II KK 347/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wykroczenia z art. 116 § 1a k.w., polegającego na braku zakrycia ust i nosa w miejscu ogólnodostępnym w dniu 16 marca 2021 r. Obwiniony A. G. został ukarany grzywną przez Sąd Rejonowy, a następnie wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym art. 2 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdzono, że w dacie popełnienia czynu obowiązywało rozporządzenie nakładające obowiązek noszenia maseczek, jednakże przepisy te były sukcesywnie zmieniane i uchylane. W dacie orzekania przez sądy niższych instancji (wyrok nakazowy 11 maja 2021 r., wyrok Sądu Rejonowego 8 października 2021 r., wyrok Sądu Okręgowego 17 grudnia 2021 r.) wspomniany obowiązek już nie obowiązywał. Zgodnie z art. 2 § 1 k.w., w przypadku zmiany ustawy w czasie orzekania, stosuje się ustawę nową, chyba że ustawa poprzednia jest względniejsza. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wskazał, że norma intertemporalna ma zastosowanie również do aktów wykonawczych. Ponieważ w dacie orzekania nie obowiązywał już przepis nakazujący zakrywanie ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych, doszło do całkowitej depenalizacji czynu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i uniewinnił obwinionego, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja normy intertemporalnej (art. 2 § 1 k.w.) w kontekście zmian przepisów wykonawczych dotyczących obostrzeń sanitarnych oraz zasady depenalizacji.
Dotyczy specyficznego okresu pandemii i obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych. Może mieć znaczenie dla innych przepisów blankietowych uszczegóławianych przez akty wykonawcze.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w sytuacji, gdy w dacie orzekania przez sąd nie obowiązuje już przepis prawa materialnego (lub akt wykonawczy uszczegóławiający przepis blankietowy), który był podstawą skazania za wykroczenie popełnione w dacie wcześniejszej, należy zastosować art. 2 § 1 k.w. i w konsekwencji uniewinnić sprawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, należy zastosować art. 2 § 1 k.w. i uniewinnić sprawcę, jeśli w dacie orzekania czyn nie jest już penalizowany.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że norma intertemporalna z art. 2 § 1 k.w. ma zastosowanie również do aktów wykonawczych, które uszczegóławiają przepisy ustawowe. Skoro w dacie orzekania przez sądy niższych instancji obowiązek zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych nie obowiązywał, doszło do depenalizacji czynu, co skutkuje koniecznością uniewinnienia obwinionego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 116 § 1a
Kodeks wykroczeń
Przepis blankietowy, którego treść uszczegóławiana była przez rozporządzenia Rady Ministrów dotyczące stanu epidemii.
k.w. art. 2 § 1
Kodeks wykroczeń
Norma intertemporalna, zgodnie z którą w czasie orzekania stosuje się ustawę nową, chyba że ustawa poprzednia jest względniejsza dla sprawcy. Sąd uznał, że ma zastosowanie również do aktów wykonawczych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany w zarzucie kasacji dotyczącej nierozpoznania apelacji przez sąd II instancji.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Przywołany w zarzucie kasacji dotyczącej nierozpoznania apelacji przez sąd II instancji.
k.p.w. art. 109 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Przywołany w zarzucie kasacji dotyczącej nierozpoznania apelacji przez sąd II instancji.
k.p.w. art. 119 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania po uniewinnieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W dacie orzekania przez sądy niższych instancji obowiązek zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych nie obowiązywał z powodu uchylenia odpowiednich rozporządzeń. • Zastosowanie art. 2 § 1 k.w. prowadzi do depenalizacji czynu, jeśli w czasie orzekania obowiązuje ustawa względniejsza dla sprawcy (w tym przypadku ustawa nowa, która nie penalizuje danego zachowania).
Godne uwagi sformułowania
zachowanie obwinionego nie było już zabronione pod groźbą kary w dacie orzekania przez sąd I instancji • doszło do całkowitej depenalizacji przypisanego obwinionemu czynu • norma intertemporalna zawarta w art. 2 § 1 k.w. znajduje zastosowanie do uregulowań epizodycznych zawartych w ustawie albo aktach wykonawczych
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Ryszard Witkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja normy intertemporalnej (art. 2 § 1 k.w.) w kontekście zmian przepisów wykonawczych dotyczących obostrzeń sanitarnych oraz zasady depenalizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych. Może mieć znaczenie dla innych przepisów blankietowych uszczegóławianych przez akty wykonawcze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanych obostrzeń pandemicznych i pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpływać na rozstrzygnięcia nawet po upływie pewnego czasu, co jest interesujące z perspektywy prawnej i społecznej.
“Czy brak maseczki w 2021 roku nadal jest wykroczeniem? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.