyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy dokonując ustaleń faktycznych, sąd nie dopuścił się rażącego naruszenia reguł postępowania • czyn o znikomym stopniu jego społecznej szkodliwości nie stanowi przestępstwa • każdą podstawę odwoławczą (art. 438 k.p.k.) sąd może uwzględnić z urzędu, jeśli byłaby ona przyczyną wydania rażąco niesprawiedliwego orzeczenia
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja granic kognicji sądu kasacyjnego, zasady oceny społecznej szkodliwości czynu w kontekście umorzenia postępowania, dopuszczalność działania sądu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny prawnej, nie stanowi wytycznych dla ustalania faktów w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kasacji i oceny społecznej szkodliwości czynu, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Kasacja to nie druga instancja – kluczowe zasady kontroli prawnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.