Orzeczenie · 2017-03-02

II KK 358/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-03-02
SNinneprawa cudzoziemcówWysokanajwyższy
zadośćuczynieniecudzoziemcystrzeżony ośrodekpozbawienie wolnościprawa człowiekaSąd Najwyższykasacjabłąd proceduralny

Wniosek o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z niesłusznego umieszczenia w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców złożyli obywatele Pakistanu. Sąd Okręgowy zasądził po 1000 zł dla każdego z wnioskodawców. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pełnomocnika wnioskodawców, podwyższył zasądzone kwoty do 10 000 zł dla matki (S.C.) i po 15 000 zł dla dzieci (Z.C. i F.C.). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację wniesioną przez pełnomocnika wnioskodawców, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji. Wskazano na błędy w ocenie opinii biegłych w odniesieniu do małoletnich wnioskodawców, brak należytego odniesienia się do zarzutu braku związku przyczynowego między pobytem w ośrodku a pobiciem syna, pominięcie zarzutu dotyczącego wpływu uzyskania statusu uchodźcy na wysokość zadośćuczynienia oraz arbitralne zróżnicowanie kwot zadośćuczynienia bez rzeczowych argumentów. Sąd Najwyższy podkreślił, że państwo ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób pozbawionych wolności, co potwierdza orzecznictwo ETPC.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, obowiązki państwa w zakresie ochrony osób pozbawionych wolności, ocena opinii biegłych w sprawach dotyczących krzywdy psychicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny opinii biegłych w sprawie zadośćuczynienia za pobyt w strzeżonym ośrodku, zwłaszcza w odniesieniu do małoletnich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy naruszył art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji, w tym dotyczących oceny opinii biegłych w odniesieniu do małoletnich.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny nie odniósł się do zarzutu, iż Sąd I instancji orzekał w stosunku do małoletnich właściwie bez opinii biegłych, przenosząc wnioski dotyczące matki na dzieci.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzut braku związku przyczynowego między pobytem w strzeżonym ośrodku a pobiciem małoletniego wnioskodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu w sposób należyty.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny pominął zarzut apelacyjny kwestionujący przyjęcie przez Sąd I instancji braku związku przyczynowo-skutkowego między pobytem w ośrodku a pobiciem syna, ograniczając się do ogólnej uwagi.

Czy uzyskanie statusu uchodźcy i związanych z tym świadczeń może stanowić rekompensatę za krzywdę wynikłą z niesłusznego umieszczenia w strzeżonym ośrodku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny pominął ten zarzut apelacyjny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Apelacyjny zupełnie pominął zarzut dotyczący wpływu uzyskania statusu uchodźcy na wysokość zadośćuczynienia, co mogło prowadzić do zasądzenia niższych kwot.

Czy należy uwzględnić indywidualne okoliczności wnioskodawców, takie jak status samotnej matki, przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za pobyt w strzeżonym ośrodku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny arbitralnie zróżnicował kwoty zadośćuczynienia, nie podając rzeczowych argumentów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny pominął zarzut uwzględnienia indywidualnych okoliczności wnioskodawców i arbitralnie zróżnicował kwoty, opierając się jedynie na kryterium wiekowym, bez wskazania rzeczowych argumentów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawcy (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. C.osoba_fizycznawnioskodawca
F. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny

Przepisy (24)

Główne

u.c. art. 407 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 407 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Pomocnicze

k.p.k. art. 552a § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 554 § 2

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 30

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 445 § 2

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 118 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 552 § 4

Kodeks postępowania karnego

Konwencja ONZ o prawach dziecka art. 3 § 1

Konwencja ONZ o prawach dziecka art. 37 § b

EKPC art. 3

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta kontrola instancyjna sądu odwoławczego. • Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji. • Błędna ocena opinii biegłych w odniesieniu do małoletnich. • Brak związku przyczynowo-skutkowego między pobytem w ośrodku a pobiciem dziecka. • Pominięcie zarzutu dotyczącego wpływu statusu uchodźcy na wysokość zadośćuczynienia. • Arbitralne zróżnicowanie kwot zadośćuczynienia.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Najwyższego dotyczące wpływu innych czynników (np. doświadczeń migracyjnych) na stan psychiczny wnioskodawców, które mogły być uznane za trafne. • Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące możliwości wystąpienia zdarzeń agresywnych w każdym miejscu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy ma obowiązek rozważyć każdy zarzut apelacji i w razie jej nieuwzględnienia podać, dlaczego argumenty autora apelacji uznał za niezasadne. • Obraza art. 433 § 2 k.p.k. zachodzi nie tylko wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, ale również w sytuacji, gdy niektóre z zarzutów analizuje w sposób odbiegający od wymogu rzetelnej ich oceny. • Sąd nie może odrzucić wszystkich opinii specjalistycznych i przyjąć w sprawie własnego, odmiennego od biegłych stanowiska. • Państwo ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za bezpieczeństwo i stan zdrowia osób pozbawionych wolności.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Andrzej Ryński

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, obowiązki państwa w zakresie ochrony osób pozbawionych wolności, ocena opinii biegłych w sprawach dotyczących krzywdy psychicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobytu w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii praw człowieka, odpowiedzialności państwa za osoby pozbawione wolności oraz błędów proceduralnych w sądownictwie, co jest interesujące dla prawników i osób zajmujących się prawami cudzoziemców.

Sąd Najwyższy: Państwo odpowiada za bezpieczeństwo w strzeżonych ośrodkach. Kluczowe błędy proceduralne sądu odwoławczego.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 15 000 PLN

zadośćuczynienie: 15 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst