II KK 328/21

Sąd Najwyższy2021-08-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuNiskanajwyższy
kasacjaniealimentacjaocena dowodówsąd najwyższyprawo karnepomówieniekontrola instancyjna

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego Ł. C. od wyroku utrzymującego w mocy skazanie za przestępstwa, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne.

Obrońca skazanego Ł. C. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy skazanie za przestępstwa, w tym z art. 209 § 1a k.k. Zarzuty dotyczyły błędnej subsumpcji stanu faktycznego do przepisu o obowiązku alimentacyjnym oraz naruszenia przepisów procedury karnej poprzez błędną ocenę dowodów, w szczególności wyjaśnień współoskarżonego N. C. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty dotyczyły w istocie orzeczenia sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego, a podniesione kwestie były już przedmiotem kontroli apelacyjnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Ł. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący skazanego za szereg przestępstw, w tym z art. 209 § 1a k.k. (niealimentacja), art. 280 § 1 k.k. (rozbój), art. 279 § 1 k.k. (kradzież z włamaniem) oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. (usiłowanie oszustwa). Obrońca zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego do art. 209 § 1a k.k. oraz rażące naruszenie przepisów procedury karnej, w tym zasad oceny dowodów, wskazując na niewiarygodność wyjaśnień współoskarżonego N. C. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty obrońcy dotyczyły w rzeczywistości ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji, a nie kontroli instancyjnej przeprowadzonej przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy wskazał, że podważanie ustaleń faktycznych w kasacji jest niedopuszczalne, a zarzuty dotyczące oceny dowodów, w tym wyjaśnień N. C., były już przedmiotem analizy w postępowaniu apelacyjnym i nie wykazały rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji kasacja została oddalona, a skazany zwolniony od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacji dotyczące błędnej subsumpcji i naruszenia przepisów procedury karnej w zakresie oceny dowodów są nieskuteczne, jeśli odnoszą się do ustaleń faktycznych i oceny dowodów sądu pierwszej instancji, a nie do kontroli instancyjnej sądu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest środkiem zaskarżenia od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego i jej zarzuty powinny dotyczyć kontroli instancyjnej. W niniejszej sprawie zarzuty obrońcy dotyczyły w istocie ustaleń faktycznych i oceny dowodów sądu pierwszej instancji, a nie naruszenia przepisów przez sąd odwoławczy, co czyni je oczywiście bezzasadnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Ł. C.osoba_fizycznaskazany
N. C.osoba_fizycznawspółoskarżony

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty dotyczą w istocie ustaleń faktycznych i oceny dowodów sądu pierwszej instancji, a nie kontroli instancyjnej sądu odwoławczego. Podważanie ustaleń faktycznych w kasacji jest niedopuszczalne. Ocena wyjaśnień współoskarżonego N. C. przez sąd pierwszej instancji, mimo uwzględnienia specyfiki tych wyjaśnień, była prawidłowa i nie stanowiła rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza że opierała się również na innych dowodach.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 209 § 1a k.k. poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego i nieustalenie wszystkich znamion czynu, w tym celowego i uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Rażące naruszenie przepisów procedury karnej (art. 4, 5, 7, 410, 92 k.p.k.) poprzez sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego ocenę dowodów, w szczególności uznanie za wiarygodne wyjaśnień N. C. mimo jego niewiarygodności i motywacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna zarzuty nie są w istocie skierowane względem orzeczenia Sądu Apelacyjnego nie wolno stawiać zarzutu obrazy prawa materialnego, gdy kwestionuje się ustalenia faktyczne podnoszenie w kasacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych jest niedopuszczalne dokonana ocena wyjaśnień pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności kasacji, w szczególności dotyczące zarzutów odnoszących się do ustaleń faktycznych i oceny dowodów sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której zarzuty kasacyjne były skierowane przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, a nie sądu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy dopuszczalności kasacji, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców poza specjalistami prawa karnego procesowego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 328/21
POSTANOWIENIE
Dnia 25 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
Ł. C.
skazanego z art. 209 § 1a k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 25 sierpnia 2021 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]
z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa [...]
,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w P.
z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II K [...]
,
postanowił:
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w [...], wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa [...], utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II K [...] w zakresie skazania Ł. C. za przestępstwa kwalifikowane z: a) art. 209 § 1a k.k., b) art. 280 § 1 k.k., c) art. 279 § 1 k.k., d) z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. oraz e) art. 279 § 1 k.k., tj. w zakresie rozstrzygnięć odpowiednio z pkt III, IX, X, XI i XIII wyroku Sądu Okręgowego.
Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł obrońca skazanego. Skarżący wskazał w niej, że powyższy wyrok podlega zaskarżeniu w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego, choć odniósł to już jedynie do skazań opisanych wyżej w pkt a) - d), najwyraźniej nie dostrzegając, że w mocy utrzymane zostało również skazanie Ł. C. z pkt e). Obrońca sformułował następujące zarzuty:
1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu art. 209 § 1a k.k. poprzez błędną subsumpcję ustalonego w sprawie stanu faktycznego do tego przepisu i uznanie, że Ł. C. dopuścił się zarzucanego mu czynu, mimo nieustalenia istnienia wszelkich znamion tego czynu, w tym w szczególności celowego i uporczywego uchylania się przez ww. od realizacji obowiązku alimentacyjnego;
2) mające istotny wpływ na treść wyroku rażące naruszenie
przepisów procedury karnej, tj. przepisów art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 92 k.p.k. polegające na dokonaniu sprzecznej z tymi przepisami, a także z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami doświadczenia życiowego oceny dowodów
, co przejawia się w nieprawidłowym uznaniu za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego N. C., pomimo, że oskarżony ten nie jest osobą wiarygodną a ponadto, gdy oskarżony ten:
- miał przestępczą przeszłość i po odbyciu kar pozbawienia wolności powrócił do popełniania przestępstw,
- brał udział w przestępstwie, które są przedmiotem rozpoznania w sprawie,
- chcąc umniejszyć własną odpowiedzialność miał motyw do oskarżenia m.in. Ł. C.;
- cechuje się osobowością skłonną do manipulowania, konfabulowania i bezpodstawnego oraz wyrachowanego obarczania osób trzecich udziałem w działalności przestępczej,
- a jego zeznania były sprzeczne wewnętrznie oraz z innym materiałem dowodowym, a także w zakresie Ł. C. - wbrew twierdzeniu Sądu Apelacyjnego w [...] - nie znajdowały potwierdzenia w jakimkolwiek innym materiale dowodowym.
W konkluzji skarżący wniósł
o
uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie zaskarżonym kasacją i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania względnie przy uznaniu oczywistej niesłuszności skazania – o uniewinnienie oskarżonego Ł. C..
W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. W konsekwencji od razu zauważyć trzeba, że podniesione w przedmiotowej skardze zarzuty nie są w istocie skierowane względem orzeczenia Sądu Apelacyjnego. W realiach sprawy Sąd ten ani nie mógł obrazić prawa materialnego poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod przepis art. 209 § 1a k.k. i uznanie, że Ł. C. dopuścił się zarzucanego mu czynu ani naruszyć wskazanych przepisów procedury karnej, a to art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 92 k.p.k., poprzez dokonanie sprzecznej z tymi przepisami, a także z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami doświadczenia życiowego oceny dowodów. W niniejszej sprawie Sąd odwoławczy bowiem ani nie stosował przepisów prawa materialnego ani nie przeprowadzał postępowania dowodowego i w efekcie tego nie dokonywał oceny dowodów, lecz kontrolował jedynie w tym zakresie orzeczenie Sądu
meriti
. Powyższe oznacza, że sformułowane w kasacji zarzuty dotyczą
de facto
orzeczenia Sądu pierwszej instancji, a nie Sądu Apelacyjnego. Skarżący nie podnosi przy tym naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. ani art. 457 § 3 k.p.k., czyli regulacji wprost dotyczących kontroli odwoławczej. Przedstawione uwagi przesądzają już właściwie o oczywistej bezzasadności kasacji.
Gdy chodzi o pierwszy zarzut, to jego podstawą jest twierdzenie, że w niniejszej sprawie nie wykazano, aby Ł. C. uchylał się od realizacji obowiązku alimentacyjnego (nie chodzi tu przy tym o znamię uporczywości, do którego odwołuje się skarżący w uzasadnieniu kasacji, skoro Sąd
meriti
nie stosował przepisów art. 209 k.k. w poprzednim brzmieniu). Przypomnieć trzeba, że już Sąd Okręgowy ustalił, iż skazany miał możliwości zarobkowania, gdyż prowadził warsztat samochodowy, a w rejestrze bezrobotnych wpisywał się incydentalnie. Ustalenie to zaaprobował następnie Sąd odwoławczy. Omawiany zarzut kasacji opiera się zatem na podważaniu ustaleń faktycznych. Od dawna - zgodnie w doktrynie i orzecznictwie - przyjmuje się, że nie wolno stawiać zarzutu obrazy prawa materialnego, gdy kwestionuje się ustalenia faktyczne. Z kolei podnoszenie w kasacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych jest niedopuszczalne (
arg. ex
art. 523 § 1 k.p.k.). Tak więc również z tej perspektywy niniejszy zarzut uwzględniony być nie może. Poprzez stwierdzenie, że skazany mimo prowadzenia warsztatu nie był w stanie regulować swoich zobowiązań wobec nierentowności tej działalności, obrońca prowadzi bezzasadną polemikę z ustaleniami Sądów, które wyraźnie wskazały co stanowiło podstawę ustaleń faktycznych w omawianym zakresie.
W odniesieniu do drugiego zarzutu wskazać trzeba, że już Sąd Okręgowy oceniając wyjaśnienia współoskarżonego N. C. miał na uwadze, iż chodzi tu o pomówienia, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oceniać należy ze szczególną ostrożnością. Uwzględnił ponadto Sąd to, że motywacją tegoż współoskarżonego była chęć skorzystania z instytucji tzw. małego świadka koronnego. Nie pominął Sąd
meriti
również i tego, że grupa świadków, o których mowa w kasacji, oraz pomawiani oskarżeni wskazywali, iż N. C. jest osobą generalnie nieprawdomówną. W efekcie trzeba podnieść, że dokonana ocena wyjaśnień pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., skoro zostały uwzględnione powyżej wskazane kwestie, zaś Sąd
meriti
podał, z jakich powodów, pomimo wystąpienia przytoczonych okoliczności, poczynił określone ustalenia faktyczne. Podkreślenia wymaga, że Sąd w swoich ustaleniach oparł się nie tylko na wyjaśnieniach współoskarżonego N. C., ale powołał się ponadto na inne dowody i okoliczności, które potwierdzały te wyjaśnienia. Zatem kwestionowane przez obronę pomówienia nie stanowiły wyłącznej podstawy ustaleń. Dostrzec też trzeba, że omawiany zarzut był już przedmiotem apelacji. Słusznie w odniesieniu do niego Sąd odwoławczy stwierdził, że podstawą skazania
Ł. C. nie były wyłącznie wyjaśnienia N. C., ale zostały one wsparte przez inne przywołane dowody i okoliczności. Rozważań tych nie ma sensu tu szczegółowo powielać, lecz wystarczające jest odesłanie do nich. Sygnalizowanie przez obrońcę kolejny raz tych kwestii w kasacji nie może więc skutkować przyjęciem zasadności omawianego zarzutu.
Konkludując, nie potwierdził się żaden zarzut kasacji. Obrońca nie wykazał, aby w postępowaniu odwoławczym doszło do rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć przy tym istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Dlatego też kasację tę oddalono jako oczywiście bezzasadną.
Z tych wszystkich względów, orzeczono, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI