II KK 364/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za posłużenie się przerobionym zaświadczeniem, uznając zarzut nienależytego obsadzenia sądu za oczywiście bezzasadny.
Obrońca skazanego za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. (posłużenie się przerobionym zaświadczeniem) wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Głównym zarzutem było naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego w wadliwej procedurze. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że sama wadliwa procedura powołania nie przesądza o naruszeniu standardów niezawisłości i bezstronności, a zarzut ten był już rozpatrywany przez sąd odwoławczy.
Sprawa dotyczyła skazanego D. J. za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k., polegające na posłużeniu się przerobionym zaświadczeniem o stażu w celu uzyskania zatrudnienia. Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny, a Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, podnosząc m.in. zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na wadliwy sposób powołania sędziego sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut dotyczący nienależytego obsadzenia sądu był już przedmiotem analizy Sądu Okręgowego i nie przedstawił nowych okoliczności. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sama wadliwa procedura powołania sędziego, w tym udział Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w określony sposób, nie przesądza automatycznie o naruszeniu standardów niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Konieczne jest wykazanie dodatkowych okoliczności świadczących o naruszeniu tych standardów w konkretnej sprawie. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze uchwały w tym zakresie, wskazując, że taka sytuacja może zachodzić jedynie w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego powołanych w wadliwej procedurze. Wobec powyższego, kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama wadliwa procedura powołania sędziego nie przesądza automatycznie o naruszeniu standardów niezawisłości i bezstronności, jeśli nie zostaną wykazane dodatkowe okoliczności świadczące o tym naruszeniu w konkretnej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze uchwały, zgodnie z którymi do uznania bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. konieczne jest ustalenie dodatkowych okoliczności świadczących o naruszeniu standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, a nie tylko wadliwej procedury powołania. Stwierdzono, że obrońca nie przedstawił takich okoliczności, a zarzut był już rozpatrywany przez sąd odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
u.s.p. art. 106h
Ustawa o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 106i
Ustawa o ustroju sądów powszechnych
Ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sama wadliwa procedura powołania sędziego nie stanowi automatycznie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. bez wykazania dodatkowych okoliczności naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na udział w składzie sądu osoby powołanej w wadliwej procedurze. Błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania w zakresie oceny dowodów i świadomości oskarżonego co do przerobienia dokumentu. Obrazę przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym sama wadliwa procedura, na którą wskazuje obrońca, nie jest wystarcza, by zasadnie kwestionować bezstronność i niezależność orzekającej w sprawie Pani Asesor do uznania bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. koniecznym jest ustalenie, że zachodzą dodatkowe okoliczności, które świadczą o naruszeniu standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie i w jej niepowtarzalnych okolicznościach dotyczących samego sędziego
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście wadliwej procedury powołania sędziów i wymogów niezawisłości i bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z powołaniem sędziów, a nie meritum sprawy karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii ustrojowej dotyczącej niezawisłości sędziowskiej i wadliwości procedury powoływania sędziów, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie prawników.
“Czy wadliwa nominacja sędziego automatycznie unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 364/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 października 2023 r., sprawy D. J. skazanego z art. 270 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt IX Ka 341/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt V K 3659/19, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 15 grudnia 2021 r., w sprawie V K 3659/19, uznał D. J. za winnego tego, że „w dniu 22 kwietnia 2015 roku w W. ubiegając się o zatrudnienie w Szpitalu Klinicznym posłużył się jako autentycznym zaświadczeniem z dnia 15 września 2011 roku wydanym przez Profesora J. B. ordynatora Oddziału Chirurgii Naczyniowej i Wewnątrznaczyniowej w Szpitalu uprzednio przerobionym poprzez wpisanie „mars 2013” jako daty zakończenia stażu”, tj. przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. i za to na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych. Sąd orzekł o dowodach rzeczowych i kosztach sadowych. We wniesionej na apelacji, zaskarżając wyrok w całości, obrońca oskarżonego zarzucił: „1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że kopia zaświadczenia Assistance Hopitaux Publique Paris z dnia 15 września 2011 została przerobiona przez osobę nieupoważnioną na co wskazuje krój i rozmiar czcionki zastosowanej w słowach „mars 2013” oraz data wystawienia znajdującego się pod podpisem J. B., podczas gdy nie można wykluczyć, iż wskazane powyżej niezgodności są wynikiem omyłki pisarskiej. 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że oskarżony przedkładając zaświadczenie z dnia 15 września 2011 o odbyciu stażu w szpitalu w C. miał świadomość, że dokument, który przedkłada jako autentyczny, został uprzednio przerobiony, podczas gdy kwestionowane elementy zaświadczenia nie świadczyły o przerobieniu dokumentu przez osobę nieuprawnioną. 3. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 k.p.k., 5 § 2 k.p.k., 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a także dokonanie dowolnej, jednostronnej nieobiektywnej, wybiórczej oceny oraz analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającej na oparciu orzeczenia o dowody obciążające oskarżonego, z jednoczesnym pominięciem dowodów świadczących o tym, że oskarżony nie miał świadomości, że zaświadczenie z dnia 15 września 2011 o odbyciu stażu w szpitalu w C., które przedłożył w CSK AM, ubiegając się o stanowisko dyrektora ds. medycznych jest dokumentem nieautentycznym poprzez: a) dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego D. J. oraz zeznań świadków J. B. oraz P. D. i nieuwzględnienie okoliczności, że zaświadczenie z dnia 15 września 2011 o odbyciu stażu w szpitalu w C., opisujące prawdziwy stan faktyczny, zostało opatrzone podpisem i pieczątką służbową osoby uprawnionej i mogło zostać wystawione na prośbę oskarżonego, b) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego sprzecznie z zasadami logicznego rozumowania, poprzez uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci kopii zaświadczenia Assistance Hopitaux Publique De Paris z dnia 15 września 2011, a także wyjaśnienia świadka J. B. wskazują na to, że D. J. działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim i miał świadomość, że dokument, który przedkłada jako autentyczny został uprzednio przerobiony, c) obrazę przepisów postępowania tj. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego pozostających w sprawie wątpliwości grupujących się wokół ustalenia sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie wypełnienia znamion przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k. 4. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 9 § 2 k.p.k., art. 167 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez oddalenie wniosków dowodowych obrońcy z dnia 19 marca 2020 r., podtrzymanych następnie na rozprawie głównej, podczas gdy zeznania zawnioskowanych świadków dotyczyły doniosłych okoliczności sprawy, zaś ich przesłuchanie było niezbędne z perspektywy poszanowania prawa do obrony oskarżonego.” W konsekwencji tych zarzutów obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku z uwagi na niemożność dokonania zmiany orzeczenia co do istoty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z ostrożności procesowej, alternatywnie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. umorzenie postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 6 września 2022 r. obrońca oskarżonego podniósł zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i złożył pismo zatytułowane „uzupełnienie apelacji”, w którym podniósł zarzut naruszenia procedury, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. „poprzez nienależyte obsadzenie Sądu z uwagi na to, że Sędzia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie – Pani A.W., orzekająca w niniejszej sprawie w pierwszej instancji (jednoosobowo), powołana została na to stanowisko na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), która nie daje gwarancji niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej” i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Po rozpoznaniu wniesionej apelacji, Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2022 r., IX Ka 341/22, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Kasację, zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości, wniósł obrońca skazanego zarzucając, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. „naruszenie art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. poprzez wzięcie udziału w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) co przełożyło się na wadliwość procesu powoływania, który doprowadził do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. - co doprowadziło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.” W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Mimo wagi podniesionego zarzutu (bezwzględnej przyczyny odwoławczej) kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Wprawdzie z treści zarzutu wynika, iż obrońca zarzuca naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na wzięciu „udziału w składzie sądu osoby powołanej na urząd Sędziego Sądu Najwyższego (...)”, nie mniej jednak z lektury kasacji wynika, że podnoszony zarzut dotyczy orzekającej w pierwszej instancji asesor A.W. (k – 6 kasacji) i jest powtórzeniem podniesionego przez obrońcę w postępowaniu apelacyjnym zarzutu, do którego w sposób obszerny i szczegółowy odniósł się Sąd Okręgowy na k – 9-11 uzasadnienia swojego orzeczenia. Obrońca w skardze kasacyjnej nie przedstawia żadnych nowych, nie podnoszonych wcześniej okoliczności, które wskazywałyby na to, że asesor A.W., orzekając w pierwszej instancji, mogła naruszyć wymagane od sędziego standardy niezawisłości i bezstronności inne, niż wynikające z wadliwego powołania, stąd kasacja obrońcy jest wyłącznie nieuprawnioną polemiką z oceną dokonaną przez sąd odwoławczy, którą to ocenę należy uznać za prawidłową i w konsekwencji pozostającą pod ochroną art. 7 k.p.k. Myli się skarżący, gdy twierdzi, że sam tylko fakt, iż Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) nie daje gwarancji niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej przesądza z automatu, że każde powołanie na stanowisko sędziowskie jest obarczone tego rodzaju wadą, że rodzi konsekwencje naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W uchwale trzech połączony Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2023 r., BSA I-4110-1/2020, na którą powołuje się autor kasacji, Sąd Najwyższy stwierdził, że do uznania bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. koniecznym jest ustalenie, że zachodzą dodatkowe okoliczności, które świadczą o naruszeniu standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie i w jej niepowtarzalnych okolicznościach dotyczących samego sędziego. Sama więc wadliwa procedura, na którą wskazuje obrońca, nie jest wystarcza, by zasadnie kwestionować bezstronność i niezależność orzekającej w sprawie Pani Asesor. Pogląd ten został powtórzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 ( Brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach ). Zasadnie zauważył również Sąd Okręgowy, że tryb powołania asesorów, jakkolwiek również z udziałem KRS, jest odmienny, a o pozycji na liście rankingowej decyduje suma punktów uzyskanych na egzaminie sędziowskim, zaś szczegółowe kwestie uregulowane są w ustawie o ustroju sądów powszechnych oraz ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (art. 106h i art. 106i u.s.p.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. (K.G.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI