II KK 361/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.O. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli. Skazany został uznany winnym kradzieży perfum o łącznej wartości 679,98 zł, popełnionej w dniu 17 marca 2018 roku. Czyn ten został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 278a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., z uwagi na fakt, że sprawca był uprzednio karany za umyślne przestępstwo podobne. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nienależyte rozważenie zarzutu apelacji dotyczącego obrazy prawa materialnego. Argumentowano, że czyn powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 47 § 9 k.w. w brzmieniu obowiązującym do 14 listopada 2018 roku, z uwzględnieniem ówczesnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, co czyniłoby go względniejszym dla sprawcy. W związku z tym wnoszono o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania z powodu przedawnienia. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że czyn został popełniony w czasie, gdy obowiązywała regulacja pozwalająca na ustalenie granicy między przestępstwem a wykroczeniem poprzez odwołanie do minimalnego wynagrodzenia. Nowelizacja Kodeksu wykroczeń z października 2018 r. wprowadziła stałą kwotę 500 zł jako granicę wykroczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 4 § 1 k.k., w przypadku zmiany ustawy, stosuje się ustawę nową, chyba że ustawa poprzednio obowiązująca jest względniejsza dla sprawcy. Jednakże, pojęcie 'ustawa' w tym przepisie należy rozumieć jako całość relewantnych norm prawnych. Nie można mieszać elementów z dwóch różnych porządków prawnych wyznaczanych cezurą czasową. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że sposób rozumienia art. 4 § 1 k.k. zaprezentowany przez skarżącego nie jest trafny. Wobec powyższego, kasacja została oddalona, a skazany zwolniony z kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady stosowania ustawy względniejszej (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście zmian przepisów dotyczących granicy między przestępstwem a wykroczeniem, zwłaszcza w sprawach o mienie.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kwalifikacji czynów jako przestępstw lub wykroczeń w oparciu o wartości pieniężne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku zmiany przepisów określających granicę między przestępstwem a wykroczeniem, należy stosować przepisy względniejsze dla sprawcy, uwzględniając elementy z różnych porządków prawnych (np. minimalne wynagrodzenie z daty popełnienia czynu i sztywną kwotę z daty orzekania)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można mieszać elementów z dwóch różnych porządków prawnych wyznaczanych cezurą czasową. Należy stosować ustawę nową, chyba że ustawa poprzednio obowiązująca jest względniejsza dla sprawcy, rozumiana jako całość relewantnych norm prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 4 § 1 k.k. nakazuje stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, ale pojęcie 'ustawa' należy rozumieć jako całość relewantnych norm prawnych obowiązujących w danym momencie. Nie można łączyć elementów z różnych systemów prawnych (np. systemu opartego na minimalnym wynagrodzeniu z systemem ze stałą kwotą graniczną), które były regulowane przez różne przepisy i obowiązywały w różnych okresach.
Czy czyn polegający na kradzieży perfum o wartości 679,98 zł, popełniony w dniu 17 marca 2018 r. przez osobę uprzednio karaną za umyślne przestępstwo podobne, powinien być kwalifikowany jako przestępstwo z art. 278a § 1 k.k., czy jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czyn ten, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego popełnienia, był przestępstwem z art. 278a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna dokonana przez sądy niższych instancji była prawidłowa. Analiza przepisów obowiązujących w dacie popełnienia czynu (17 marca 2018 r.) oraz przepisów nowelizujących (po 15 listopada 2018 r.) wykazała, że czyn ten wypełniał znamiona przestępstwa, a nie wykroczenia, zwłaszcza w kontekście recydywy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.O. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 278a § 1
Kodeks karny
Dotyczy kradzieży z włamaniem lub kradzieży rzeczy ruchomej na szkodę osoby fizycznej lub prawnej, popełnionej w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne.
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Określa zasady recydywy, w tym stosowanie surowszej kary za popełnienie umyślnego przestępstwa podobnego w określonym czasie po odbyciu kary.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy w przypadku zmiany przepisów między datą popełnienia czynu a datą orzekania.
Pomocnicze
k.w. art. 119 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy kradzieży rzeczy ruchomej, której wartość nie przekracza 500 zł (w brzmieniu po nowelizacji z 2018 r.). Wcześniej wartość graniczna była określana przez rozporządzenie Rady Ministrów.
k.w. art. 47 § 9
Kodeks wykroczeń
Definicja minimalnego wynagrodzenia jako podstawy do ustalenia wartości rzeczy ruchomej w kontekście wykroczenia (uchylony w 2018 r.).
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja z dnia 4 października 2018 r. (Dz. U. poz. 2077), która zmieniła treść art. 119 § 1 k.w. i uchyliła art. 47 § 9 k.w.
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
Ustawa z dnia 10 października 2002 r., na podstawie której wydawano rozporządzenia Rady Ministrów określające wysokość minimalnego wynagrodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa kwalifikacja prawna czynu jako przestępstwa z art. 278a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie popełnienia czynu. • Niewłaściwe zastosowanie przez skarżącego zasady stosowania ustawy względniejszej (art. 4 § 1 k.k.) poprzez próby mieszania elementów z różnych porządków prawnych.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez nienależyte rozważenie zarzutu apelacji dotyczącego obrazy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu. • Argumentacja, że czyn powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 47 § 9 k.w. w brzmieniu obowiązującym do 14 listopada 2018 roku, z uwzględnieniem ówczesnego minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Godne uwagi sformułowania
Nie można przy tym łączyć ze sobą elementów z dwóch różnych porządków prawnych wyznaczanych cezurą czasową. • Pojęcie ustawa w przepisie art. 4 § 1 k.k. należy rozumieć jako całość relewantnych norm prawnych regulujących odpowiedzialność karną dane przestępstwo.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania ustawy względniejszej (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście zmian przepisów dotyczących granicy między przestępstwem a wykroczeniem, zwłaszcza w sprawach o mienie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kwalifikacji czynów jako przestępstw lub wykroczeń w oparciu o wartości pieniężne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa karnego i wykroczeń w kontekście zmian legislacyjnych i zasady stosowania ustawy względniejszej. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.
“Czy kradzież perfum to przestępstwo czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak stosować prawo po zmianach.”
Dane finansowe
WPS: 679,98 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.