II KK 329/12

Sąd Najwyższy2013-05-16
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara ograniczenia wolnościpraca na cele społecznepotrącenie wynagrodzeniacel społecznykasacjaSąd Najwyższyprawo karne wykonawcze

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o zmianie formy wykonania kary ograniczenia wolności, wskazując na brak określenia celu społecznego potrącanego wynagrodzenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego, które zmieniło sposób wykonania kary ograniczenia wolności orzeczonej wobec A.S. Sąd Okręgowy zezwolił na potrącanie 15% wynagrodzenia zamiast pracy na cele społeczne. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 35 § 2 k.k., z powodu niewskazania celu społecznego, na który miało być przeznaczone potrącane wynagrodzenie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego A. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 września 2012 r. Sąd Okręgowy zmienił wcześniejsze postanowienie Sądu Rejonowego w O., zezwalając na wykonanie kary 3 miesięcy ograniczenia wolności w postaci potrącania 15% wynagrodzenia za pracę przez okres 3 miesięcy, zamiast pierwotnie orzeczonej nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 35 § 2 k.k., argumentując, że sąd nie wskazał celu społecznego, na który miało być przeznaczone potrącane wynagrodzenie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał ją za zasadną. Podkreślił, że zgodnie z art. 35 § 2 k.k., sąd orzekający potrącenie części wynagrodzenia na cel społeczny musi ten cel wskazać. Brak takiego wskazania w zaskarżonym postanowieniu uniemożliwiał jego wykonanie i stanowił istotne naruszenie prawa materialnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może zmienić formy wykonania kary ograniczenia wolności na potrącenie wynagrodzenia za pracę bez wskazania celu społecznego, na który mają być przekazywane potrącone środki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 35 § 2 k.k. wymaga wskazania przez sąd celu społecznego, na który mają być przekazywane potrącane z wynagrodzenia środki. Brak takiego wskazania czyni postanowienie o zmianie formy wykonania kary niewykonalnym i stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 178a § § 2

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia występku prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

k.k. art. 35 § § 2

Kodeks karny

Sąd może orzec potrącenie od 10 do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd, zamiast obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, w stosunku do osoby zatrudnionej.

Pomocnicze

k.k.w. art. 63a § § 1

Kodeks karny wykonawczy

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania pracy, przyjmując 20 godzin pracy na cele społeczne za równoważne 10% wynagrodzenia za pracę.

k.k.w. art. 59 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Odpis orzeczenia o potrącaniu wynagrodzenia za pracę przesyła się zakładowi pracy, podając jednocześnie, na czyją rzecz mają być dokonywane potrącenia i dokąd powinny być wpłacane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewskazanie przez Sąd Okręgowy celu społecznego, na który miało być potrącane wynagrodzenie skazanego, stanowi rażące naruszenie art. 35 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

niewskazanie celu społecznego, na który miałaby być potrącana część wynagrodzenia skazanego A. S. powoduje, iż wykonanie zaskarżonego kasacją postanowienia jest praktycznie niemożliwe. Powyższe zaś uchybienie niewątpliwie stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego, tj. art. 35 § 2 k.k., które miało też istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu Okręgowego w K.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Barbara du Château

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 § 2 k.k. w zakresie obowiązku wskazania celu społecznego przy zmianie formy wykonania kary ograniczenia wolności na potrącenie wynagrodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany formy wykonania kary ograniczenia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa karnego wykonawczego dotyczącą prawidłowego wykonania kary ograniczenia wolności i konieczności precyzyjnego określenia jej warunków.

Czy sąd może zmienić karę ograniczenia wolności bez wskazania celu społecznego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 329/12
POSTANOWIENIE
Dnia 16 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
‎
SSA del. do SN Barbara du Château
Protokolant Anna Janczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Mieczysława Tabora,
‎
w sprawie
A. S.
‎
skazanego z 178a § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 16 maja 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść skazanego
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego
‎
z dnia 3 września 2012 r.,
‎
zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w O.
‎
z dnia 29 czerwca 2012 r.,
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego  w O. z dnia 8 listopada 2011 r., oskarżony A. S. został uznany za winnego popełnienia występku z art. 178a § 2 k.k. i za to wymierzono mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie oraz orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu kierowania rowerami na okres roku.
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w O. nie uwzględnił wniosku skazanego A. S. o zmianę formy wykonywania kary ograniczenia wolności z pracy na cele społeczne na potrącanie wynagrodzenia za pracę.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skazany A. S., a Sąd Okręgowy w K.  postanowieniem z dnia 3 września 2012 r., zmienił orzeczenie Sądu Rejonowego w O. w ten sposób, że na podstawie art. 63a § 1 k.k.w., „w zamian kary 3 miesięcy ograniczenia wolności w postaci nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, wymierzonej A. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 8 listopada 2011 r., orzekł jej wykonanie w postaci potrącania skazanemu 15 % wynagrodzenia za pracę przez okres 3 miesięcy”.
Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 września 2012 r. wniósł – na niekorzyść skazanego – Prokurator Generalny, który powołując się na zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 35 § 2 k.k., polegającego na zmianie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2012 r. w ten sposób, że w zamian za karę 3 miesięcy ograniczenia wolności w postaci nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, orzekł jej wykonywanie w postaci potrącania skazanemu 15 % wynagrodzenia za pracę przez okres 3 miesięcy, bez wskazania celu społecznego na jaki ma być przekazywane wynagrodzenie za pracę, wniósł w konkluzji o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i zawarty w niej postulat uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowemu w K. oraz przekazania sprawy temuż Sądowi do ponownego jej rozpoznania w postępowaniu odwoławczym zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że A. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 8 listopada 2011 r. został skazany na karę 3 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, a z treści przepisu art. 63a k.k.w. wynika, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania pracy, przyjmując 20 godzin pracy na cele społeczne za równoważne 10 % wynagrodzenia za pracę. Z kolei przepis art. 35 § 2 k.k. stanowi, że w stosunku do osoby zatrudnionej  sąd zamiast obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, może orzec potrącenie od 10 do 25 % wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd. Stąd też w stosunku do takiej osoby, co do której orzeczono potrącanie określonej części wynagrodzenia za pracę, sąd przesyła odpis orzeczenia zakładowi pracy zatrudniającemu skazanego, podając jednocześnie, na czyją rzecz mają być dokonywane potrącenia i dokąd powinny być wpłacane (art. 59 § 1 k.k.w.).
Zgodzić się zatem należy z podniesionym w uzasadnieniu kasacji argumentem, że w realiach niniejszej sprawy niewskazanie celu społecznego, na który miałaby być potrącana część wynagrodzenia skazanego A. S.  powoduje, iż wykonanie zaskarżonego kasacją postanowienia jest praktycznie niemożliwe. Powyższe zaś uchybienie niewątpliwie stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego, tj. art. 35 § 2 k.k., które miało też istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu Okręgowego w K., a które nie może być zarazem konwalidowane w innym trybie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 sierpnia 2011 r., II KK 18/11, LEX nr 960520; z dnia 18 maja 2011 r., IV KK 115/11, LEX nr 817546 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2006 r., WK 22/06, R-OSNKW 2006/1/962).
Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI