II KK 341/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących opisu czynu i rozstrzygnięcia o winie.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego, który odstąpił od wymierzenia kary J. P. za wykroczenia z art. 90 § 1 k.w. i art. 65a k.w. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.s.w. poprzez brak zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia co do zawinienia, dokładnego określenia przypisanych czynów oraz kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie przypisał obwinionej żadnego czynu, co uniemożliwia orzekanie o karze. W związku z tym wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść J. P., która została ukarana za wykroczenia z art. 90 § 1 k.w. i art. 65a k.w. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r. odstąpił od wymierzenia kary wobec obwinionej, mimo że zarzucono jej blokowanie pasa ruchu i niestosowanie się do polecenia funkcjonariusza Policji. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez strony. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok kasacją, zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego (stosowanych odpowiednio w sprawach o wykroczenia), w szczególności art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.s.w. Głównym zarzutem było to, że wyrok sądu pierwszej instancji nie zawierał niezbędnych elementów, takich jak rozstrzygnięcie o zawinieniu obwinionej, dokładne określenie przypisanych jej czynów oraz ich kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Wskazał, że ustalenie czynu przypisanego musi obejmować wszystkie elementy niezbędne do prawidłowej kwalifikacji prawnej, w tym czas, miejsce i znamiona czynu zabronionego. Stwierdził, że sąd rejonowy nie tylko pominął istotne elementy opisu czynu, ale w ogóle nie przypisał obwinionej żadnego czynu w sentencji wyroku, ograniczając się jedynie do odstąpienia od wymierzenia kary. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można orzekać o karze bez wyraźnego rozstrzygnięcia o winie (zasada 'nulla poena sine culpa'). W konsekwencji, rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 82 § 2 pkt 2 k.p.s.w., skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wyrok jest niezgodny z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak rozstrzygnięcia o winie i dokładnego opisu czynu w wyroku sądu pierwszej instancji stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania karnego (stosowanych odpowiednio w sprawach o wykroczenia), w tym art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. i art. 82 § 2 pkt 2 k.p.s.w. Nie można orzekać o karze, jeśli nie przypisano sprawcy winy i nie określono precyzyjnie przypisanego mu czynu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 90 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 65a
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 413 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Wymaga zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia co do zawinienia, dokładnego określenia przypisanych czynów oraz kwalifikacji prawnej.
k.p.s.w. art. 82 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Stosowany odpowiednio do wymogów opisu czynu w wyroku.
k.p.s.w. art. 82 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wymaga wyraźnego rozstrzygnięcia o sprawstwie czynu.
Pomocnicze
k.p.s.w. art. 82 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki uwzględnienia kasacji jako oczywiście zasadnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu pierwszej instancji nie zawierał rozstrzygnięcia o zawinieniu obwinionej. Wyrok nie określał dokładnie przypisanych czynów i ich kwalifikacji prawnej. Brak przypisania czynu w sentencji wyroku uniemożliwia orzekanie o karze.
Godne uwagi sformułowania
nie powinno budzić wątpliwości, że ustalenie czynu przypisanego powinno obejmować wszystkie elementy czynu mające znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji prawnej brak w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku któregokolwiek znamienia ustawowego typu czynu zabronionego skutkuje niemożnością przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn nie można rozstrzygać o karze, jeśli nie przypisze się winy (odpowiedzialności) sprawcy (nulla poena sine culpa) rozstrzygnięcie o winie (...) musi być wyraźne, a zatem nie można odczytywać jej w sposób dorozumiany
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia prawa procesowego w sprawach o wykroczenia, w szczególności dotyczące wymogów wyroku w zakresie opisu czynu i rozstrzygnięcia o winie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji odstąpił od wymierzenia kary bez prawidłowego ustalenia winy i czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady prawa karnego procesowego dotyczące wymogów formalnych wyroku, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Sąd Najwyższy: Brak rozstrzygnięcia o winie to wyrok nieważny!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN II KK 341/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2025 r., w sprawie J. P. ukaranej za wykroczenie z art. 90 § 1 k.w. i in., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść ukaranej, od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt V W 3715/24 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt V W 3715/24, po rozpoznaniu sprawy J. P. obwinionej o to, że: „1. w dniu 22 kwietnia 2024 r. ok. godz. 08:35 na skrzyżowaniu ulic M. z Ś. w W. blokowała pas ruchu, tj. o wykroczenie z art. 90 § 1 k.w.; 2. w tym samym miejscu i czasie nie stosowała się do polecenia funkcjonariusza Policji, tj. wezwania do opuszczenia jezdni, tj. o wykroczenie z art. 65a k.w.”, na podstawie art. 39 § 1 k.w. odstąpił od wymierzenia kary wobec J. P. . Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 18 czerwca 2025 r. (k. 77 akt). Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na niekorzyść ukaranej, zarzucając: „ rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.s.w. i art. 82 § 2 pkt 1 k.p.s.w., polegające na braku zawarcia w wydanym wobec J. P. - obwinionej o popełnienie wykroczeń z art. 90 § 1 k.w. i z art. 65a k.w. - wyroku niezbędnych elementów w postaci rozstrzygnięcia co do zawinienia obwinionej w odniesieniu do zarzucanych jej wykroczeń i dokładnego określenia przypisanych jej przez sąd czynów oraz kwalifikacji prawnej”. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., w związku z czym należało ją uwzględnić w całości na posiedzeniu. Nie powinno budzić wątpliwości, że ustalenie czynu przypisanego powinno obejmować wszystkie elementy czynu mające znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji prawnej, a zatem zawierać wskazanie czasu i miejsca jego popełnienia oraz wszystkie elementy zachowania sprawcy wypełniające ustawowe znamiona czynu zabronionego, nadto takie istotne elementy, które bliżej charakteryzują (konkretyzują) czyn popełniony przez oskarżonego (zob. np. postanowienie SN z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt V KK 245/07). Wskazuje się przy tym, że brak w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku (art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.) któregokolwiek znamienia ustawowego typu czynu zabronionego skutkuje niemożnością przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn. Rzecz jednak w tym, że w zaskarżonym wyroku Sąd Rejonowy dla Warszawy- Śródmieścia w Warszawie nie tylko pominął istotne elementy opisu czynu przypisanego, ale w ogóle nie wskazał tego, jak czyn (jakie czyny) przypisał ukaranej J. P. . W wyroku w części wstępnej zostały podane opisy czynów, za które J.P. została obwiniona we wniosku o ukaranie (k. 26 akt), ale już w sentencji wyroku nie przypisano obwinionej jakiegokolwiek czynu ograniczając się do rozstrzygnięcia o odstąpieniu od wymierzenia kary. Tymczasem oczywiste jest, że nie można rozstrzygać o karze, jeśli nie przypisze się winy (odpowiedzialności) sprawcy ( nulla poena sine culpa ). Rozstrzygnięcie o winie (przedmiocie odpowiedzialności karnej lub wykroczeniowej) musi być wyraźne, a zatem nie można odczytywać jej w sposób dorozumiany. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. (stosowany odpowiednio w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – zob. art. 82 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia) oraz art. 82 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, gdyż w zaskarżonym wyroku nie zawarł rozstrzygnięcia odnośnie do sprawstwa czynów opisanych we wniosku o ukaranie (zob. wyrok SN z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt WA 55/07). Z uwagi na powyższe niezbędne okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku. [J.J.] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę