II KK 343/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, w sprawie dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu z art. 157 § 1 k.k.
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k., poprzez błędną kwalifikację prawną czynu z art. 157 § 1 k.k. zamiast art. 157 § 2 k.k. Sąd Najwyższy, analizując opinię sądowo-lekarską i zeznania świadków, uznał, że ustalenia faktyczne są prawidłowe, a obrażenia pokrzywdzonego uzasadniają kwalifikację z art. 157 § 1 k.k., oddalając kasację jako oczywiście bezzasadną.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R. M., który został skazany za czyn z art. 157 § 1 k.k. Zarzut kasacyjny dotyczył rażącego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k., polegającego na rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść skazanego. Obrońca argumentował, że z opinii sądowo-lekarskiej wynikało, iż można było wykluczyć naruszenie czynności narządu ciała na czas nieprzekraczający 7 dni (art. 157 § 2 k.k.), co powinno skutkować zastosowaniem zasady in dubio pro reo i łagodniejszej kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy przeanalizował treść uzupełniającej opinii sądowo-lekarskiej, która wskazywała, że obrażenia wewnątrzczaszkowe najczęściej powodują naruszenie czynności narządu ciała na czas przekraczający 7 dni (art. 157 § 1 k.k.), choć nie można było wykluczyć innych kwalifikacji. Sąd uznał jednak, że kluczowe dla rozstrzygnięcia były zeznania świadka T. I. oraz samego pokrzywdzonego, którzy zgodnie wskazywali na uderzenie z dużą siłą, co potwierdzało utratę przytomności przez pokrzywdzonego. Wobec tego Sąd Najwyższy stwierdził, że nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości, które wymagałyby zastosowania korzystniejszej kwalifikacji prawnej. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż opinia sądowo-lekarska nie wykluczała kwalifikacji z art. 157 § 2 k.k., to zeznania świadków i pokrzywdzonego wskazujące na uderzenie z dużą siłą, skutkujące utratą przytomności, uzasadniają przyjęcie kwalifikacji z art. 157 § 1 k.k. Nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości wymagające zastosowania zasady in dubio pro reo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| P. I. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| T. I. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie przepisu polegające na nierozważeniu przez sąd odwoławczy zarzutów apelacji dotyczących rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.k. art. 157 § § 1
Kodeks karny
Kwalifikacja prawna czynu polegająca na naruszeniu czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia na czas przekraczający 7 dni.
Pomocnicze
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
Kwalifikacja prawna czynu polegająca na naruszeniu czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia na czas nieprzekraczający 7 dni.
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Kwalifikacja prawna czynu polegająca na spowodowaniu choroby realnie zagrażającej życiu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zeznania świadka T. I. i pokrzywdzonego P. I. wskazujące na uderzenie z dużą siłą. Utrata przytomności przez pokrzywdzonego jako dowód siły ciosu.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez błędną kwalifikację prawną czynu z art. 157 § 1 k.k. zamiast art. 157 § 2 k.k.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść skazanego zasada in dubio pro reo Przyjmując wersję o uderzeniu pięścią w głowę P. I. z następowymi upadkiem P. I. i uderzeniem jego głową o podłogę (wersję zawartą w akcie oskarżenia), należałoby spodziewać się u niego hipotetycznie (...) raczej lżejszego stopnia obrażeń wewnątrzczaszkowych Z doświadczenia medyczno-sądowego i z doświadczenia klinicznego może wynikać, że wskazane w akcie oskarżenia de facto dwa urazy głowy (...) aby spowodować obrażenia wewnątrzczaszkowe takie, jakie stwierdzono u opiniowanego – musiałyby zadziałać z dużą siłą.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady in dubio pro reo w kontekście oceny dowodów (zeznań świadków) i opinii biegłych przy kwalifikacji prawnej czynu z art. 157 k.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej in dubio pro reo i jej zastosowania w praktyce, co jest istotne dla prawników procesowych. Analiza opinii biegłych i zeznań świadków pokazuje, jak sąd dochodzi do ustaleń faktycznych.
“Czy zeznania świadków mogą przeważyć nad wątpliwościami biegłych? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie art. 157 k.k.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 343/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 3 października 2023r. sprawy R. M. skazanego za czyn z art. 157§1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 marca 2023r., sygn. akt II AKa 134/22, zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 10 lutego 2022r., sygn. akt II K 67/21 postanowił: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym . Autor tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na jego treść, a mianowicie art. 433§2 k.p.k. w zw. z art. 5§2 k.p.k. polegającego na tym, iż niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść skazanego, poprzez uznanie, że oskarżonemu można przypisać jedynie popełnienie przestępstwa z art. 157§1 k.k., w sytuacji gdy z uzupełniającej opinii sądowo-lekarskiej wynika, iż nie można było wykluczyć także naruszenia czynności narządu ciała na czas nieprzekraczający 7 dni w myśl art. 157§2 k.k., co skutkowało zastosowaniem błędnej kwalifikacji prawnej czynu, tj. zastosowaniem art. 157§1 k.k. w sytuacji, gdy zgodnie z zasadą in dubio pro reo Sąd winien zastosować kwalifikację prawną czynu z art. 157§2 k.k. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu na wstępie należałoby przyjrzeć się bliżej treści uzupełniającej opinii sądowo-lekarskiej z dnia 21 listopada 2022r. i zwartym w niej wnioskom. Otóż w konkluzji tej opinii biegli wskazali, co następuje: „Przyjmując wersję o uderzeniu pięścią w głowę P. I. z następowymi upadkiem P. I. i uderzeniem jego głową o podłogę (wersję zawartą w akcie oskarżenia), należałoby spodziewać się u niego hipotetycznie (gdyby nie występowały u niego zaburzenia krzepnięcia krwi z dysfunkcją wątroby) raczej lżejszego stopnia obrażeń wewnątrzczaszkowych – pokrzywdzony mógłby doznać wówczas stłuczeń mózgu o mniejszej rozległości (w tym prawdopodobnie nie doznałby on krwiaka śródmózgowego prawego płata czołowego, który to krwiak głównie był odpowiedzialny za rozwinięcie się u pokrzywdzonego obrzęku mózgowia, a tym samym stanu zagrożenia życia) oraz mniej nasilonych pozostałych wewnątrzczaszkowych zmian krwotocznych. Wówczas takie obrażenia wewnątrzczaszkowe najczęściej powodowałyby naruszenie czynności narządu ciała na czas przekraczający 7 dni w myśl art. 157§1 k.k. Z doświadczenia medyczno-sądowego i z doświadczenia klinicznego może wynikać, że wskazane w akcie oskarżenia de facto dwa urazy głowy (uderzenie pięścią w głowę oraz uderzenie głową o podłogę) doznawane przez osobę niemającą zaburzeń krzepnięcia krwi i dysfunkcji wątroby – aby spowodować obrażenia wewnątrzczaszkowe takie, jakie stwierdzono u opiniowanego – musiałyby zadziałać z dużą siłą. Zdarza się także, że w wyniku doznania przez osobę niemającą zaburzeń krzepnięcia krwi i dysfunkcji wątroby powyższych urazów (przy dodatkowym przyjęciu, że te urazy działałyby na głowę z nieznaczną siłą) nie pojawiają się jakiekolwiek obrażenia wewnątrzczaszkowe mogą pojawić się w obrębie głowy jedynie obrażenia zewnętrzne, które to obrażenia zazwyczaj powodują naruszenie czynności narządu ciała na czas nieprzekraczający 7 dni w myśl art. 157§2 k.k .” Za najbardziej prawdopodobną kwalifikację prawnokarną obrażeń wewnątrzczaszkowych u pokrzywdzonego biegli przyjęli naruszenie czynności narządu ciała na czas przekraczający 7 dni w myśl art. 157§1 k.k., zaś przy poczynieniu kolejnych hipotetycznych założeń uznali, że nie można wykluczyć także skutków czynu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu myśl art. 156§1 pkt 2 k.k. bądź naruszenia czynności narządu ciała na czas nieprzekraczający 7 dni w myśl art. 157§2 k.k. Co do tych ostatnich wskazali jednak, że możliwości co do przyjęcia takiej kwalifikacji prawnej czynu wydają się mniej prawdopodobne. Z rozważań poczynionych przez autorów opinii sądowo-lekarskiej wynika zatem, że przyjęcie określonej kwalifikacji prawnej czynu – z art. 157§1 k.k. albo z art. 157§2 k.k. – winno zależeć od ustaleń dotyczących siły ciosu jaki został zadany pokrzywdzonemu. I choć należy skarżącemu przyznać rację, że Sąd Apelacyjny nie pochylił się nad powyższą kwestią, przyjmując wprost wersję uznaną za biegłych jako najbardziej prawdopodobną, nie można, w realiach przedmiotowej sprawy uznać, by poczynione przez ten Sąd ustalenia, a za nimi kwalifikacja prawna czynu przypisanego skazanemu, były niewłaściwe. O ile bowiem w treści żadnej ze sporządzonych w sprawie opinii biegłych nie wskazano w sposób jednoznaczny (wobec braku możliwości poczynienia takich ustaleń w oparciu o dokumentację medyczną P. I.), z jaką siłą „działał uraz”, który spowodował obrażenia u pokrzywdzonego, o tyle okoliczność ta wprost wynikała z zeznań świadka będącego bezpośrednim obserwatorem zajścia – T. I. (k. 1v-2v, 210), jak i samego pokrzywdzonego (k. 61v). Obie te osoby wskazywały w sposób spójny i konsekwentny, że P. I. został uderzony przez R. M. z dużą siłą. Twierdzenia te znajdują potwierdzenie w okolicznościach podawanych przez T. I., że bezpośrednio po otrzymaniu ciosu pokrzywdzony upadł straciwszy przytomność. Jak podpowiadają zasady prawidłowego rozumowania i wskazania doświadczenia życiowego, uderzenie w istocie musiało być zadane z dużą siłą, skoro spowodowało natychmiastową utratę przytomności u pokrzywdzonego i utrzymywanie się tego stanu jeszcze przez jakiś, bliżej nieokreślony czas. W kontekście powyższych rozważań, uwzględniając założenia poczynione przez biegłych lekarzy oraz wskazany wyżej materiał dowodowy, w realiach niniejszej sprawy nie doszło do wystąpienia niedających się usunąć wątpliwości, które musiałyby skutkować przyjęciem korzystniejszych dla skazanego ustaleń faktycznych, a w dalszej konsekwencji takiejże kwalifikacji prawnej czynu. Postawiony zarzut kasacyjny okazał się zatem całkowicie niezasadny – skarżący nie wykazał bowiem, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia, tym bardziej o rażącym charakterze, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym. Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI