Orzeczenie · 2005-02-23

II KK 329/04

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2005-02-23
SAOSKarnezbrodnie przeciwko narodowi polskiemuŚrednianajwyższy
amnestiaustawa o IPNzbrodnie wojennezbrodnie przeciwko ludzkościSąd Najwyższykasacjaprawo karnehistoria

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Pawła T. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za popełnienie czynów z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o IPN, art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o IPN, oraz art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 251 k.k. z 1932 r. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o IPN, orzekając karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, skupił się na interpretacji art. 4 ust. 3 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, który stanowi, że w stosunku do sprawców zbrodni wojennych, przeciwko ludzkości lub komunistycznych nie stosuje się przepisów o amnestii wydanych przed 7 grudnia 1989 r. Sąd uznał, że przepis ten nie obejmuje ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r., ponieważ odnosi się tylko do przepisów wydanych przed tą datą. Następnie Sąd analizował przesłanki wyłączenia stosowania ustawy o amnestii z 1989 r. Stwierdził, że czyny popełnione przez oskarżonego przed 12 września 1989 r. nie kwalifikowały się jako zbrodnie przeciwko ludzkości, a kary za nie nie przekroczyły 2 lat pozbawienia wolności. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o amnestii powinna zostać zastosowana. Na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz art. 1 ust. 1 ustawy o amnestii, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących amnestii w kontekście ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej oraz stosowania przepisów k.p.k. o umorzeniu postępowania z uwagi na brak podstaw do skazania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności okresu przed 1989 r. i ustawy o IPN.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ustawa o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r. ma zastosowanie do sprawców zbrodni wojennych, przeciwko ludzkości lub komunistycznych, jeśli przepisy o amnestii lub abolicji zostały wydane przed tą datą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 4 ust. 3 ustawy o IPN nie obejmuje ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r., ponieważ odnosi się tylko do przepisów amnestyjnych i abolicyjnych wydanych przed 7 grudnia 1989 r. Jednakże, sama ustawa o amnestii z 1989 r. może mieć zastosowanie do czynów popełnionych przed 12 września 1989 r., jeśli nie podlegają one pod wyłączenia wskazane w tej ustawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 4 ust. 3 ustawy o IPN, stwierdzając, że nie wyłącza on stosowania ustawy o amnestii z 1989 r. Następnie, analizując warunki ustawy o amnestii, uznał, że czyny oskarżonego spełniają przesłanki do jej zastosowania, co skutkuje umorzeniem postępowania.

Czy czyny popełnione przez oskarżonego Pawła T. przed 12 września 1989 r. kwalifikują się jako zbrodnie przeciwko ludzkości lub inne czyny wyłączające zastosowanie ustawy o amnestii z 1989 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czyny te nie stanowiły zbrodni przeciwko ludzkości, a kary za nie nie przekroczyły 2 lat pozbawienia wolności, co oznacza, że ustawa o amnestii z 1989 r. powinna zostać zastosowana.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował kwalifikację prawną czynów oskarżonego i stwierdził, że nie spełniają one kryteriów zbrodni przeciwko ludzkości ani innych czynów wyłączających zastosowanie amnestii zgodnie z art. 7 ustawy o amnestii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżony

Strony

NazwaTypRola
Paweł T.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Instytutu Pamięci Narodowejinstytucjainna

Przepisy (15)

Główne

u.IPN art. 4 § 3

Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Przepis ten nie wyłącza stosowania ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r., ponieważ odnosi się tylko do przepisów amnestyjnych i abolicyjnych wydanych przed 7 grudnia 1989 r.

u.amn. art. 7 § 1

Ustawa o amnestii

Określa przypadki, w których ustawa o amnestii nie ma zastosowania, m.in. do sprawców skazanych za określone przestępstwa, których następstwem jest śmierć człowieka, lub do zbrodni wojennych i przeciwko ludzkości.

u.amn. art. 15

Ustawa o amnestii

Ustawa ta stosuje się do czynów popełnionych przed dniem 12 września 1989 r.

u.amn. art. 1 § 1

Ustawa o amnestii

Określa, że ustawa ma zastosowanie do czynów, za które wymierzono kary nieprzekraczające 2 lat pozbawienia wolności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia okoliczności wyłączających ściganie.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym pkt 9 dotyczący braku podstaw do skazania.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa okoliczności wyłączające ściganie, w tym pkt 11 dotyczący braku podstaw do skazania.

k.k. art. 189 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 251

Kodeks karny

z 1932 r.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie ustawy o amnestii z 1989 r. do czynów popełnionych przez oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy dotyczące rażącego naruszenia przepisów postępowania karnego (art. 4, 92, 410 k.p.k.) poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego (art. 7 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za 'oczywiście bezzasadną' w zakresie zarzutów proceduralnych, ale ostatecznie umorzył postępowanie z innych powodów prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Przepis przywołanego artykułu nie obejmuje zatem ustawy o amnestii z dnia 7 grudnia 1989 r., bowiem odnosi się tylko do przepisów amnestyjnych i abolicyjnych, które zostały wydane przed dniem 7 grudnia 1989 r. • Kasacja obrońcy Pawła T. okazała się oczywiście bezzasadna, jednakże z uwagi treść przepisów zawartych w art. 537§ 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Sąd Najwyższy postępowanie w sprawie umorzył.

Skład orzekający

P. Hofmański

przewodniczący

E. Gaberle

członek

J. Sobczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących amnestii w kontekście ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej oraz stosowania przepisów k.p.k. o umorzeniu postępowania z uwagi na brak podstaw do skazania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności okresu przed 1989 r. i ustawy o IPN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z amnestiami i rozliczeniami historycznymi, a także pokazuje, jak Sąd Najwyższy może umorzyć postępowanie nawet w sytuacji, gdy kasacja w zakresie zarzutów proceduralnych jest uznana za bezzasadną.

Amnestia z 1989 r. jednak dla zbrodniarzy? Sąd Najwyższy umarza postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst