II KK 354/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary wobec skazanych R. M. i K. K. z powodu stwierdzenia z urzędu rażącego naruszenia prawa procesowego.
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek z urzędu, wstrzymał wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec R. M. i K. K. Podstawą tej decyzji było stwierdzenie prawdopodobieństwa zaistnienia rażącego naruszenia prawa procesowego, konkretnie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obowiązkowego udziału obrońcy). Sąd uznał, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji mogłoby spowodować dla skazanych nieodwracalne skutki, a stwierdzone uchybienie obliguje do wstrzymania wykonania wyroku.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił wstrzymać wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II K 127/20, utrzymanym w mocy przez Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 141/22, wobec skazanych R. M. oraz K. K. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku zaskarżonego kasacją ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz gdy wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. W niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy stwierdził z urzędu prawdopodobieństwo zaistnienia rażącego naruszenia prawa procesowego, stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obrońcy w wypadkach, gdy jego udział był obowiązkowy). Uchybienie to, dotyczące braku udziału obrońcy w czynnościach procesowych, obligowało Sąd Najwyższy do wstrzymania wykonania wyroku, również wobec K. K., którego bronił ten sam obrońca, a co do którego zachodzi możliwość zastosowania art. 435 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie z urzędu prawdopodobieństwa zaistnienia rażącego naruszenia prawa procesowego, stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą, obliguje Sąd Najwyższy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania kary ma charakter wyjątkowy i wymaga wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ryzyka nieodwracalnych skutków dla skazanego. W tej sprawie, stwierdzenie z urzędu bezwzględnej przyczyny odwoławczej (brak obowiązkowego udziału obrońcy) stanowiło wystarczającą podstawę do wstrzymania wykonania kary, nawet bez wniosku strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wstrzymanie wykonania kary
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może skorzystać z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ustalenia, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie obliguje sąd do uchylenia orzeczenia. W tym przypadku wskazano pkt 10 (brak obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.k. lub brak udziału obrońcy w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy).
Pomocnicze
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości rozszerzenia skutków kasacji na inne osoby skazane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie z urzędu prawdopodobieństwa zaistnienia rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
instytucja określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki stwierdzenie tego uchybienia obligowało Sąd Najwyższy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku
Skład orzekający
Jarosław Matras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania kary przez Sąd Najwyższy z urzędu w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa procesowego, nawet bez wniosku strony."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy stwierdzono rażące naruszenie prawa procesowego stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy może interweniować z urzędu w obronie praw skazanego, gdy stwierdzi poważne błędy proceduralne, co jest istotne dla zrozumienia gwarancji procesowych.
“Sąd Najwyższy wstrzymał karę z urzędu! Kluczowy błąd proceduralny uratował skazanych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 354/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie skazanego R. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 5 października 2023 r. z urzędu kwestii wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 141/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II K 127/20 na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. postanowił: wstrzymać wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II K 127/20 wobec R. M. oraz K. K.. UZASADNIENIE Na wstępie przypomnieć trzeba, że instytucja określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i choć w samej treści przepisu nie wskazano przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, to jednak trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, iż Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ustalenia, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. np. postanowienia SN: z dnia z dnia 22 listopada 2021 r., I KK 156/21; z dnia 19 października 2021 r., III KK 375/21). Dlatego też przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia w pierwszej kolejności należy dokonać wstępnej oceny stopnia prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji przez pryzmat podniesionych w niej zarzutów. W niniejszej sprawie istnienie wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego wyroku warunkowane jest nie tyle charakterem i rangą podniesionych w kasacji zarzutów, co stwierdzonym z urzędu prawdopodobieństwem zaistnienia rażącego naruszenia prawa w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k. (brak obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.k. lub brak udziału obrońcy w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy). Stwierdzenie tego uchybienia obligowało Sąd Najwyższy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku, także wobec drugiego skazanego tj. K. K. (którego bronił ten sam obrońca), co do którego zachodzi możliwość zastosowania w postępowaniu kasacyjnym art. 435 k.p.k. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI