II KK 346/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy skazanego M. P. W., który został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości w warunkach recydywy). Sąd pierwszej instancji skazał go na 6 miesięcy pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Sąd okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, polegającą na utrzymaniu w mocy wyroku skazującego mimo zatarcia wcześniejszych skazań, które miało nastąpić przed wydaniem wyroku przez sąd odwoławczy. Prokurator poparł kasację. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Kluczowym problemem była interpretacja przepisów o zatarciu skazań (art. 107 § 1 k.k. w zw. z art. 82 § 1 k.k.). Sądy niższych instancji błędnie ustaliły datę zatarcia skazań, przyjmując, że nastąpi ono później niż w rzeczywistości. Zgodnie z prawidłową interpretacją, zatarcie skazań nastąpiło przed datą popełnienia czynu, a co najmniej przed datą wyrokowania przez sąd odwoławczy. W związku z tym, zastosowanie art. 178a § 4 k.k. (recydywa) było nieuzasadnione. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie uwag dotyczących zatarcia skazań i prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zatarciu skazań w kontekście recydywy w przestępstwach drogowych oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie badania z urzędu kwestii rażącej niesprawiedliwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji zatarcia skazań w powiązaniu z warunkowym zwolnieniem i recydywą w przestępstwach drogowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepis o recydywie (art. 178a § 4 k.k.) w sytuacji, gdy zatarcie wcześniejszych skazań nastąpiło przed datą wyrokowania, mimo że czyn został popełniony przed zatarciem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nieprawidłowo utrzymał w mocy wyrok skazujący z zastosowaniem art. 178a § 4 k.k., ponieważ zatarcie skazań nastąpiło przed datą wyrokowania przez sąd odwoławczy, co wyklucza zastosowanie tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zatarcie skazań następuje z mocy prawa i jeśli nastąpiło ono przed datą wyrokowania przez sąd odwoławczy, to sąd ten powinien zastosować art. 440 k.p.k. i zmienić wyrok na korzyść oskarżonego, nawet jeśli zarzut ten nie został podniesiony w apelacji. Kluczowe jest prawidłowe ustalenie daty zatarcia skazań zgodnie z art. 82 § 1 k.k.
Jaka jest prawidłowa interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań (art. 107 § 1 k.k. w zw. z art. 82 § 1 k.k.) w kontekście warunkowego zwolnienia i okresu próby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kara uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia, jeśli nie odwołano zwolnienia w okresie próby i w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia. Termin do zatarcia skazania biegnie od tej daty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 82 § 1 k.k., jeśli warunkowe zwolnienie nie zostało odwołane, karę uważa się za odbytą z chwilą jej udzielenia. W tym przypadku, zatarcie skazania nastąpiło 2 lata wcześniej niż przyjęły to sądy niższych instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. W. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w warunkach recydywy, gdy sprawca był już wcześniej skazany za taki czyn.
k.k. art. 82 § 1
Kodeks karny
Reguluje kwestię zatarcia skazania w przypadku warunkowego zwolnienia.
k.k. art. 107 § 1
Kodeks karny
Określa termin zatarcia skazania.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do zmiany wyroku na korzyść oskarżonego w razie stwierdzenia rażącej niesprawiedliwości.
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do badania z urzędu prawidłowości zaskarżonego orzeczenia.
Pomocnicze
k.k. art. 42 § 3
Kodeks karny
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 532 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia.
k.p.k. art. 527 § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu opłaty od kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatarcie wcześniejszych skazań nastąpiło przed datą wyrokowania przez sąd odwoławczy, co uniemożliwia zastosowanie art. 178a § 4 k.k. • Sąd odwoławczy miał obowiązek z urzędu zbadać kwestię zatarcia skazań i zastosować art. 440 k.p.k. w celu zmiany wyroku na korzyść oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
sąd odwoławczy nie wypełnił tego obowiązku i nie dostrzegł konieczności orzekania przy zastosowaniu art. 440 k.p.k. przez co, nawet jeżeli przyjąć, że miał rację uznając niezasadność zarzutu apelacji, wydał orzeczenie rażąco niesprawiedliwe • kara uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia • zatarcie skazań nastąpiło 2 lata wcześniej niż przyjęły to sądy orzekające • obligowało to do uznania, że z powodu zatarcia skazania m.in. za czyny z art. 178a § 1 k.k., do będącego aktualnie przedmiotem procesu czynu zarzuconego M. P. W. nie ma zastosowania art. 178a § 4 k.k.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zatarciu skazań w kontekście recydywy w przestępstwach drogowych oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie badania z urzędu kwestii rażącej niesprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatarcia skazań w powiązaniu z warunkowym zwolnieniem i recydywą w przestępstwach drogowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów o zatarciu skazań, które mogą znacząco wpłynąć na kwalifikację prawną czynu i wymiar kary. Pokazuje też rolę Sądu Najwyższego w korygowaniu błędów sądów niższych instancji.
“Błąd w zliczeniu lat: jak zatarcie skazania uratowało kierowcę przed surowszą karą?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.