II KK 373/22

Sąd Najwyższy2022-09-29
SNKarneśrodki zabezpieczająceWysokanajwyższy
środek zabezpieczającyzakład psychiatrycznykasacjaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karnewstrzymanie wykonania

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym do czasu rozpoznania kasacji.

Obrońca A. M. złożył kasację od postanowienia utrzymującego w mocy środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Wniósł również o wstrzymanie wykonania tego postanowienia. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia prawa procesowego, uznał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów, co obliguje do wstrzymania wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji.

Obrońca A. M. złożył kasację od postanowienia Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania wobec podejrzanego o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i orzeczeniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. W kasacji podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 442 § 3 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy na chwilę orzekania zachodziło wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego czynu o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. Obrońca wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, stwierdził, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutu naruszenia art. 442 § 3 k.p.k., co uzasadnia uwzględnienie wniosku. Sąd wskazał, że oparcie się przez sąd odwoławczy na dokumentacji medycznej dotyczącej okresu sprzed 2020 r. może być niewystarczające. Wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego ma zapobiec negatywnym i potencjalnie nieodwracalnym konsekwencjom dla podejrzanego do czasu merytorycznego rozpoznania kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymano wykonanie postanowienia do czasu rozpoznania kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa procesowego (art. 442 § 3 k.p.k.) oraz że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania postanowienia

Strona wygrywająca

A. M. (wnioskodawca)

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji, przy spełnieniu warunków znacznego stopnia prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący rozpoznania zażalenia przez sąd odwoławczy, w tym konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9 § 3

Kodeks karny wykonawczy

Zasada natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków.

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 93g § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93a § 1 pkt. 4

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnieje wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. Dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja ustanowiona w art. 532 § 1 k.p.k. [...] ma charakter wyjątkowy skorzystanie z tego rozwiązania możliwe jest dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków znacznego stopnia prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 442 § 3 k.p.k. nie można nie docenić wagi zarzutów naruszenia prawa procesowego

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 532 § 1 k.p.k. w kontekście wstrzymania wykonania środków zabezpieczających w postępowaniu karnym, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych i dowodowych sądu niższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania wykonania środka zabezpieczającego w postępowaniu karnym na etapie kasacji, wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego - możliwości wstrzymania wykonania środka zabezpieczającego, jakim jest pobyt w zakładzie psychiatrycznym, do czasu rozpoznania kasacji. Pokazuje to mechanizmy ochrony praw oskarżonego w sytuacji potencjalnych błędów proceduralnych.

Sąd Najwyższy wstrzymał pobyt w psychiatryku do czasu rozstrzygnięcia kasacji. Czy sąd niższej instancji popełnił błąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 373/22
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
A. M.
podejrzanego o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
wobec którego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzono postępowanie
‎
i na podstawie art. 93g § 1 k.k. w zw. z art. 93b § 1 k.k. i art. 93a § 1 pkt. 4 k.k. orzeczono środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 29 września 2022 r.
wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania
prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt VI Kz 355/19,
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy
‎
Pragi-Południe w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt IV K 191/18,
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wstrzymać wykonanie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt IV K 191/18, utrzymanego w mocy postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt VI Kz 355/19, do czasu rozpoznania kasacji.
UZASADNIENIE
Obrońca A. M. wniósł do Sądu Najwyższego kasację od
postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt VI Kz 355/19, podnosząc zarzuty rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego. W treści tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją postanowienia Sądu drugiej instancji utrzymującego w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wprawdzie wniosek nie został należycie umotywowany przez wnioskodawcę, ale wskazane poniżej powody nakazują jego uwzględnienie.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja ustanowiona w art. 532 § 1 k.p.k., będąca odstępstwem od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków (art. 9 § 3 k.k.w.) ma charakter wyjątkowy, a skorzystanie z tego rozwiązania możliwe jest dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia znacznego stopnia prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.
Obrońca A. M., jak to wskazano wyżej, zawarł w kasacji szereg zarzutów, w tym w pierwszym rzędzie naruszenia prawa procesowego, których wagi nie można nie docenić. Dotyczy to w szczególności zarzutu wywiedzionego w pkt. III nadzwyczajnego środka zaskarżenia, tj. „rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 442 § 3 k.p.k. poprzez nie zastosowanie się do wskazań wyznaczonych postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2019 r., II KK 46/19 i wydanie skarżonego postanowienia bez rzetelnego rozpoznania wskazanych w zażaleniu obrońcy zarzutów, a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, które doprowadziłoby do ustalenia czy na chwilę orzekania zachodziło wysokie prawdopodobieństwo, że podejrzany popełni czyn o znacznym stopniu społecznej szkodliwości co stanowi przesłankę obligatoryjną do umieszczenia podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym”. Zarzut ten – przeanalizowany na obecnym etapie postępowania – w zestawieniu z dokumentacją procesową zawartą w aktach sprawy wskazuje na niewątpliwy fakt oparcia się przez Sąd odwoławczy na dokumentacji lekarskiej, w tym opinii sądowo-psychiatrycznej, dotyczącej okresu sprzed 2020 r.
Pomijając w tym miejscu szczegółowe omawianie wszystkich związanych z tą problematyką kwestii, której to oceny dokona Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji na rozprawie kasacyjnej, stwierdzić należy, że istnieje – już na wstępnym etapie badania sprawy – wysokie prawdopodobieństwo zasadności podniesionego w kasacji zarzutu naruszenia art. 442 § 3 k.p.k., co nie tylko uprania, lecz wręcz obliguje do wstrzymania wykonania prawomocnego postanowienia.
Oczywiste jest przy tym, że jednoznaczne ustalenie czy w sprawie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że podejrzany popełni czyn o znacznym stopniu społecznej szkodliwości, co w wypadku A. M. przedłożyło się przecież na orzeczenie wobec niego izolacyjnego środka zabezpieczającego, wymaga wiedzy specjalistycznej.
W tym stanie rzeczy, ewentualne dalsze utrzymywanie internacji podejrzanego, przy uwzględnieniu, że nie wchodzi w grę jego przymusowe umieszczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (zob. opis obserwacji z dnia 1 kwietnia 2019 r. – dokumentacja medyczna w kopercie k. 1054) pociągnęłoby za sobą dla A. M. negatywne konsekwencje, których ponosić nie powinien.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI