II KK 348/22

Sąd Najwyższy2022-09-15
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
kodeks wykroczeńzakaz prowadzenia pojazdówśrodek karnykasacjasąd najwyższynowelizacja prawa

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o zakazie prowadzenia pojazdów, uznając jego obligatoryjność po nowelizacji przepisów.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść ukaranego P. W. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny, ale zaniechał obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując na obowiązek orzeczenia zakazu po zmianie art. 94 § 3 k.w. od 1 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść P. W., ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń. Wyrokiem nakazowym z dnia 25 marca 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie uznał P. W. za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego bez wymaganych uprawnień i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1.500 złotych. Wyrok ten uprawomocnił się, jednak Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, wskazując, że zgodnie ze zmianą art. 94 § 3 k.w., obowiązującą od 1 stycznia 2022 r., orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne w przypadku skazania za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. popełnione po tej dacie. Sąd Najwyższy podkreślił, że zakaz powinien odnosić się do pojazdów mechanicznych, zgodnie z rodzajem pojazdu prowadzonego przez sprawcę. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne.

Uzasadnienie

Po nowelizacji art. 94 § 3 k.w. od 1 stycznia 2022 r., zakaz prowadzenia pojazdów stał się obligatoryjnym środkiem karnym w przypadku skazania za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Zakaz ten powinien dotyczyć pojazdów mechanicznych, jeśli sprawca prowadził taki pojazd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie wniesionej kasacji)

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 94 § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 94 § 3

Kodeks wykroczeń

Po zmianie od 1 stycznia 2022 r. obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów.

Pomocnicze

Dz. U. 2021.2328 art. 2

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Dz. U. 2021.2328 art. 23

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.w. art. 24 § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, mimo zmiany art. 94 § 3 k.w. od 1 stycznia 2022 r., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów zakaz prowadzenia pojazdów, aby stanowił realną dolegliwość dla ukaranego [...] musi pozostawać w funkcjonalnym związku z rodzajem pojazdu, którego prowadzenia dopuścił się sprawca.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Wiesław Kozielewicz

członek

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności orzekania zakazu prowadzenia pojazdów po nowelizacji Kodeksu wykroczeń oraz jego zakresu."

Ograniczenia: Dotyczy wykroczeń popełnionych po 1 stycznia 2022 r. i specyfiki art. 94 k.w.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zmiany w prawie wykroczeń, która ma bezpośrednie przełożenie na sankcje za prowadzenie pojazdów bez uprawnień. Pokazuje, jak istotne jest śledzenie nowelizacji przepisów.

Czy zakaz prowadzenia pojazdów jest zawsze obligatoryjny? Sąd Najwyższy wyjaśnia po zmianie przepisów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 348/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 września 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Wiesław Kozielewicz
‎
SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)
Protokolant Klaudia Binienda
w spr
awie
P. W.
ukaranego za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 15 września 2022 r. kasacji Prokuratora Generalnego, na niekorzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie
z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt IV W 190/22,
uchyla zaskarżony wyrok w części, w której nie zawiera obligatoryjnego rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt IV W 190/22 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie uznał P. W. za winnego tego, że w dniu 9 stycznia 2022 r. około godziny 14,49 w W. na ul.
[…]
jadąc od strony ul.
[…]
w kierunku do Trasy
[…]
na drodze publicznej w ruchu lądowym kierował pojazdem marki T. o nr rej.
[…]
nie posiadając do tego wymaganych uprawnień, to jest wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1.500 złotych. Zasądził nadto od niego na rzecz Skarbu Państwa 220 złotych tytułem kosztów postępowania orasz 150 złotych tytułem opłaty.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 3 maja 2022 r.
Kasację od tego wyroku na niekorzyść ukaranego w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił temu orzeczeniu:
rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 3 k.w., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec obwinionego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, podczas gdy jego orzeczenie było obligatoryjne wobec uznania obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia, o którym mowa w art. 94 § 1 k.w.
Równocześnie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021.2328) dokonana została zmiana treści art.94 § 3 k.w. poprzez nadanie mu brzmienia: „W razie popełnienia wykroczenia o którym mowa w § 1 (art. 94 § 1 k.w. – uwaga SN) orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów”. Zmiana ta- stosownie do art. 23 tej ustawy – weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.  Zatem w przypadku skazania za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. popełnione po dniu 31 grudnia 2021 r. orzeczenie wobec sprawcy na podstawie art. 94 § 3 k.w. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest obligatoryjne. Opisane brzmienie przepisu art. 94 § 3 k.w. , nadane mu wspomnianą nowelizacją już obowiązywało zarówno w dacie popełnienia przez P. W. wykroczenia, jak i wydania wobec niego zaskarżonego wyroku. Wprawdzie w treści art. 94 § 3 k.w. ustawodawca użył ogólnego zwrotu zakaz prowadzenia pojazdów, jednak przepis ten jest wyraźnie powiązany z treścią art. 94 § 1 k.k. Sprawcą zaś tego wykroczenia jest osoba prowadząca na drodze publicznej w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd mechaniczny, niemająca do tego uprawnienia. Nadto ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył pojazd mechaniczny (o którym mowa w § 1 tego przepisu) oraz pojazd inny niż mechaniczny (o którym zaś mowa w § 1a).
Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro P. W. uznano winnym popełnienia w dniu 9 stycznia 2022 r. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., to konieczne było orzeczenie wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a wobec tego, iż wówczas prowadził on pojazd mechaniczny ów zakaz powinien odnosić się do tożsamego rodzaju pojazdu. Słusznie bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 czerwca 2019 r., III KK 222/18 (odnoszącym się wprawdzie do analogicznego unormowania z art. 87 § 3 k.w.) wskazał, że zakaz prowadzenia pojazdów, aby stanowił realną dolegliwość dla ukaranego za wykroczenie określone w § 1 tego przepisu, oraz realizował cele, które ten środek karny z art. 87 § 3 k.w. ma urzeczywistniać, musi pozostawać w funkcjonalnym związku z rodzajem pojazdu, którego prowadzenia dopuścił się sprawca.
Mając powyższe względy na uwadze należało uznać zasadność kasacji i to w wymiarze oczywistym, a  w konsekwencji uchylić w zaskarżonej części, będący jej przedmiotem, wyrok.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie będzie miał na względzie powyższe wnioski i spostrzeżenia.
Z tych to powodów orzeczono jak wyżej.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI