II KK 37/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy z urzędu o zasądzenie dodatkowych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, w tym podatku VAT, uznając, że zasądzona kwota była prawidłowa i wyrażona brutto.
Obrońca z urzędu wniósł o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego o podatek VAT od zasądzonego wynagrodzenia za obronę w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy poprzednio odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że podwyższenie kwoty o VAT postawiłoby obrońcę z urzędu w korzystniejszej sytuacji niż obrońcę z wyboru. W ponownym wniosku obrońca domagał się reasumpcji postanowienia, argumentując niemożnością wystawienia faktury VAT. Sąd Najwyższy, analizując przepisy rozporządzenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że zasądzona kwota 2400 zł była prawidłowa i obejmowała już podatek VAT.
Sprawa dotyczy wniosku obrońcy z urzędu B. D. o zasądzenie dodatkowych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym, w szczególności o uzupełnienie wyroku o podatek VAT. Sąd Najwyższy pierwotnie wyrokiem z 15 lutego 2024 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy kwotę 2400 zł tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz obronę. Wniosek o uzupełnienie o VAT został odrzucony postanowieniem z 3 października 2024 r., gdyż podwyższenie zasądzonej kwoty o podatek VAT postawiłoby obrońcę z urzędu w korzystniejszej sytuacji niż obrońcę z wyboru. Obrońca złożył kolejny wniosek o reasumpcję tego postanowienia, argumentując problemy z wystawieniem faktury VAT. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania wyroku, opłata za kasację wynosiła 600 zł, a za obronę przed SN 600 zł, co łącznie z VAT dawałoby 1476 zł. Jednakże Sąd Najwyższy, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 90/22, oparł się na stawkach dla obrońcy z wyboru (1200 zł za kasację i 1200 zł za obronę przed SN), co daje łącznie 2400 zł. Sąd uznał, że zasądzenie tej kwoty brutto było prawidłowe i nie zasądził dodatkowo podatku VAT, aby nie stawiać obrońcy z urzędu w lepszej sytuacji niż obrońcę z wyboru. W związku z tym wniosek obrońcy został nieuwzględniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zasądzone wynagrodzenie jest prawidłowe i zostało wyrażone brutto, a jego uzupełnienie o VAT postawiłoby obrońcę z urzędu w korzystniejszej sytuacji niż obrońcę z wyboru.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na stawkach dla obrońcy z wyboru, zasądzając kwotę 2400 zł. Uzupełnienie tej kwoty o VAT (do 2952 zł) stworzyłoby nieuzasadnioną preferencję dla obrońcy z urzędu w porównaniu do obrońcy z wyboru, co jest sprzeczne z zasadami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| adw. P. H. | inne | obrońca z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zapłaty kosztów |
Przepisy (7)
Główne
Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 art. § 11 ust. 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawka za obronę przed Sądem Najwyższym wynosiła 1200 zł.
Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 art. § 11 ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawka za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy, wynosiła 1200 zł.
Pomocnicze
Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 art. § 17 ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Opłata za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy, wynosiła 600 zł.
Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 art. § 17 ust. 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Opłata za obronę przed Sądem Najwyższym wynosiła 600 zł.
Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 art. § 4 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Wskazane opłaty należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasądzona kwota 2400 zł jest prawidłowa i została wyrażona brutto. Uzupełnienie kwoty o VAT postawiłoby obrońcę z urzędu w korzystniejszej sytuacji niż obrońcę z wyboru, co jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Konieczność uzupełnienia zasądzonej kwoty o podatek VAT w celu umożliwienia wystawienia faktury VAT. Błędne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego uniemożliwia rozliczenie się z Sądem Apelacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
podwyższenie zasądzonego wynagrodzenia o stawkę 23% VAT stawiałoby obrońcę z urzędu w korzystniejszej sytuacji niż ta, w której znalazł się obrońca z wyboru zasądzona wysokość kwoty dotyczącej kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym świadczonej z urzędu w sprawie II KK 37/23 była prawidłowa i została wyrażona brutto
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w tym kwestii podatku VAT i zasady równego traktowania obrońcy z urzędu i z wyboru."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania kosztów obrony z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z uwzględnieniem stawek z konkretnych rozporządzeń i orzecznictwa TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem karnym i kosztami sądowymi, ponieważ dotyczy praktycznych aspektów rozliczania wynagrodzenia obrońców z urzędu, w tym kwestii VAT i porównania z obrońcami z wyboru.
“Obrońca z urzędu walczy o VAT. Czy Sąd Najwyższy słusznie odmówił?”
Dane finansowe
wynagrodzenie obrońcy z urzędu: 2400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 37/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk po rozpoznaniu 8 kwietnia 2025 r., w sprawie B. D. skazanego za popełnienie przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in., wniosku obrońcy z urzędu w przedmiocie zasądzenia dodatkowych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, Postanowił nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy wyrokiem z 15 lutego 2024 r., sygn. akt II KK 37/23, na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Tym samym wyrokiem zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. H. z Kancelarii Adwokackiej w W. kwotę 2400 zł, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz obronę oskarżonego świadczoną z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. W dniu 16 września 2024 r. wpłynął do Sądu Najwyższego wniosek adw. P. H. o uzupełnienie wyroku o zapis w zakresie podatku VAT. Postanowieniem z 3 października 2024 r. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku, podnosząc, że podwyższenie zasądzonego wynagrodzenia o stawkę 23% VAT stawiałoby obrońcę z urzędu w korzystniejszej sytuacji niż ta, w której znalazł się obrońca z wyboru. W dniu 24 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek adw. P. H. „o reasumpcję postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2024 r. nieuwzględniającego mojego wniosku z dnia 16.09.2024 r. o uzupełnienie wyroku SN z dnia 15 lutego 2024 r. w przedmiocie kosztów obrony oskarżonego w postępowaniu kasacyjnym świadczonej z urzędu w zakresie VAT.” W uzasadnieniu podniósł, że obecne błędne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego uniemożliwia mu wystawienie zgodnej z przepisami prawa faktury VAT i rozliczenie się z Sądem Apelacyjnym w Warszawie za obronę z urzędu B. D. . Wobec tego obrońca wniósł o reasumpcję postanowienia Sądu Najwyższego i uzupełnienie wyroku tego Sądu z 15 lutego 2024 r. zgodnie z jego wnioskiem z 16 września 2024 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z § 17 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r., poz. 2631) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wyroku w sprawie o sygn. II KK 37/23, opłata za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy wynosiła 600 zł. Z kolei w myśl § 17 ust. 2 pkt 6 cyt. rozporządzenia opłata za obronę przed Sądem Najwyższym wynosiła 600 zł. Ponadto, stosownie do treści § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia wskazane opłaty należałoby podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Wobec tego należałoby zasądzić adw. P. H. 1200 zł + 23% VAT, a więc w sumie 1476 zł. Jednakże Sąd Najwyższy w wyroku z 15 lutego 2024 r., mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., SK 90/22, stwierdzający niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej regulacji prawnych w zakresie, w jakim określały wówczas opłaty dla obrońcy z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat dla obrońcy z wyboru, oparł swe rozstrzygnięcie o stawki określone dla obrońcy z wyboru (obrona przed Sądem Najwyższym § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 – 1200 zł oraz sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy § 11 ust. 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia – 1200 zł), w sumie 2400 zł. Jednocześnie nie zasądził powiększenia tej kwoty o podatek VAT, gdyż zasądzenie kosztów w takiej wysokości stawiałoby obrońcę z urzędu w znacznie korzystniejszej sytuacji niż ta, w której znalazłby się obrońca z wyboru. Gdyby bowiem doszło do spełnienia żądania obrońcy, Sąd Najwyższy zasądziłby 2400 zł + 23%, czyli 2952 zł. Wobec tego Sąd Najwyższy nie mógł uwzględnić wniosku obrońcy, uznając, iż zasądzona wysokość kwoty dotyczącej kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym świadczonej z urzędu w sprawie II KK 37/23 była prawidłowa i została wyrażona brutto. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI