II KK 350/16

Sąd Najwyższy2016-12-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaobrona z urzędupoczytalnośćbiegli psychiatrzykodeks postępowania karnegosąd najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za kradzież, uznając zarzuty dotyczące braku obligatoryjnej obrony z urzędu za oczywiście bezzasadne.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M. K., który został skazany za kradzież z art. 278 § 1 k.k. Obrońca zarzucał obrazę przepisów postępowania, w tym brak obligatoryjnej obrony z urzędu, sugerując, że skazany mógł mieć problemy z poczytalnością. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że nie ujawniły się okoliczności uzasadniające wątpliwości co do stanu psychicznego skazanego ani konieczność obligatoryjnej obrony.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2016 roku, sygn. akt II KK 350/16, oddalił kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. K. Skazany został pierwotnie uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. przez Sąd Rejonowy w P., a następnie wyrok utrzymał w mocy Sąd Okręgowy w P. Obrońca skazanego zarzucił w kasacji obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z innymi przepisami, a także zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Głównym argumentem obrony było twierdzenie, że sądy nie zbadały stanu psychicznego skazanego i nie wyznaczyły mu obligatoryjnej obrony z urzędu, co miało wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za oczywiście bezzasadne. Wskazał, że skazany na żadnym etapie postępowania nie zgłaszał problemów ze zdrowiem psychicznym, a nawet podawał, że jest zdrowy. Dokumentacja medyczna nie wykazała uszkodzeń ani zmian urazowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a sam fakt korzystania z pomocy psychologicznej nie jest wystarczający do stwierdzenia obligatoryjności obrony. Sąd uznał, że podnoszone przez obronę okoliczności stanowiły jedynie nieudolną próbę obrony, zwłaszcza że skazany był w stanie podać inne dane dotyczące swojej osoby i nawet sporządził profesjonalnie brzmiącą apelację. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie ujawniły się okoliczności uzasadniające wątpliwości co do stanu psychicznego skazanego i jego poczytalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skazany nie zgłaszał problemów psychicznych, a dokumentacja medyczna nie wykazała podstaw do wątpliwości co do jego poczytalności. Ocena potrzeby powołania biegłych powinna uwzględniać wszystkie okoliczności, a korzystanie z pomocy psychologicznej nie jest decydujące.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa kradzieży.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania apelacji.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy powoływania biegłych.

k.p.k. art. 202 § § 1 i § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przesłuchania biegłych i opinii.

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3 i 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obligatoryjności obrony z urzędu w przypadku wątpliwości co do poczytalności.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak okoliczności uzasadniających wątpliwości co do stanu psychicznego skazanego. Skazany nie zgłaszał problemów ze zdrowiem psychicznym. Dokumentacja medyczna nie wykazała uszkodzeń ani zmian urazowych. Podnoszone kwestie stanu psychicznego pojawiły się dopiero na etapie apelacji. Skazany był w stanie racjonalnie uczestniczyć w postępowaniu i formułować argumenty.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Naruszenie prawa do obrony poprzez brak obligatoryjnej obrony z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

kasację, jako oczywiście bezzasadną nie ujawniły się okoliczności, które mogłyby nasuwać wątpliwości co do stanu psychicznego skazanego i jego poczytalności nieudolną próbę obrony ocena potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów winna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności ujawnionych w danym postępowaniu

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony z urzędu w przypadku wątpliwości co do poczytalności, a także ocena wpływu ewentualnych uchybień procesowych na treść orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie wątpliwości co do poczytalności pojawiły się dopiero na późniejszym etapie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest udokumentowanie i zgłoszenie problemów ze zdrowiem psychicznym na wczesnym etapie postępowania, aby mogły one wpłynąć na przebieg procesu i prawo do obrony.

Czy brak obrony z urzędu może unieważnić wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 350/16
POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 grudnia 2016 r.
sprawy
M. K.
,
skazanego z art. 278 § 1 k.k.,
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w P.,
z dnia 8 lipca 2016 r., sygn. akt V Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P.,
z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II K (…)
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P.  z dnia 3 marca 2016 roku, sygn. akt II K (…), M. K. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy w P.  wyrokiem z dnia 8 lipca 2016 roku, sygn. akt V Ka (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego M.K., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w P..
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. wniósł obrońca skazanego M. K., zarzucając obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 i § 5 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., a także zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w P. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w P.  w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego M. K.  wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego M.K.  jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Wszystkie zarzuty wniesionej w przedmiotowej sprawie kasacji są właściwie tożsame i opierają się na założeniu, że procedujące w sprawie sądy nie powzięły wątpliwości co do zdolności M. K.  do rozpoznania znaczenia swojego zachowania i pokierowania swoim postępowaniem, co z kolei miało uzasadniać wyznaczenie skazanemu obrońcy z urzędu, skoro obrona ta w świetle art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. miała charakter obligatoryjny. To założenie całkowicie pomija jednak realia sprawy. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że M. K.  na żadnym etapie postępowania nie był badany przez biegłych psychiatrów, jednakże zarówno w fazie postępowania przygotowawczego, jak i w postępowaniu sądowym nie ujawniły się okoliczności, które mogłyby nasuwać wątpliwości co do stanu psychicznego skazanego i jego poczytalności.
W dniu 14 października 2015 roku
(k. 36v)
skazany podał bowiem, że jest zdrowy i nie leczył się w Poradni Zdrowia Psychicznego. Stanowisko to zostało potwierdzone przez skazanego na rozprawie w dniu 3 marca 2016 roku
(k. 11)
. Dopiero w apelacji skazany wskazał na fakt korzystania w przeszłości z pomocy psychologicznej po wypadku komunikacyjnym, na potwierdzenie czego załączył do akt sprawy kartę informacyjną ze Szpitala Powiatowego w W.  oraz informację z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Zauważyć należy, że z pierwszego z załączonych dokumentów wynika, iż po badaniu tomografem komputerowym nie stwierdzono u skazanego jakichkolwiek uszkodzeń ani zmian urazowych
(k. 26v)
. Analiza wyników tego badania nie wskazuje zatem na ujawnienie się przesłanek, o jakich mowa w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. Do okoliczności tej trafnie odniósł się także Sąd odwoławczy na s. 4 uzasadnienia wyroku, stwierdzając że podnoszona dopiero na etapie postępowania apelacyjnego okoliczność stanu psychicznego M. K.  jest jedynie nieudolną próbą obrony, którą obrońca skazanego stara się kontynuować w kasacji, podnosząc chociażby, iż skazany nie podawał wcześniej faktu leczenia, ponieważ nie zdawał sobie sprawy ze znaczenia tej okoliczności. Nie sposób jednak nie zauważyć, że mimo wszystko skazany był w stanie podać inne dane dotyczące jego osoby, w tym na przykład osiągany dochód, wykształcenie, czy też fakt uprzedniej karalności, a także w sposób profesjonalny – z odwołaniem się do terminologii stricte prawniczej – sporządził osobistą apelację. Odwołując się natomiast do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r.
(V KK 81/13, LEX nr 1328046)
, skarżący nie dostrzega, iż między innymi właśnie w tym orzeczeniu wskazano, że ocena potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów winna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności ujawnionych w danym postępowaniu, a fakt korzystania przez skazanego z konsultacji psychologicznych i psychiatrycznych jest tylko jednym z czynników, które powinny być brane pod uwagę, bynajmniej jednak nie determinującym konieczności podjęcia takich czynności dowodowych. To zaś w realiach niniejszej sprawy implikuje wniosek o niewystąpieniu przesłanek określonych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., a tym samym przesłanek obligatoryjności wyznaczenia obrońcy z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI