Orzeczenie · 2025-11-18

II KK 341/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-11-18
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńsąd najwyższykasacjanaruszenie prawa procesowegoopis czynuwinarozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść J. P., która została ukarana za wykroczenia z art. 90 § 1 k.w. i art. 65a k.w. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r. odstąpił od wymierzenia kary wobec obwinionej, mimo że zarzucono jej blokowanie pasa ruchu i niestosowanie się do polecenia funkcjonariusza Policji. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez strony. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok kasacją, zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego (stosowanych odpowiednio w sprawach o wykroczenia), w szczególności art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.s.w. Głównym zarzutem było to, że wyrok sądu pierwszej instancji nie zawierał niezbędnych elementów, takich jak rozstrzygnięcie o zawinieniu obwinionej, dokładne określenie przypisanych jej czynów oraz ich kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Wskazał, że ustalenie czynu przypisanego musi obejmować wszystkie elementy niezbędne do prawidłowej kwalifikacji prawnej, w tym czas, miejsce i znamiona czynu zabronionego. Stwierdził, że sąd rejonowy nie tylko pominął istotne elementy opisu czynu, ale w ogóle nie przypisał obwinionej żadnego czynu w sentencji wyroku, ograniczając się jedynie do odstąpienia od wymierzenia kary. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można orzekać o karze bez wyraźnego rozstrzygnięcia o winie (zasada 'nulla poena sine culpa'). W konsekwencji, rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 82 § 2 pkt 2 k.p.s.w., skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Naruszenia prawa procesowego w sprawach o wykroczenia, w szczególności dotyczące wymogów wyroku w zakresie opisu czynu i rozstrzygnięcia o winie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji odstąpił od wymierzenia kary bez prawidłowego ustalenia winy i czynu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który odstępuje od wymierzenia kary, ale nie zawiera rozstrzygnięcia o winie obwinionego ani dokładnego opisu przypisanego czynu i jego kwalifikacji prawnej, jest zgodny z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki wyrok jest niezgodny z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że brak rozstrzygnięcia o winie i dokładnego opisu czynu w wyroku sądu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego (stosowanych odpowiednio w sprawach o wykroczenia), w tym art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 82 § 2 pkt 2 k.p.s.w. Nie można orzekać o karze, jeśli nie przypisano sprawcy winy i nie określono precyzyjnie przypisanego mu czynu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaobwiniona
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 90 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 65a

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 413 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Wymaga zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia co do zawinienia, dokładnego określenia przypisanych czynów oraz kwalifikacji prawnej.

k.p.s.w. art. 82 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stosowany odpowiednio do wymogów opisu czynu w wyroku.

k.p.s.w. art. 82 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Wymaga wyraźnego rozstrzygnięcia o sprawstwie czynu.

Pomocnicze

k.p.s.w. art. 82 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki uwzględnienia kasacji jako oczywiście zasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok sądu pierwszej instancji nie zawierał rozstrzygnięcia o zawinieniu obwinionej. • Wyrok nie określał dokładnie przypisanych czynów i ich kwalifikacji prawnej. • Brak przypisania czynu w sentencji wyroku uniemożliwia orzekanie o karze.

Godne uwagi sformułowania

nie powinno budzić wątpliwości, że ustalenie czynu przypisanego powinno obejmować wszystkie elementy czynu mające znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji prawnej • brak w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku któregokolwiek znamienia ustawowego typu czynu zabronionego skutkuje niemożnością przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn • nie można rozstrzygać o karze, jeśli nie przypisze się winy (odpowiedzialności) sprawcy (nulla poena sine culpa) • rozstrzygnięcie o winie (...) musi być wyraźne, a zatem nie można odczytywać jej w sposób dorozumiany

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia prawa procesowego w sprawach o wykroczenia, w szczególności dotyczące wymogów wyroku w zakresie opisu czynu i rozstrzygnięcia o winie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji odstąpił od wymierzenia kary bez prawidłowego ustalenia winy i czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady prawa karnego procesowego dotyczące wymogów formalnych wyroku, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.

Sąd Najwyższy: Brak rozstrzygnięcia o winie to wyrok nieważny!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst